Soru

Zorluk: Çok zorTazminat ve Zarar Kavramı

İdarenin hukuki sorumluluğu uyarınca tazmin edilecek 'zarar' kavramının taşıması gereken nitelikler ile tazminatın belirlenmesine hâkim olan temel ilkeler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi hukuksal açıdan doğru bir tespittir?

  1. İdari yargıda tazminatın temel işlevi, meydana gelen mal varlığı veya manevi eksilmeyi gidermek olduğundan; idarenin hizmet kusurunun ağırlığı, verilen zararın miktarını aşacak şekilde bir 'cezalandırıcı tazminat' takdir edilmesine yasal imkân sağlamaz.Cevap
  2. B
    İdarenin hukuka aykırı işlemi ile doğrudan bağlantılı olması kaydıyla, ileride elde edilmesi muhtemel ancak henüz somut bir veriye dayanmayan kâr mahrumiyetleri, 'gerçek ve kesinlik' kriterine bakılmaksızın tam yargı davasında tazmin edilir.
  3. C
    Manevi tazminat, niteliği gereği bir zenginleşme yasağına tabi olmadığından, idarenin ağır kusuru karşısında kişiye duyduğu acının ötesinde, idareye yönelik bir yaptırım niteliğinde fahiş bir meblağ olarak belirlenebilir.
  4. D
    Zarar verici idari eylem sonucunda mağdurun mal varlığında bir azalma olurken eş zamanlı olarak bir artış da yaşanmışsa, bu artışın tazminat miktarından düşülmesini öngören 'yararın mahsubu' ilkesi idari yargıda uygulama alanı bulmaz.
  5. E
    İdarenin sorumluluğunun doğması için zararın 'meşru' bir menfaate yönelik olması kriteri, sadece hukuka aykırı idari işlemlerden kaynaklanan maddi zararlar için geçerli olup; manevi tazminat taleplerinde menfaatin meşruiyeti sorgulanmaz.

Cevap

İdare hukukunda tazminatın amacı mal varlığındaki veya manevi varlıktaki eksilmeyi gidermek olduğundan, idarenin kusuru ağır olsa dahi cezalandırıcı nitelikte tazminat hükmedilemez.
Doğru ifadeye göre, idari yargıda hükmedilecek tazminat miktarı, kişinin uğradığı gerçek kaybı (maddi veya manevi) aşamaz. Türk hukuk sisteminde, özellikle idare hukukunda, Amerikan hukukundaki 'punitive damages' (cezalandırıcı tazminat) müessesesi bulunmamaktadır. Bu nedenle, hizmet kusurunun derecesi ne kadar yüksek olursa olsun, tazminat miktarı zararı giderme sınırları içinde kalmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Zararın niteliklerinin analizi
Tazmin edilecek zararın meşru, doğrudan, gerçek ve kesin olması gerektiği saptanır.
İdarenin tazminatla sorumlu tutulabilmesi için zararın varsayımsal olmaması gerekir.
2
Tazminatın amacının belirlenmesi
Tazminatın cezalandırıcı değil, telafi edici (kompansatuar) işlevi olduğu anlaşılır.
İdare hukuku, idareyi cezalandırmayı değil, mağdurun durumunu eski haline getirmeyi amaçlar.
3
Zenginleşme yasağının uygulanması
Maddi ve manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olamayacağı ilkesi teyit edilir.
Tazminat, mağduru zarar öncesi durumundan daha iyi bir konuma getirmemelidir.

Anahtar Kavram

İdare hukukunda tazminatın telafi edici niteliği ve cezalandırıcı tazminat yasağı
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla