Soru

Zorluk: OrtaMirasta Denkleştirme

Mirasbırakan (M)(M), sağlığında iki çocuğundan biri olan (A)(A)'ya ticari bir taksi plakası alarak kendi işini kurması amacıyla 2.500.0002.500.000 TL tutarında nakdi bir kazandırma yapmıştır. (M)(M)'nin ölümü üzerine diğer mirasçı olan çocuk (B)(B), bu tutarın miras paylaşımında hesaba katılmasını talep etmektedir. (M)(M), sağlığında bu kazandırmanın denkleştirmeye tabi olup olmayacağı konusunda herhangi bir beyanda bulunmamıştır.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, bu olaydaki denkleştirme yükümlülüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (A)(A) bir altsoy olduğu için, mirasbırakan tarafından açıkça aksi belirtilmedikçe, yapılan bu sermaye niteliğindeki kazandırmanın denkleştirmeye tabi olduğu kanunen asıldır.Cevap
  2. B
    Bu kazandırma sağlararası bir işlem olduğu için denkleştirmeye değil, yalnızca saklı payların ihlal edilmesi durumunda tenkis davasına konu olabilir.
  3. C
    Mirasbırakan (M)(M) tarafından denkleştirme yapılacağı yönünde açık bir irade beyanı olmadığı sürece, (A)(A)'nın iade yükümlülüğü bulunmamaktadır.
  4. D
    Denkleştirme konusu olan kazandırmanın değeri, mirasın açıldığı zamandaki değerine göre değil, kazandırmanın yapıldığı tarihteki değerine göre hesaplanır.
  5. E
    Mirasbırakan (M)(M)'nin mirasın paylaşılmasından önce ölmesi durumunda denkleştirme davası açılamaz, sadece miras ortaklığı davası açılabilir.

Cevap

Altsoy olan mirasçıya yapılan sermaye niteliğindeki kazandırmalar, mirasbırakan tarafından aksi açıkça belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre; altsoya (çocuklar, torunlar vb.) yapılan ve sermaye niteliği taşıyan (iş kurma, çeyiz, borç silme vb.) karşılıksız kazandırmalar, mirasbırakan tarafından denkleştirmeden muaf tutulmadığı sürece kanunen denkleştirmeye tabidir. Olayda (A)(A) bir altsoydur ve yapılan kazandırma iş kurma amaçlı bir sermayedir. Mirasbırakan aksi bir irade beyan etmediği için bu tutar paylaşma sırasında terekeye iade edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Mirasçıların sıfatını belirle.
Mirasçı (A)(A), mirasbırakanın altsoyudur (çocuğudur).
Türk Medeni Kanunu'nda altsoylar için özel bir denkleştirme karinesi öngörülmüştür.
2
Kazandırmanın niteliğini analiz et.
Kazandırma, 'kendi işini kurması amacıyla' yapılan bir 'sermaye' niteliğindedir.
TMK m. 669/2; evlenme, iş kurma gibi amaçlarla verilen sermayeyi denkleştirme kapsamında sayar.
3
Kanuni karineyi uygula.
Mirasbırakan aksini belirtmediği için (A)(A) bu tutarı denkleştirmek zorundadır.
Altsoy dışındaki mirasçılar için denkleştirme ancak mirasbırakanın bu yöndeki iradesiyle mümkünken, altsoylar için kanunen aksi ispatlanana kadar denkleştirme zorunludur.

Anahtar Kavram

Altsoyun Denkleştirme Yükümlülüğü ve Karinesi

İpuçları

1
TMK m. 669 uyarınca altsoy olan mirasçıların durumunu düşünün.
2
İş kurmak amacıyla verilen paranın 'sermaye' niteliğinde olup olmadığını ve bunun bir karine teşkil edip etmediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer mirasbırakan bu parayı altsoyuna değil de eşine vermiş olsaydı denkleştirme karinesi nasıl değişirdi?
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla