Soru

Zorluk: Orta1923 Anayasa Değişiklikleri ve Cumhuriyetin İlanı

19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda 2929 Ekim 19231923 tarihinde yapılan anayasa değişiklikleri ile devletin yönetim biçimi "Cumhuriyet" olarak tescil edilmiş ve hükümetin kurulma usulünde köklü bir değişikliğe gidilmiştir. Bu değişiklikler çerçevesinde, İcra Vekilleri Heyeti'nin (Bakanlar Kurulu) oluşturulma süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Başvekilin Cumhurbaşkanı tarafından Meclis üyeleri arasından seçilmesi, diğer vekillerin ise Başvekil tarafından yine Meclis üyeleri arasından seçilerek listenin tamamının Cumhurbaşkanınca Meclis onayına sunulması esası benimsenmiştir.Cevap
  2. B
    İcra vekillerinin her birinin, yasama organı tarafından gizli oyla ve salt çoğunluk aranarak tek tek seçilmeye devam edilmesi kuralı korunmuştur.
  3. C
    Cumhurbaşkanı'na Meclis dışından da bakan atama yetkisi tanınmış ve hükümetin kurulması için yasama organının güvenoyuna ihtiyaç duyulmayacağı kararlaştırılmıştır.
  4. D
    Başvekillik makamı tamamen kaldırılarak tüm yürütme yetkileri ve bakan atama süreçleri doğrudan doğruya Meclis Başkanı'nın yetkisine bırakılmıştır.
  5. E
    İcra vekillerinin doğrudan doğruya halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanı tarafından belirlenmesi ve Meclise karşı herhangi bir sorumluluklarının bulunmaması esası getirilmiştir.

Cevap

1923 anayasa değişikliğine göre Başvekil Cumhurbaşkanı tarafından Meclis üyeleri arasından seçilir, diğer bakanlar ise Başvekil tarafından belirlenip topluca Meclis onayına sunulur.
1923 anayasa değişiklikleri ile yürütme organında "Cumhurbaşkanlığı" ve "Başvekillik" makamları yapılandırılmıştır. Anayasa'nın değiştirilen maddelerine göre; Cumhurbaşkanı Meclis içinden seçilir, o da Meclis içinden bir Başvekil (Başbakan) atar. Başvekil ise kabinesini kurarak Cumhurbaşkanı aracılığıyla Meclisin onayına (tasvibine) sunar. Bu durum Meclis Hükümeti Sistemi'nden Kabine Sistemi'ne geçişin en temel göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
1923 değişikliklerinin hükümet sistemi üzerindeki etkisini belirleyin.
Meclis Hükümeti Sistemi'nden Kabine Sistemi'ne geçiş yapılmıştır.
Hükümet krizlerini çözmek ve daha hızlı karar alabilmek için yürütmenin başı ile hükümetin teşkili ayrılmıştır.
2
Cumhurbaşkanı ve Başvekil arasındaki atama ilişkisini analiz edin.
Cumhurbaşkanı, Meclis içinden bir Başvekil atar.
Meclis Başkanlığı'nın artık aynı zamanda hükümet başkanı olması durumu sona ermiş, yeni bir makam olan Başvekillik güçlendirilmiştir.
3
Bakanlar Kurulu'nun (İcra Vekilleri Heyeti) nasıl kurulduğunu doğrulayın.
Başvekil bakanları seçer ve Cumhurbaşkanı bu listeyi Meclisin tasvibine sunar.
Bu usul, meclis üyelerinin her bakanı tek tek seçmesi yerine hükümetin bir ekip olarak kurulmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Kabine Sistemine Geçiş

Daha Fazla Pratik

1923 değişikliklerinin ardından 1924 Anayasası ile bu sistemin nasıl geliştirildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla