Soru

Zorluk: OrtaGenel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı

Türk özel hukuk sisteminin bütünlüğü ve temel kanunlar arasındaki sistematik bağ dikkate alındığında; Türk Medeni Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu'nun "genel nitelikli" hükümlerinin, Ticaret Hukuku veya İş Hukuku gibi diğer özel hukuk alanlarına uygulanabilirliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu hükümler, niteliklerine uygun düştüğü ölçüde bütün özel hukuk ilişkilerinde doğrudan uygulama alanı bulur.Cevap
  2. B
    Genel nitelikli hükümler, yalnızca ilgili özel kanunlarda bu hükümlere açıkça atıf yapılmış olması şartıyla uygulanabilir.
  3. C
    Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri sadece sözleşme hukukuna özgüdür; diğer özel hukuk alanlarında kıyasen dahi uygulanamaz.
  4. D
    Bu hükümler, idare hukuku ve ceza hukuku gibi kamu hukuku alanlarında da uyuşmazlığın çözümünde öncelikle dikkate alınır.
  5. E
    Medeni Kanun'un başlangıç hükümleri sadece ilgili özel kanunda bir hukuk boşluğu bulunması durumunda ikincil kaynak olarak devreye girer.

Cevap

Genel nitelikli hükümlerin, niteliklerine uygun düştüğü ölçüde bütün özel hukuk ilişkilerinde doğrudan uygulama alanı bulacağı ifadesi doğrudur.
Doğru ifadeye göre, genel nitelikli hükümler niteliklerine uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerinde uygulanır. Bu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup; Ticaret Hukuku, İş Hukuku gibi alanların Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku'nun genel ilkelerinden kopmamasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesinin (TMK m. 5) kapsamını belirlemek.
Bu madde, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümlerinin 'bütün özel hukuk ilişkilerine' uygulanacağını hükme bağlar.
Özel hukuk dalları arasındaki dağınıklığı önlemek ve hukuk birliğini sağlamak amaçlanmıştır.
2
Uygulama şartını analiz etmek.
Uygulama için 'uygun düştüğü ölçüde' (niteliklerine aykırı olmadığı sürece) kriteri aranır.
Her özel hukuk dalının kendine has dinamikleri olduğu için, genel hükümlerin bu dinamiklerle çatışmaması gerekir.
3
Yanlış kısıtlamaları elemek.
Açık atıf şartı, boşluk şartı veya sadece sözleşmelerle sınırlı olma gibi kısıtlamaların kanunda yer almadığını teyit etmek.
TMK m. 5 doğrudan bir uygulama yetkisi verir, tali (ikincil) bir kural değildir.

Anahtar Kavram

Genel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı (TMK m. 5)

Daha Fazla Pratik

Borçlar Kanunu'ndaki genel hükümlerin (m. 1-181) Medeni Kanun üzerindeki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla