Yürütmenin Durdurulması ve Özel Yargılama Usulleri

85 soru

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na ( $İyuk$ ) göre, yürütmenin durdurulması kararı verilmesi ve bu süreçte istenen teminatla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir; ancak idareden ve adli yardımdan faydalananlardan teminat alınmaz.

Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması veya uygulanması halinde telafisi güç bir zararın doğması şartlarından herhangi birinin gerçekleşmesi yeterlidir.

Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında mahkemelerce verilen kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren

15

gün içinde doğrudan Danıştay'a itiraz edilebilir.

Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için davacı tarafından her durumda mutlaka bir miktar teminat yatırılması zorunlu olup mahkemenin bu konuda takdir yetkisi bulunmamaktadır.

Yürütmenin durdurulması itirazı üzerine bölge idare mahkemesince verilen kararlar, davanın esası hakkında verilen nihai kararla birlikte temyiz yoluna konu edilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir; ancak idareden ve adli yardımdan faydalananlardan teminat alınmaz.

Cevap

Yürütmenin durdurulması kararlarının kural olarak teminat karşılığında verilmesi, ancak idare ve adli yardımdan yararlananların bu yükümlülükten muaf tutulması doğrudur.

Yürütmenin durdurulması kararları prensip olarak bir güvence niteliğindeki teminat karşılığında verilir. Ancak

2577

sayılı Kanun, kamu yararı ve hak arama hürriyetini gözeterek; davalı idareden (devlet kurumlarından) ve ödeme gücü olmayan (adli yardımdan yararlanan) kişilerden teminat alınmayacağını açıkça düzenlemiştir.

Adım Adım Çözüm

İYUK madde

27/2

uyarınca yürütmenin durdurulması şartlarını değerlendir.

Yürütmenin durdurulması için 'açıkça hukuka aykırılık' ve 'telafisi güç veya imkansız zarar' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği tespit edildi.

Kanun koyucu bu şartları kümülatif (birlikte) aramaktadır.

İYUK madde

27/6

kapsamında teminat kuralını ve istisnalarını incele.

Teminatın kural olduğu, ancak mahkemenin takdiriyle aranmayabileceği ve idare ile adli yardımdan yararlananlardan alınmayacağı anlaşıldı.

İdarenin ödeme gücü ve adli yardımın sosyal amacı gereği bu istisnalar getirilmiştir.

İtiraz süreci ve kararın kesinliği yönünden inceleme yap.

İtirazın

7

gün içinde bölge idare mahkemesine yapılacağı ve verilen kararın kesin olduğu belirlendi.

Usul ekonomisi ve sürecin hızlı ilerlemesi amacıyla itiraz üzerine verilen kararlar kesinleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

İdari yargıda yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için gereken kümülatif şartlar ve teminat muafiyetleri.

Daha Fazla Pratik

Vergi davalarında yürütmenin durdurulması kuralı ile genel idari davalar arasındaki farkları (kendiliğinden durma etkisi) gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 2Soru →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun $20/A$ maddesinde düzenlenen "ivedik yargılama usulü" kapsamında yürütülen bir dava süreci ve kanun yolları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren davalı idarenin savunma süresi otuz gün olup, mahkemece bu süre haklı sebeplerin varlığı halinde bir defaya mahsus on beş gün uzatılabilir.

Dava açılmadan önce idareye yapılan İYUK

11

. madde kapsamındaki başvurular dava açma süresini durdurur; ancak otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılarak süre kaldığı yerden işlemeye başlar.

Yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararlara karşı hiçbir şekilde itiraz yoluna başvurulamaz ve mahkemenin nihai kararlarına karşı doğrudan Danıştaya temyiz başvurusunda bulunulur.

İlk derece mahkemesinin ivedik yargılama kapsamında verdiği nihai kararlara karşı, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulması zorunludur.

Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesinin ısrar kararı verme yetkisi bulunmakta olup, uyuşmazlık İdari Dava Daireleri Kurulunca kesin olarak çözümlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararlara karşı hiçbir şekilde itiraz yoluna başvurulamaz ve mahkemenin nihai kararlarına karşı doğrudan Danıştaya temyiz başvurusunda bulunulur.

Cevap

İvedik yargılama usulünde yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararlara karşı hiçbir şekilde itiraz yoluna başvurulamaz ve mahkemenin nihai kararlarına karşı doğrudan Danıştaya temyiz başvurusunda bulunulur.

İvedik yargılama usulünün düzenlendiği İYUK

20/A

maddesine göre; yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara itiraz edilemez (e bendi) ve mahkemenin nihai kararlarına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde doğrudan Danıştaya temyiz yoluna başvurulur (g ve h bentleri). Bu düzenleme uyarınca istinaf yolu bu uyuşmazlıklar için kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın ivedik yargılama usulüne (İYUK md.

20/A

) tabi olup olmadığını belirle.

İhale, özelleştirme, acele kamulaştırma gibi belirli işlerde bu usul uygulanır.

Bu usulde süreler kısaltılmış ve bazı kanun yolları kapatılmıştır.

Yürütmenin durdurulması (YD) kararına karşı itiraz imkanını değerlendir.

İvedik yargılamada YD kararlarına itiraz edilemez.

Süreci hızlandırmak amacıyla olağan yargılamadaki

7

günlük itiraz yolu bu usulde öngörülmemiştir.

Nihai karara karşı başvurulacak kanun yolunu ve süresini kontrol et.

Tebliğden itibaren

15

gün içinde doğrudan Danıştaya temyiz yoluna gidilir.

İstinaf yolu kapatılmış, temyiz süresi ise

30

günden

15

güne indirilmiştir.

Anahtar Kavram

İvedik Yargılama Usulünde Kanun Yolları ve Sürelerin Müstesna Niteliği

Soru 3Soru →

İdari yargılama hukukunda, iptal davasına konu edilen bir idari işlemin yürütülmesinin durdurulmasına (YD) karar verilebilmesi için öngörülen kanuni şartlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunun saptanması, telafisi güç bir zarar doğmasa dahi yürütmenin durdurulması kararı verilmesi için tek başına yeterlidir.

Telafisi güç veya imkansız bir zararın doğma ihtimalinin bulunması, işlemin hukuka uygunluk denetimi yapılmadan yürütmenin durdurulması kararı verilmesini sağlar.

Hazırlık işlemleri ve iç düzen talimatları gibi icrai nitelikte olmayan işlemler hakkında da telafisi güç zarar doğma ihtimali varsa yürütmenin durdurulması kararı verilebilir.

Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için gereken telafisi güç zarar şartı, sadece disiplin cezası veya görevden uzaklaştırma gibi personel rejimine ilişkin işlemlerde aranır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Cevap

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunluluğunu ifade eden seçenek doğrudur.

İdari yargılama hukukunda yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için İYUK Madde 27'de belirtilen; işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ile işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının kümülatif olarak gerçekleşmiş olması gerekir. Bu iki şarttan biri dahi eksik olsa mahkemece yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verilir.

Adım Adım Çözüm

Dayanak kanun maddesinin tespiti

2577 sayılı İYUK Madde 27 incelenir.

Yürütmenin durdurulması kurumu bu madde ile düzenlenmiştir.

Karar verilebilmesi için gerekli şartların ayrıştırılması

Kanun iki temel şart öngörür: 1. Telafisi güç veya imkansız zarar doğması, 2. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması.

Şartların kapsamını belirlemek için kanun metni analiz edilir.

Şartların uygulanma biçiminin (bağlacın) değerlendirilmesi

Kanun metninde bu iki şart arasında 've' bağlacı kullanılmıştır, bu da kümülatif (birlikte) olma zorunluluğunu gösterir.

Şartlardan birinin eksikliği durumunda YD kararı verilemeyeceği sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Durdurulması Şartlarının Kümülatif Niteliği

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 4Soru →

Vergi dairesi tarafından mükellef adına düzenlenen vergi/ceza ihbarnamesine karşı süresinde dava açılmamış ve söz konusu vergi borcu kesinleşmiştir. Borcun vadesinde ödenmemesi üzerine mükellefe bir "ödeme emri" tebliğ edilmiş; mükellef de bu ödeme emrinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla vergi mahkemesinde iptal davası açmıştır.

Buna göre, söz konusu davanın açılmasının tahsilat işlemlerine etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vergi mahkemelerinde açılan tüm davalar gibi, ödeme emrine karşı açılan bu dava da yürütmeyi kendiliğinden durdurur.

Dava açılması tahsilat işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durması için mahkemenin İYUK 27. maddedeki şartların varlığını tespit ederek bu yönde bir karar vermesi gerekir.

Ödeme emrine karşı açılan davalarda yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için borç tutarının %25'i oranında teminat yatırılması kanuni bir zorunluluktur.

Vergi mahkemesi, ödeme emrinin tahsilat aşamasına ilişkin kesin bir işlem olması nedeniyle bu davada yürütmenin durdurulması kararı veremez.

Tahsilat işlemleri kamu düzeninden olduğu için, ödeme emrine karşı açılan dava ancak vergi dairesinin muvafakati ile yürütmeyi durdurabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dava açılması tahsilat işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durması için mahkemenin İYUK 27. maddedeki şartların varlığını tespit ederek bu yönde bir karar vermesi gerekir.

Cevap

Tahsilat işlemlerini durdurmak için mahkemenin ayrıca yürütmenin durdurulması kararı vermesi gerektiği yönündeki ifade doğrudur.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 27. maddesinin 4. fıkrasına göre, vergi mahkemelerinde vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlülüklerin yürütülmesini kendiliğinden durdurur. Ancak bu kural tahsilat aşamasına ilişkin işlemler için geçerli değildir. Ödeme emrine karşı açılan davalarda yürütmenin durması için, mahkemenin hem işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu hem de uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğacağını (kümülatif şartlar) tespit ederek yürütmenin durdurulması yönünde ayrıca bir karar vermesi gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

Vergi yargılamasındaki yürütmenin durdurulması rejimini belirle.

İYUK m. 27/4 uyarınca vergi mahkemelerinde açılan davalar kural olarak yürütmeyi kendiliğinden durdurur.

Vergi hukukunda tarh ve tahakkuk aşamasına ilişkin davalarda 'kendiliğinden durma' müessesesi geçerlidir.

İşlemin niteliğini (tarhiyat mı tahsilat mı) analiz et.

Soruda dava konusu edilen işlem bir 'ödeme emri'dir; yani tahsilat aşamasına ilişkin bir işlemdir.

Tarh edilen vergiye karşı değil, kesinleşmiş borcun tahsili için düzenlenen ödeme emrine karşı dava açılmıştır.

Tahsilat işlemlerinde davanın etkisini değerlendir.

Ödeme emri ve haciz gibi tahsilat işlemlerine karşı açılan davalar yürütmeyi kendiliğinden durdurmaz.

Kanun koyucu tahsilatın hızlanması amacıyla bu işlemleri otomatik durma kapsamı dışında bırakmıştır; durma için mahkeme kararı şarttır.

Anahtar Kavram

İYUK m. 27/4 uyarınca Vergi Mahkemelerinde Kendiliğinden Durma Kuralı ve Tahsilat İşlemleri İstisnası

Daha Fazla Pratik

İvedik yargılama usulünde yürütmenin durdurulması kararlarına karşı itiraz yolunun kapalı olduğunu ve vergi yargılamasındaki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 20/A maddesi uyarınca, uyuşmazlığın niteliği gereği yargılama sürecinin hızlandırılmasını amaçlayan "ivedik yargılama usulü" belirli işlem türleri için öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıda belirtilen idari işlemlerden hangisine karşı açılan iptal davasında ivedik yargılama usulü uygulanmaktadır?

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılan bir sınavın sorularına karşı yapılan iptal başvurusu

Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen bir ihale sonucunda imzalanan sözleşmenin uygulanması safhasında tesis edilen fesih işlemi

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde taşınmaz tahsisine ilişkin tesis edilen idari işlemler

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen bir yol yapım çalışması kapsamında şahıs taşınmazı hakkında tesis edilen olağan kamulaştırma kararı

Bir kamu kurumunda görev yapan şube müdürünün, hizmet gereği başka bir ildeki alt birime naklen atanmasına ilişkin idari işlem

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde taşınmaz tahsisine ilişkin tesis edilen idari işlemler

Cevap

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu hükümleri uyarınca yapılan taşınmaz tahsisi işlemleri ivedik yargılama usulüne tabidir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesine göre; özelleştirme, ihale işlemleri (sözleşme hariç), acele kamulaştırma, ÇED kararları ve Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca yapılan taşınmaz tahsisi işlemleri ivedik yargılama usulüne tabidir. Bu nedenle Turizmi Teşvik Kanunu kapsamındaki taşınmaz tahsisi işlemi doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

İYUK Madde 20/A kapsamındaki ivedik yargılama usulüne tabi işlerin listesini gözden geçirmek.

İhaleler (sözleşme uygulaması hariç), acele kamulaştırma, özelleştirme kararları, turizm tahsisleri ve ÇED kararları bu listede yer alır.

Bu özel usulün uygulama alanını belirleyen sınırlı sayıdaki (numerus clausus) işlem türlerini tespit etmek gerekir.

Seçeneklerdeki işlemleri bu yasal listeyle karşılaştırmak ve özel-genel usul ayrımını yapmak.

Turizmi Teşvik Kanunu kapsamındaki tahsis işleminin listede yer aldığı, merkezi sınavların ise 20/B kapsamında olduğu saptanır.

Doğru sonucu bulmak için benzer görünen özel yargılama usulleri (20/A ve 20/B) arasındaki farkın ayırt edilmesi şarttır.

Anahtar Kavram

İvedik yargılama usulünün konu bakımından uygulama alanı (İYUK m. 20/A)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Adalet Bakanlığı tarafından $2026$ yılı Nisan ayında gerçekleştirilen görevde yükselme sınavının sonuçları $15$ Nisan $2026$ tarihinde resmi internet sitesinde ilan edilmiştir. Sınav sorularının hatalı olduğunu ve sınavın usulsüz yapıldığını iddia eden bir aday, dava açmadan önce $20$ Nisan $2026$ tarihinde ilgili bakanlığa itiraz dilekçesi vererek soruların yeniden incelenmesini talep etmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun $20/B$ maddesinde düzenlenen "Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulü" hükümleri dikkate alındığında, bu uyuşmazlığın çözümü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dava açma süresi sınav sonuçlarının ilanını izleyen günden itibaren

10

gündür ve idareye yapılan itiraz başvurusu bu süreyi durdurmaz.

Uyuşmazlıkta genel dava açma süresi olan

60

günlük süre uygulanır ve dava idare mahkemesinde açılmalıdır.

İdareye yapılan itiraz başvurusu, İYUK

11

. madde uyarınca dava açma süresini durdurur ve idareden cevap gelene kadar süre işlemez.

Dava açma süresi sonuçların ilanından itibaren

30

gündür ve dava vergi mahkemesinde açılmalıdır.

Sınav sonuçlarının ilanından itibaren

10

gün içinde idareye başvurulması zorunlu bir dava şartıdır; doğrudan dava açılması halinde merci tecavüzü kararı verilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dava açma süresi sınav sonuçlarının ilanını izleyen günden itibaren $10$ gündür ve idareye yapılan itiraz başvurusu bu süreyi durdurmaz.

Cevap

Dava açma süresinin sonuçların ilanını izleyen günden itibaren 10 gün olduğu ve idari başvurunun bu süreyi durdurmadığı ifade doğrudur.

2577 sayılı İYUK’un

20/B

maddesi uyarınca, Milli Eğitim Bakanlığı, ÖSYM veya diğer kamu kurumlarınca yapılan merkezi sınavlara karşı açılacak davalarda dava açma süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren

10

gündür. Aynı madde uyarınca, bu davalarda İYUK’un

11

. maddesi (üst makama başvuru ile sürenin durması) uygulanmaz. Bu nedenle yapılan itiraz başvurusu

10

günlük sürenin işlemesine engel olmaz.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın tabi olduğu yargılama usulünü tespit etme.

Merkezi sınav olması nedeniyle İYUK Madde 20/B (Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulü) uygulanır.

Kanun, merkezi sınavlarla ilgili uyuşmazlıkları ivedi sonuçlandırmak için özel bir usul öngörmüştür.

Dava açma süresini ve idari başvurunun etkisini belirleme.

Dava açma süresi 10 gündür ve İYUK 11. madde uygulanmaz (idari başvuru süreyi durdurmaz).

İYUK 20/B maddesinin açık hükmü gereği süre kısıtlıdır ve süreci uzatacak idari itiraz yolları bu özel usulde süreyi kesmez.

