Soru

Zorluk: OrtaYerinden Yönetim İlkesi

İdare hukukunda yerinden yönetim (adem-i merkeziyet) ilkesine tabi olan bir kamu kurumu ile merkezi idare arasındaki hukuki ilişki ve bu kurumun statüsü hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olduklarından, devlet tüzel kişiliğinden bağımsız olarak kendi personellerine ve bütçelerine sahiptirler.
  2. B
    Merkezi idarenin bu kuruluşlar üzerindeki denetim yetkisi hiyerarşi değil, anayasal bir ilke olan idari vesayettir.
  3. Merkezi idarenin sahip olduğu idari vesayet denetimi genel bir yetki olup, kural olarak hem hukukilik hem de yerindelik denetimini kapsar.Cevap
  4. D
    Yerinden yönetim kuruluşları, yürüttükleri hizmetler ve yaptıkları işlemlerden dolayı kendi tüzel kişilikleri adına hukuki ve mali sorumluluk taşırlar.
  5. E
    Bu kuruluşların kurulması veya kaldırılması, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle (mahalli idareler hariç) gerçekleştirilmelidir.

Cevap

Merkezi idarenin sahip olduğu idari vesayet denetiminin genel ve hem hukukilik hem de yerindelik denetimini kapsadığını savunan ifade yanlıştır.
İdari vesayet denetiminin genel ve yerindelik denetimini de kapsadığını belirten ifade yanlıştır. İdare hukukunda idari vesayet 'istisnai' bir yetkidir; yani ancak kanunla öngörülen hallerde kullanılabilir. Ayrıca bu denetim kural olarak sadece 'hukukilik' (işlemin hukuka uygun olup olmadığı) denetimi ile sınırlıdır. Oysa yerindelik denetimi ve genel denetim yetkisi, aynı tüzel kişilik içindeki üstün as üzerindeki yetkisi olan 'hiyerarşi'ye özgü kavramlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Yerinden yönetim kuruluşlarının hukuki statüsünü belirle
Bu kuruluşlar devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
Yerinden yönetim ilkesinin uygulanabilmesi için ilgili birimin özerk bir hukuki kişiliğe sahip olması şarttır.
2
Merkezi idare ile olan denetim ilişkisinin türünü tespit et
Denetim türü 'idari vesayet'tir.
Anayasa'nın 123. maddesi uyarınca idarenin bütünlüğü, farklı tüzel kişilikler arasında idari vesayet yoluyla sağlanır.
3
İdari vesayet yetkisinin sınırlarını analiz et
İdari vesayet istisnai, kanunla sınırlı ve kural olarak sadece hukukilik denetimi yapan bir yetkidir.
Hiyerarşiden farklı olarak idari vesayet makamı, yerinden yönetim kuruluşunun yerine geçerek işlem yapamaz veya işlemleri kural olarak yerindelik (isabetlilik) yönünden denetleyemez.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı

İpuçları

1
Denetim yetkisinin kapsamına (hukukilik vs. yerindelik) ve bu yetkinin genel mi yoksa istisnai mi olduğuna odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet makamının, yerinden yönetim kuruluşunun işlemlerini iptal etme, onaylama veya geri gönderme gibi yetkilerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla