Examkin

Yürütme

140 soru

Soru 61Soru →

Anayasa'nın güncel hükümleri uyarınca Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı ve üyeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kurulun asil üyeleri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, kurulun toplantılarına katılmasına rağmen anayasal bir üye değildir ve toplantılarda oy hakkı yoktur.
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, kurulun toplantılarına katılmasına rağmen anayasal bir üye değildir. 1982 Anayasası'na göre kurulun üyeleri; Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri bakanları ile Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri komutanlarından oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın anayasal üyelerini listele
Üyeler: Cumhurbaşkanı (Başkan), Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları.
Soruyu çözmek için kurulun güncel üye yapısını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki makamları bu liste ile karşılaştır
Genel Sekreter'in bu listede yer almadığı görülür.
Genel Sekreter kurulun teşkilat yapısında yer alsa da üye statüsünde değildir.

Anahtar Kavram

MGK Üye Yapısı ve Genel Sekreterlik Statüsü
Tahmini Süre:45s
Soru 62Soru →

1982 Anayasası’nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesi çerçevesinde, idarenin düzenleyici işlemlerinden biri olan yönetmeliklere ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'ya göre, çıkarılan tüm yönetmeliklerin yürürlüğe girebilmesi için Resmî Gazete'de yayımlanması zorunludur.

Cevap

Anayasa'ya göre tüm yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanması zorunlu değildir; hangi yönetmeliklerin yayımlanacağı kanunla düzenlenir.
1982 Anayasası'nın 124. maddesine göre, yönetmeliklerin hangilerinin Resmî Gazete'de yayımlanacağı kanunla belirlenir. Bu ifade, tüm yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanmasının anayasal bir zorunluluk olmadığını, yayım gerekliliğinin alt kanunlarla (3011 sayılı Kanun gibi) düzenlendiğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmelik çıkarma yetkisini analiz etme
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri yetkilidir.
Anayasa madde 124 kapsamındaki mercileri tespit etmek.
2
Yayım usulünü inceleme
Anayasa, 'Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanacağı kanunda belirtilir' hükmünü amirdir.
Tüm yönetmeliklerin yayımlanma zorunluluğu olup olmadığını belirlemek.
3
Yargısal denetim mercilerini kontrol etme
Ülke geneli için Danıştay, yerel/bölgesel için İdare Mahkemesi görevlidir.
İdari yargıdaki görev ayrımını doğrulamak.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası Yönetmelik Rejimi (Madde 124)

İpuçları

1
Anayasa'nın 124. maddesindeki 'Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanacağı kanunda belirtilir' ifadesine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

İptal davası açma süreleri ve yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihleri arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 63Soru →

Cumhurbaşkanlığı makamına bağlı üst düzey bir denetim organı olan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) 2017 anayasa değişiklikleri sonrası kazandığı yetkiler ve denetim sınırları dikkate alındığında, kurulun görev ve yetki alanına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul, idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla adli ve idari yargı mercilerinin idari hizmetleri ve personel işlemleri üzerinde denetim yapabilir.

Cevap

Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulu'nun görev alanı dışında bırakılmıştır; dolayısıyla kurulun yargı mercilerinin idari hizmetlerini denetleme yetkisi yoktur.
1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca, Devlet Denetleme Kurulu'nun görev alanı çok geniş tutulmuş olsa da 'yargı organları' bu alanın kesin olarak dışındadır. Kurulun yargı mercilerinin idari personelini veya hizmetlerini denetleme yetkisi bulunmamaktadır; bu yetki Hakimler ve Savcılar Kurulu gibi farklı mekanizmaların alanına girer.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 108'in kapsamını analiz et
DDK'nın Cumhurbaşkanına bağlı olduğu ve yargı organları hariç tüm kamu kurumlarını denetleyebileceği belirlendi.
Kurulun anayasal sınırlarını ve istisnasını tespit etmek için temel metne bakılmalıdır.
2
2017 anayasa değişikliklerini gözden geçir
Kurula 'idari soruşturma açma' yetkisinin eklendiği ve işleyişin CBK ile düzenleneceği teyit edildi.
Güncel anayasal yetkilerin (inceleme, araştırma, denetleme ve idari soruşturma) kapsamını doğrulamak gerekir.
3
Denetlenen kuruluşların listesini kontrol et
TSK, meslek kuruluşları, sendikalar, dernekler ve vakıfların denetim kapsamında olduğu anlaşıldı.
Özel hukuk tüzel kişileri ve kamu kurumu niteliğindeki yapıların denetim sınırını belirlemek için gereklidir.
4
Yargı muafiyetini doğrula
Anayasa metnindeki 'Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı dışındadır' hükmüyle çelişen seçeneği belirle.
Yanlış olan ifadeyi (yargı denetimi yapılabileceği iddiası) kesin olarak elemek için bu adım kritiktir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Yargı Muafiyeti ve 2017 Yetki Genişlemesi

Daha Fazla Pratik

Kurulun idari soruşturma sonrası suç unsuru tespit ettiğinde dosyayı ilgili savcılığa iletme usulünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 64Soru →

1982 Anayasası’nın 124. maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, idarenin düzenleyici işlemlerinden biri olan 'yönetmelikler' ve bu işlemlerin tabi olduğu hukuki rejimle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu tüzel kişilerinin yönetmelik çıkarabilmesi için, Anayasa uyarınca ilgili kanunda bu konuda ayrıca ve açıkça yetkilendirilmiş olmaları şarttır.

Cevap

Kamu tüzel kişilerinin yönetmelik çıkarabilmesi için kanunla ayrıca ve açıkça yetkilendirilmiş olmalarının şart olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu yetki doğrudan Anayasa'dan kaynaklanır.
Kamu tüzel kişileri, Anayasa'nın 124. maddesi uyarınca, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla doğrudan yönetmelik çıkarabilirler. Bu yetki anayasal bir yetki olduğu için, her bir konu veya her bir kamu tüzel kişisi için kanunla ayrıca 'yönetmelik çıkarabilir' şeklinde bir yetkilendirme yapılması zorunlu değildir. İdarenin bu yetkisi, dayanak aldığı norm (kanun/CBK) olduğu sürece kendiliğinden mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa m. 124 hükmünün analiz edilmesi
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin yönetmelik çıkarma yetkisinin olduğu teyit edildi.
Yönetmelik çıkarma yetkisine sahip makamların belirlenmesi gerekir.
2
Yetkinin kaynağının sorgulanması
Yetkinin doğrudan Anayasa'dan kaynaklandığı, yasama organınca her seferinde ayrıca yetki devri gerekmediği saptandı.
Anayasal yetki ile kanuni yetkilendirme farkının ayırt edilmesi gerekir.
3
Yayımlanma rejiminin (3011 Sayılı Kanun) incelenmesi
Tüm yönetmeliklerin değil, sadece kanunun öngördüğü nitelikteki yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanacağı anlaşıldı.
Aleniyet ve geçerlilik şartlarının karıştırılmaması gerekir.
4
Yargısal denetim merciinin belirlenmesi
Ülke çapı/yerel ayrımına göre Danıştay ve İdare Mahkemesi görev paylaşımı doğrulandı.
Görevli yargı yerinin tespiti için kapsam analizi şarttır.

Anahtar Kavram

Yönetmelik Çıkarma Yetkisinin Asliliği ve Anayasal Dayanağı

Daha Fazla Pratik

3011 sayılı Kanun'da sayılan 'Resmî Gazete'de yayımlanması zorunlu yönetmelik türlerini' tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 65Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinden birinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda, bu kişinin milletvekilliği sıfatı ile ilgili ortaya çıkan hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı kendiliğinden sona erer.

Cevap

Milletvekili olan bir kişinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda milletvekilliği sıfatı kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar TBMM üyeleri arasından atanabilirler. Ancak bir milletvekili bu görevlerden birine atandığı takdirde, yasama ve yürütme organları arasındaki kesin ayrılık gereği milletvekilliği sıfatı atama ile birlikte kendiliğinden sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 106. maddesi incelenir.
Maddenin ilgili fıkrasında milletvekillerinin bu görevlere atanmasına ilişkin hüküm bulunur.
Yürütme organının üyeleri ile yasama organı arasındaki ilişkiyi belirleyen temel kuralı tespit etmek.
2
Maddedeki 'Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan atanırlarsa üyelikleri sona erer' ifadesi değerlendirilir.
Atamanın yapılmasıyla birlikte üyeliğin otomatik olarak bittiği anlaşılır.
Anayasal hükmün doğrudan sonucunu belirlemek.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Organlarının Ayrılığı (Milletvekilliği ile Bakanlık Görevinin Bağdaşmazlığı)

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona ermesi hallerinde hangilerinin TBMM kararıyla, hangilerinin kendiliğinden gerçekleştiğini karşılaştırmalı bir tablo ile çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:35s
Soru 66Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanının görev süresi ve seçim dönemi ile ilgili olarak; ikinci döneminde bulunan bir Cumhurbaşkanının, bir defa daha aday olabilmesi aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine bağlıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda Cumhurbaşkanı tekrar aday olabilir.
1982 Anayasası'na göre bir kişi normal şartlarda en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilir. Ancak Anayasa'nın 116. maddesi bu kurala tek bir istisna getirmiştir: Cumhurbaşkanı ikinci dönemindeyken Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verirse, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha adaylık hakkı kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının görev süresi kuralını belirleme
Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.
Anayasa'nın 101. maddesindeki temel sınırlamayı anlamak için.
2
İstisnai durumu (Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi) analiz etme
Eğer Cumhurbaşkanı ikinci döneminde ise ve TBMM seçimlerin yenilenmesine karar verirse, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.
Anayasa'nın 116. maddesindeki özel hükmü tespit etmek için.
3
Gerekli nitelikli çoğunluğu kontrol etme
TBMM'nin seçimleri yenileme kararı alabilmesi için üye tamsayısının beşte üç (3/53/5) çoğunluğu gerekir.
Doğru seçeneği sayısal verilerle teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı dönem sınırı ve Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi istisnası

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması durumunda yapılacak seçimlerin usulü ve vekalet süreçlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 67Soru →

1982 Anayasası'nın 2017 değişiklikleri ile düzenlenen güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçim usulü, adaylık süreci ve makamın boşalması durumunda izlenecek prosedürlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamanın tek adayla yapılması halinde bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Cevap

İkinci oylamanın tek adayla yapılması halinde bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.
İkinci oylamanın tek adayla yapılması durumu, Anayasa'nın 101. maddesinde açıkça referandum usulüne bağlanmıştır. Bu oylamada adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir. Eğer aday bu çoğunluğu sağlayamazsa, genel seçimler (yasama) etkilenmeden sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi sil baştan yenilenir. Bu mekanizma, yürütme organının başının belirlenmesindeki tıkanıklıkları aşmak için tasarlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura kalma ve tek adaylı referanduma dönüşme şartlarını değerlendirin.
İkinci turda adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü sonrası tek aday kalırsa referandum usulü (salt çoğunluk) uygulanır.
Anayasa Madde 101 uyarınca seçimlerin aksamaması ve demokratik meşruiyetin sağlanması amaçlanır.
2
Referandumun başarısız olması durumunda ortaya çıkacak hukuki sonucu tespit edin.
Adayın salt çoğunluğu alamaması halinde TBMM seçimleri etkilenmez, sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.
Anayasa'da bu özel durum için yasama ve yürütme seçimlerinin eş zamanlı yenilenmesi kuralına istisna getirilmiştir.
3
Makamın boşalması ve Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi arasındaki farkları analiz edin.
Makamın boşalmasında süre 4545 gün iken, yenileme kararı 3/53/5 çoğunluk gerektirir ve Cumhurbaşkanına ek adaylık hakkı verebilir.
Farklı hukuki statülerin sonuçlarının anayasal olarak ayrıştırılması gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve Referandum Prosedürü
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 68Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az ne kadarlık çoğunluğunun gizli oyu gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının beşte üçü

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyu gerekir.
1982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında, görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması teklif edilebilir. Meclis, bu önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün (35\frac{3}{5}) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 106106. maddesinde düzenlenen cezai sorumluluk sürecinin aşamaları analiz edilir.
Süreç; teklif, görüşme/karar ve Yüce Divan'a sevk aşamalarından oluşur.
Her aşama için farklı anayasal çoğunluklar belirlenmiştir.
2
Soruşturma açılmasına 'karar verilmesi' aşaması için gereken nitelikli çoğunluk tespit edilir.
Üye tamsayısının beşte üçü (35\frac{3}{5}), yani güncel meclis yapısında 360360 milletvekilinin gizli oyu gereklidir.
Bu aşama, yürütme organının denetlenmesinde kritik bir eşiktir ve nitelikli çoğunluk şartına bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Karar Yeter Sayısı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 69Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHAL) yönetimi ve bu süreçte yürürlüğe konulan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (OHAL CBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.

Cevap

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
Anayasa'nın 148148. maddesinde yer alan açık hüküm uyarınca, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (OHAL CBK) anayasaya aykırılığı iddiasıyla hem şekil hem de esas bakımından iptal davası açılamaz. Bu durum, bu tür kararnamelerin yargısal denetimden muaf olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İlan yetkisi ve süresini kontrol et.
Cumhurbaşkanı, süresi 66 ayı geçmemek üzere ilan eder.
Anayasa Madde 119119 uyarınca ilan süresi sınırı budur.
2
Uzatma yetkisi ve süresini kontrol et.
TBMM, her defasında 44 ayı geçmemek üzere uzatır (savaş hali hariç).
Meclis'in denetim ve süre yönetim yetkisi kapsamındadır.
3
OHAL kararnamelerinin konu sınırını analiz et.
Çekirdek haklar hariç tüm haklar düzenlenebilir.
Olağan dönem kararnamelerinden farklı olarak konu sınırlaması daha geniştir.
4
Yargısal denetim imkanını değerlendir.
Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.
Anayasa Madde 148148 açıkça bu yolu kapatmıştır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Rejiminin Hukuki Çerçevesi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 70Soru →

19821982 Anayasası'na göre, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile düzenlenebilecek konu alanları dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi bir CBK ile düzenlenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sosyal güvenlik hakkı

Cevap

Sosyal güvenlik hakkı, pozitif statü hakları (sosyal ve ekonomik haklar) arasında yer aldığı için olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilir.
Sosyal güvenlik hakkı, Anayasa'nın 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' başlıklı üçüncü bölümünde yer almaktadır. 19821982 Anayasası'na göre, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile sosyal ve ekonomik haklar düzenlenebilirken; kişi hakları ve siyasi hakların düzenlenmesi yasaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Olağan dönem CBK'larının konu bakımından sınırlarını belirlemek.
Olağan CBK'lar ile Anayasa'daki 'Kişi Hakları' (1. ve 2. Bölüm) ve 'Siyasi Haklar' (4. Bölüm) düzenlenemez. Sadece 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (3. Bölüm) düzenlenebilir.
1982 Anayasası'nın 104104. maddesi uyarınca yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılan kararnamelerin temel haklar alanındaki yetkisi sınırlandırılmıştır.
2
Seçeneklerdeki hakların anayasal kategorilerini sınıflandırmak.
Mülkiyet, kişi hürriyeti (Kişi Hakları); Dilekçe, vatandaşlık (Siyasi Haklar); Sosyal güvenlik (Sosyal ve Ekonomik Haklar).
Hangi hakkın düzenlenebileceğini bulmak için hakların Anayasa'daki yerini bilmek gerekir.
3
Yasaklı olmayan kategorideki hakkı seçmek.
Sosyal güvenlik hakkı doğru cevaptır.
Pozitif statü hakları olağan CBK ile düzenlenebilen tek temel hak grubudur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Sınırları

İpuçları

1
Anayasa'nın 104104. maddesine göre olağan CBK'lar ile sadece bir grup temel hak düzenlenebilir.
2
Kişi hakları ve siyasi haklar 'yasaklı alan' içindedir; sadece 'isteme hakları' olarak da bilinen haklar düzenlenebilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 71Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan güncel hükümler ve 20172017 yılı anayasa değişiklikleri ile yapılandırılan yürütme yetkisi çerçevesinde, Cumhurbaşkanının yüksek yargı organlarının üyelerini seçme ve atama yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamını, Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından gösterilen adaylar arasından seçer.

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamının Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini belirten ifade yanlıştır; bu üyeler Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
Cumhurbaşkanının yüksek mahkeme üyelerini seçme yetkisi sınırlıdır. 19821982 Anayasası'na göre Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından gizli oyla seçilir. Cumhurbaşkanının Yargıtay'a ilişkin tek atama yetkisi, Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından belirlediği adaylar içinden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Başsavcıvekilini seçmektir. Bu nedenle Yargıtay üyelerini seçtiğine dair ifade hukuki bir hata içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yüksek yargı organları üzerindeki seçme yetkilerini gözden geçirin.
Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi (1212 üye), Danıştay (1/41/4 üye), HSK (44 üye) ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamı için seçim yapabilir.
Anayasa'nın yürütme ve yargı bölümlerindeki yetki paylaşımını netleştirmek gerekir.
2
Yargıtay üyelerinin seçim usulünü inceleyin.
Anayasa'nın 154154. maddesi uyarınca, Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.
Yargıtay üyeliği ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamı arasındaki atama farkını ayırt etmek kritiktir.
3
Seçeneklerdeki kurumlar ve oranlar ile Anayasa hükümlerini karşılaştırın.
Danıştay'da 1/41/4 oranı, AYM'de 1212 üye sayısı ve HSK'da 44 üye sayısı doğrudur. Ancak Yargıtay üyeliği için Cumhurbaşkanına tanınmış bir yetki yoktur.
Sınavda en çok karıştırılan 'üyelerin tamamı' veya 'üye seçimi' vurguları üzerinden yanlış ifadeyi tespit etmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Yüksek Yargı Organlarının Oluşumu ve Cumhurbaşkanının Atama Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile düzenlenemeyecek yasak alanlar ve TBMM'nin denetim yetkileri konusuna odaklanılması tavsiye edilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 72Soru →

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu kapsamında işletilen Meclis soruşturması usulü ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez ifadesi doğrudur.
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçim kararı alamayacağı kuralı, yasama organının (TBMM) yürüttüğü denetim sürecinin Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesi yoluyla engellenmesini önlemek amacıyla getirilmiş bir anayasal güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını değerlendir.
TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) önerge verir.
Süreci başlatmak için gerekli asgari eşik budur.
2
Soruşturma açılması kararının sonuçlarını analiz et.
TBMM üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile soruşturma açılmasına karar verilir.
Bu karar verildiği andan itibaren Cumhurbaşkanı seçim kararı (fesih) alamaz.
3
Yüce Divan sevk ve yargılama usulünü kontrol et.
Üye tamsayısının üçte iki (400400) gizli oyu ile Yüce Divan'a sevk edilir; yargılama Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.
Yüksek düzeydeki cezai sorumluluk için nitelikli çoğunluk ve en üst yargı mercii şarttır.
4
Görev sonrası sorumluluğu doğrula.
Görev süresi bittikten sonra da görevdeki suçlar için aynı özel usul geçerlidir.
Cumhurbaşkanlığı makamının saygınlığı ve yasama denetiminin sürekliliği korunur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Meclis Soruşturması ve Nitelikli Çoğunluklar
Soru 73Soru →

1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, herhangi bir nedenle boşalan bir bakanlık makamına yapılacak yeni atama ve bu süreçteki vekalet ilişkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boşalan bakanlığa en geç on beş gün içinde yenisi atanır ve yenisi atanana kadar bakanlığa Cumhurbaşkanınca görevlendirilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.

Cevap

Boşalan bakanlığa en geç on beş gün içinde yenisi atanır ve bu süreçte vekalet görevi Cumhurbaşkanınca görevlendirilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yürütülür.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin 6. fıkrasına göre, bakanlık makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde en geç on beş gün içinde yeni bir atama yapılır ve bu süre zarfında bakanlığa, Cumhurbaşkanınca görevlendirilecek Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder. Bu düzenleme yürütme erkinin sürekliliğini ve hiyerarşik bütünlüğünü korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 106. maddesindeki bakanlıkların boşalmasına ilişkin hükmü inceleyin.
Bakanlık makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, en geç on beş gün içinde yeni bir atama yapılması gerektiği tespit edilir.
Yürütme hizmetlerinin aksamaması için Anayasa kesin bir süre öngörmüştür.
2
Vekalet makamının kim olduğunu belirleyin.
Vekalet görevinin, Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilecek bir 'Cumhurbaşkanı yardımcısı' tarafından yürütüleceği sonucuna ulaşılır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde bakanlara vekalet etme yetkisi hiyerarşik olarak Cumhurbaşkanı yardımcılarına verilmiştir.

Anahtar Kavram

Bakanlık makamının boşalması durumunda 15 günlük atama süresi ve Cumhurbaşkanı yardımcısının vekaleti.
Tahmini Süre:45s
Soru 74Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilene kadar bu makama vekalet edecek yetkili ve genel seçime bir yıldan fazla süre kalmış olması durumunda seçimin yapılacağı süre aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekalet eder; seçim makamın boşaldığı günden itibaren 45 gün içinde yapılır.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekalet eder ve genel seçime bir yıldan fazla süre varsa seçim 45 gün içinde yapılır.
2017 Anayasa değişikliği sonrası 1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda en yaşlı Cumhurbaşkanı Yardımcısı (veya görevlendirilen yardımcı) vekalet eder. Eğer genel seçime bir yıldan fazla süre varsa, sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi (münferit seçim) yapılır ve bu seçim makamın boşaldığı tarihten itibaren 45 gün içinde gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Vekalet makamını belirleme
Cumhurbaşkanı Yardımcısı
1982 Anayasası Madde 106 uyarınca, makamın boşalması halinde yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekalet eder.
2
Kalan süreyi kontrol etme ve seçim tarihini saptama
45 gün
Genel seçime bir yıldan fazla süre kalmışsa, münferit Cumhurbaşkanlığı seçimi makamın boşaldığı günden itibaren 45 gün içindeki son Pazar günü yapılır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet Rejimi

Daha Fazla Pratik

Genel seçime bir yıl veya daha az süre kaldığında seçimlerin nasıl yenilendiğini ve görev sürelerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 75Soru →

1982 Anayasası'nın 108. maddesinde düzenlenen ve yürütme organı içerisinde yer alan Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili anayasal hükümler ve 2017 Anayasa değişiklikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul; tüm kamu kurumlarında, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında ve sendikalarda denetim yapabilirken, yargı organları kurulun görev alanı dışındadır.

Cevap

Kurulun denetim yetkisi kamu kurumlarını, meslek kuruluşlarını ve sendikaları kapsarken; yargı organları anayasal hükümle bu yetkinin dışında tutulmuştur.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 108. maddesindeki denetim kapsamını ve yargı istisnasını tam olarak yansıtmaktadır. DDK; merkezi idare, mahalli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, her türlü işçi ve işveren meslek kuruluşları (sendikalar) ve kamuya yararlı dernek-vakıflar üzerinde denetim yapabilirken, yargı organları bu denetimin anayasal olarak dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal dayanağını ve bağlı olduğu makamı belirleyin.
DDK, 1982 Anayasası Madde 108 uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetim organıdır.
Kurulun hiyerarşik konumu ve yetki kaynağını saptamak için gereklidir.
2
Kurulun denetim kapsamını inceleyin.
Tüm kamu kurumları, sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşlar, meslek kuruluşları, sendikalar, kamuya yararlı dernek ve vakıflar denetim kapsamındadır.
Kurulun hangi yapılar üzerinde işlem yapabileceğini doğrulamak gerekir.
3
Anayasal istisnayı (yargı muafiyeti) kontrol edin.
Anayasa metni açıkça 'Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı dışındadır' hükmünü içerir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği yargının bu denetimden muaf tutulduğunu anlamak kritiktir.
4
2017 değişikliklerini ve düzenleme usulünü değerlendirin.
2017 ile 'idari soruşturma' yetkisi eklenmiş ve kurulun işleyişi 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne (CBK) bırakılmıştır.
Güncel hukuki statünün kanunla mı yoksa CBK ile mi belirlendiğini saptamak seviye belirleyici bir bilgidir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Görev Alanı ve Düzenleme Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) konu bakımından sınırlarını, özellikle DDK örneği üzerinden 'münhasır CBK alanı' kavramıyla birlikte çalışmanız tavsiye edilir.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 76Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukukî rejimi, konu bakımından sınırları ve kanunlarla olan normlar hiyerarşisi ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
Anayasa'nın 104104. maddesinde yapılan 20172017 değişikliği ile, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlar arasındaki ilişki netleştirilmiştir. Buna göre, TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda CBK'nın hükümsüz hale geleceği açıkça hükme bağlanmıştır. Bu durum yasama yetkisinin asliliği ve kanunun üstünlüğü ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
CBK'nın anayasal dayanağını ve hiyerarşik konumunu belirle.
19821982 Anayasası m. 104104 uyarınca CBK'lar yürütmenin düzenleyici işlemidir ve kanunların altındadır.
Normlar hiyerarşisinde kanunların CBK'ya üstünlüğünü saptamak için.
2
Kanun ve CBK çatışması durumundaki hükümsüzlük kuralını incele.
TBMM aynı konuda kanun yaparsa, yasama yetkisinin asliliği gereği CBK hükümsüz kalır.
Yasama organının düzenleme yaptığı bir alanda yürütmenin türevsel yetkisinin sona erdiğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanun Karşısındaki İkincilliği
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 77Soru →

1982 Anayasası’nın 108. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yapısı, işleyişi ve denetim yetkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun başkan ve üyeleri doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır; idareyi denetleme yetkisi tüm kamu kurumlarını ve meslek kuruluşlarını kapsarken yargı organları bu kapsamın dışındadır.

Cevap

Kurulun başkan ve üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve yargı organlarının denetim kapsamı dışında tutulması doğrudur.
Doğru seçenek, 1982 Anayasası'nın 108. maddesinde yer alan temel hükümleri eksiksiz yansıtmaktadır. Kurul üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından atanması idari hiyerarşiyi, yargı organlarının kapsam dışı olması ise anayasal istisnayı ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 108. maddesinde belirtilen bağlılık ve atama usulünü incelemek.
DDK'nın Cumhurbaşkanlığına bağlı olduğu ve üyelerinin tamamının Cumhurbaşkanı tarafından atandığı saptanır.
Yürütme organı içindeki hiyerarşik yapıyı belirlemek için.
2
Kurulun denetim yetkisinin sınırlarını değerlendirmek.
Tüm kamu kurumları, meslek kuruluşları ve sendikaların denetime tabi olduğu, ancak yargı organlarının istisna tutulduğu görülür.
Kurulun hangi alanlarda yetkili olduğunu tespit etmek için.
3
2017 anayasa değişikliklerinin kurula etkisini kontrol etmek.
Kurula inceleme ve araştırma yetkilerinin yanında 'idari soruşturma' yetkisinin de eklendiği teyit edilir.
Güncel anayasal durumu belirlemek için.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Anayasal Statüsü ve Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Kurulun yaptığı incelemeler sonucunda hazırladığı raporların gizliliği ve Cumhurbaşkanına sunulma süreci hakkında araştırma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 78Soru →

19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinde Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri; yasama, yürütme ve yargı alanlarına ilişkin olarak ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yasama organı ile ilgili görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak yetkisi, 19821982 Anayasası'nın 8787. maddesi gereğince Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görevleri arasındadır. Cumhurbaşkanı ise bu andlaşmaları Anayasa'nın 104104. maddesi uyarınca 'onaylar ve yayımlar'. Ayrıca onaylama yetkisi, yasama değil yürütme alanındaki bir yetkidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yasama yetkilerini analiz etme
Kanun yayımlama, geri gönderme, Meclisi toplantıya çağırma, seçimleri yenileme ve halkoyuna sunma gibi yetkilerin yasama kategorisinde olduğu tespit edilir.
Anayasa'nın 104104. maddesindeki tasnife göre bu yetkiler yasama başlığı altındadır.
2
Milletlerarası andlaşmalar üzerindeki yetki paylaşımını inceleme
Meclisin 'uygun bulma' (yasama), Cumhurbaşkanının 'onaylama ve yayımlama' (yürütme) yaptığı belirlenir.
Andlaşmaların hukuki süreci iki farklı organın yetki paylaşımı ile tamamlanır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yasama Yetkileri ve Milletlerarası Andlaşma Süreci
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 79Soru →

1982 Anayasası’nın 124. maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, idarenin düzenleyici işlemleri arasında yer alan yönetmeliklerin ihdas edilmesi, hukuksal dayanağı ve yargısal denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri; kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere, bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilir ve hangi yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlanacağı kanunla düzenlenir.

Cevap

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kanun ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak amacıyla yönetmelik çıkarabileceği ve yayımlanma kuralının kanunla belirleneceği ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 124. maddesi, yönetmelik çıkarma yetkisini Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine vermiştir. Bu metinde belirtilen 'kanunların ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak' ifadesi ve yayımlanma usulünün kanuna bırakılması bilgisi anayasal metinle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmelik çıkarma yetkisine sahip makamları belirle.
Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileri (Belediyeler, Üniversiteler, TRT vb.).
Anayasa Madde 124'teki yetki sınırlarını tespit etmek için.
2
Yönetmeliklerin dayanağını kontrol et.
Kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK).
2017 değişikliği sonrası yönetmeliklerin hiyerarşik dayanağını doğrulamak için.
3
Yayımlanma ve denetim usulünü analiz et.
Resmî Gazete zorunluluğu kanuna bağlıdır; ülke çapındaki yönetmelikleri Danıştay denetler.
Yürürlük ve yargısal yol şartlarını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Yönetmeliklerin Anayasal Rejimi (Madde 124)

Daha Fazla Pratik

Yönetmeliklerin iptali davalarında yetkili mahkemelerin ayrımını (Danıştay vs. İdare Mahkemesi) daha detaylı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 80Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin birinci oylamasında gerekli çoğunluğun sağlanamaması nedeniyle yapılacak olan ikinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde uygulanacak usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu oylama referandum şeklinde yapılır ve aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alırsa seçilmiş olur.

Cevap

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda, bu oylama referandum (onay oylaması) şeklinde yapılır ve adayın seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, ikinci oylamaya tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Bu durumda adayın Cumhurbaşkanı seçilebilmesi için geçerli oyların salt çoğunluğunu (yüzde elliden bir fazla) alması zorunludur. Eğer aday bu çoğunluğu sağlayamazsa, sadece o zaman Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci tur sonuçlarını değerlendir.
Geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamadığı için ikinci tura geçilir.
Anayasa'ya göre ilk turda %50+1 oy alan aday çıkmazsa seçim ikinci tura kalır.
2
İkinci tura katılım şartlarını kontrol et.
İkinci oylamaya, birinci oylamada en çok oy alan iki aday katılır.
Süreç en çok oy alan iki adayın yarışması üzerine kuruludur.
3
Tek aday kalması durumundaki özel usulü belirle.
Adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi nedeniyle tek aday kalırsa referandum yapılır.
Anayasa Madde 101/4 hükmü uyarınca tek adaylı seçim referandum usulüne tabidir.
4
Referandumun sonucunu doğrula.
Geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir.
Referandumda basit çoğunluk değil, geçerli oyların yarısından bir fazlası şartı aranır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminde referandumda salt çoğunluk sağlanamazsa hangi sürecin işleyeceğini araştırınız.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 4 / 7Sonraki