Anahtar Kavram

İYUK 20/B - Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulü

Daha Fazla Pratik

İvedik yargılama usulü ile merkezi sınav usulü arasındaki süre farklarını (örneğin temyiz süresi) karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Ankara 4. İdare Mahkemesi'nde açılan bir iptal davasında, mahkeme heyeti tarafından davacının yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı idarenin bu karara karşı başvurabileceği hukuki çare, süresi ve merci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kararın tebliğini izleyen günden itibaren

7

gün içinde Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir ve bu merciin itiraz üzerine vereceği karar kesindir.

Kararın tebliğini izleyen günden itibaren

15

gün içinde Danıştay'a itiraz edilebilir ve Danıştay'ın vereceği karar aleyhine temyiz yoluna başvurulabilir.

Kararın tebliğini izleyen günden itibaren

30

gün içinde aynı mahkemeye başvurularak yürütmenin durdurulması kararının kaldırılması talep edilebilir.

İdare mahkemelerinin yürütmenin durdurulması kararlarına karşı herhangi bir itiraz yolu kapalı olup hukuka aykırılık iddiaları ancak esas hakkındaki kararla birlikte ileri sürülebilir.

Kararın tebliğini izleyen günden itibaren

7

gün içinde Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir; ancak bu kararın tebliğinden itibaren Danıştay'da temyiz yoluna gidilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararın tebliğini izleyen günden itibaren $7$ gün içinde Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir ve bu merciin itiraz üzerine vereceği karar kesindir.

Cevap

İdare mahkemesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararına karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir ve bu merciin vereceği karar kesindir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun (İYUK) 27. maddesinin 7. fıkrasına göre; idare ve vergi mahkemelerinin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verdikleri kararlara karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir. Kanun metni, bu itiraz üzerine Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen kararın kesin olduğunu açıkça belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

Kararı veren merciyi tespit etme

Karar bir 'İdare Mahkemesi' tarafından verilmiştir.

İtiraz mercisi, kararı veren mahkemenin türüne (İdare/Vergi Mahkemesi veya Danıştay) göre değişmektedir.

Kanuni itiraz süresini belirleme

İYUK Madde 27/7 uyarınca itiraz süresi kararın tebliğini izleyen günden itibaren

7

gündür.

Yürütmenin durdurulması kararları ivedi nitelikte olduğundan itiraz süresi genel dava açma sürelerinden daha kısadır.

İtiraz edilecek makamı (merciyi) belirleme

İdare ve vergi mahkemesi kararları için itiraz mercisi 'Bölge İdare Mahkemesi'dir.

Yargı çevresindeki alt derece mahkemelerinin bu tür kararlarını denetleme görevi Bölge İdare Mahkemesine aittir.

İtiraz sonucu verilecek kararın hukuki niteliğini kontrol etme

İtiraz üzerine verilen karar 'kesin'dir.

Yargılama sürecinin uzamaması için ara karar niteliğindeki bu işlemlere karşı tek bir itiraz kademesi öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Durdurulması Kararlarına İtiraz Usulü

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda verilen yürütmenin durdurulması kararlarına karşı itiraz mercilerini (İDDK/VDDK) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 8Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 20/A maddesi uyarınca, idari yargıda uyuşmazlıkların daha hızlı sonuçlandırılması amacıyla 'ivedik yargılama usulü' öngörülmüştür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 'ivedik yargılama usulü'nün uygulandığı işler kapsamında yer almaktadır?

Milli Eğitim Bakanlığınca merkezi sistemle yapılan sınavlara ilişkin soruların iptali talebiyle açılan davalar

Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinden doğan ihalelere ilişkin işlemler

Acele kamulaştırma işlemlerinden kaynaklanan iptal davaları

Kamu görevlilerinin disiplin cezalarına karşı açılan iptal davaları

İdari eylemler nedeniyle uğranılan zararların tazmini talebiyle açılan tam yargı davaları

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Acele kamulaştırma işlemlerinden kaynaklanan iptal davaları

Cevap

Acele kamulaştırma işlemlerinden kaynaklanan iptal davaları ivedik yargılama usulüne tabidir.

