Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİhtiyati Hacizde Teminat ve İstisnaları

AŞ statüsündeki bir tekstil firması, tedarikçisi olduğu limited şirket aleyhine faturaya dayalı alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü yargılama neticesinde, davalının 1.500.000 TL ödemesine yönelik bir mahkeme hükmü istihsal etmiştir. Davacı firma, söz konusu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmesini beklemeksizin, davalının malvarlığı değerleri üzerine ihtiyati haciz tatbik edilmesi istemiyle yargı merciine başvurmuştur.

İcra ve İflas Kanunu'nun ihtiyati hacizde teminat aranmasına ilişkin kuralları dikkate alındığında, mahkemenin bu başvuru üzerine teminat şartı bakımından vereceği kararda izlemesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Talep, mahkeme tarafından verilmiş bir ilama müstenit olduğundan, mahkemece herhangi bir teminat aranmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesi zorunludur.Cevap
  2. B
    Mahkeme kararı henüz kesinleşmediği için bu aşamada ancak ilam niteliğinde belge hükmünde kabul edilir ve teminat alınıp alınmayacağı hakimin takdirine tabidir.
  3. C
    İhtiyati haciz kurumu özü itibarıyla bir tür ihtiyati tedbir niteliği taşıdığından, alacağın kaynağına bakılmaksızın Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca alacağın en az yüzde on beşi oranında teminat alınmalıdır.
  4. D
    İlam henüz kesinleşmediği için alacak hukuken vadesi gelmemiş alacak statüsündedir; bu sebeple borçlunun mal kaçırma şüphesi kanıtlanarak mutlaka teminat gösterilmelidir.
  5. E
    Borçlunun kararı istinaf edip icranın geri bırakılması (tehir-i icra) kararı getirme ihtimali bulunduğundan, bu süreç tamamlanıncaya kadar geçici olarak teminat alınması zorunludur.

Cevap

Talep, mahkeme tarafından verilmiş bir ilama müstenit olduğundan, mahkemece herhangi bir teminat aranmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesi zorunludur.
İcra ve İflas Kanunu'nun 259. maddesine göre, ihtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı kural olarak borçlunun veya üçüncü kişilerin haksız hacizden doğabilecek zararlarını karşılamak üzere teminat göstermekle yükümlüdür. Ancak aynı maddenin açık hükmüne göre, alacak bir 'ilama' (mahkeme kararına) dayanıyorsa alacaklıdan teminat aranmaz. Somut olayda alacaklının elinde bir mahkeme kararı (ilam) mevcut olduğundan, karar kesinleşmemiş olsa bile hakimin teminat talep etme veya takdir etme yetkisi bulunmayıp talebi teminatsız olarak kabul etmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki belgenin hukuki niteliğini tespit et
Alacaklının elindeki belge, bir alacak davası sonucunda mahkemece verilen ve bir eda hükmü içeren bir 'ilam'dır.
İhtiyati hacizde teminat yükümlülüğü ve muafiyetler, tamamen dayanak belgenin hukuki niteliğine göre şekillenmektedir.
2
İİK madde 259'daki teminat kuralı ve istisnalarını uygula
Kanuna göre kural olarak ihtiyati haciz teminata tabidir; ancak alacak bir ilama dayanıyorsa kanun açıkça 'teminat aranmaz' emrini vermiştir.
Kanun koyucu, bağımsız yargı mercileri tarafından verilmiş kararlara yüksek bir güven atfettiği için ilama dayalı talepleri haksız çıkma ihtimaline karşı alınan teminattan muaf tutmuştur.
3
İlamın henüz kesinleşmemiş olmasının teminat kuralına etkisini değerlendir
Bir mahkeme ilamının ihtiyati haciz bağlamında teminat muafiyetinden yararlanabilmesi için kesinleşmiş olması şartı aranmaz.
Eda ilamları kural olarak kesinleşmeden icra edilebilir statüdedir. İlamın varlığı, teminat muafiyeti için kendi başına yeterlidir.

Anahtar Kavram

İhtiyati Hacizde Teminat İstisnaları (İlam ve İlam Niteliğinde Belge Ayrımı)
Bu soruyu puanla

Konular

İhtiyati Hacizde Teminat ve İstisnaları

Bu konudan daha fazla soru