İvedik yargılama usulü, İYUK'un 20/A maddesinde sayılan belirli işlemler için geçerlidir. Acele kamulaştırma işlemleri bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde açıkça 'ivedik yargılama usulü'ne tabi işler arasında belirtilmiştir. Bu nedenle acele kamulaştırmaya karşı açılan iptal davalarında genel usul değil, bu maddede düzenlenen özel ve hızlı yargılama kuralları uygulanır.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık konusunun İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki (İYUK) özel yargılama usulleri bakımından sınıflandırılması.

İşlemin İYUK m. 20/A (İvedik Yargılama) mı yoksa m. 20/B (Merkezi ve Ortak Sınavlar) kapsamında mı olduğunun tespiti.

İdari yargıda özel usuller tahdidi olarak sayılmıştır ve her birinin dava açma süreleri ile kanun yolu süreçleri farklıdır.

İYUK m. 20/A fıkra 1'de yer alan 'İhaleler, acele kamulaştırma, özelleştirme, turizm tahsisleri, ÇED kararları ve kentsel dönüşüm' gibi sınırlı sayıdaki işlerin kontrol edilmesi.

Acele kamulaştırma işlemlerinin m. 20/A-1/b bendi uyarınca bu usulde yer aldığının teyit edilmesi.

Acele kamulaştırma, niteliği gereği gecikmesinde sakınca bulunan ve hızlı çözümlenmesi gereken bir işlem olduğu için kanun koyucu tarafından bu kapsama alınmıştır.

Anahtar Kavram

İvedik Yargılama Usulü Kapsamı (İYUK m. 20/A)

Daha Fazla Pratik

İvedik yargılama usulünde dava açma süresi ve istinaf yolunun kapalı olması gibi usul kurallarını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, ticari faaliyet gösteren özel bir şirkete ait yapı hakkında yıkım kararı alınmıştır. Şirket, bu kararın iptali ve telafisi güç zararlar doğacağı gerekçesiyle yürütmenin durdurulması istemiyle yetkili idare mahkemesinde dava açmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, bu davadaki yürütmenin durdurulması talebi ve süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mahkeme, yıkım işleminin uygulanmasının şirket açısından telafisi imkânsız zararlar doğuracağını tespit ederse, işlemin açıkça hukuka aykırı olup olmadığını ayrıca araştırmaksızın yürütmenin durdurulmasına hükmedebilir.

Şirketin idare mahkemesinde açtığı bu dava, vergi uyuşmazlıklarındaki genel kuralda olduğu gibi, iptali istenen idari işlemin yürütülmesini herhangi bir mahkeme kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden durdurur.

İdare mahkemesinin yürütmenin durdurulması talebini reddetmesi halinde şirket, bu karara karşı kararın tebliğini izleyen günden itibaren on beş gün içinde doğrudan Danıştaya itiraz edebilir.

Şirketin, lehine verilen yürütmenin durdurulması kararının idarece uygulanmasını sağlayabilmek için, kararın kendisine tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde işlemi tesis eden makama başvurması yasal bir zorunluluktur.

Yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunlu olup verilecek kararda şirketten kural olarak teminat aranır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunlu olup verilecek kararda şirketten kural olarak teminat aranır.

Cevap

Doğru yanıt, yürütmenin durdurulması kararının ancak kümülatif şartların (açık hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar) birlikte varlığı halinde ve kural olarak teminat alınarak verileceğini belirten ifadedir.

Doğru seçenek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinde düzenlenen temel kuralı eksiksiz ve doğru biçimde yansıtmaktadır. Maddeye göre, yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ile uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte (kümülatif olarak) gerçekleşmesi zorunludur. Ayrıca aynı kanun gereği, yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir (istisnai durumlar saklı kalmak kaydıyla).

Adım Adım Çözüm

Yürütmenin durdurulması kurumu için İYUK m. 27'de sayılan maddi şartlar incelenir.

Kanuna göre kararın verilebilmesi için 'işlemin açıkça hukuka aykırı olması' ve 'telafisi güç veya imkânsız zararların doğması' şartlarının her ikisinin de kümülatif olarak gerçekleşmesi gerektiği tespit edilir.

Hukuka uygunluk denetimi yaparken yargı mercilerinin kanunun aradığı şartları tam olarak gözetmesi gerekir.

Yürütmenin durdurulması kararlarında yasal teminat kuralı değerlendirilir.

Yürütmenin durdurulması kararlarının kural olarak teminat karşılığında verildiği, devletten ve kamu kurumlarından ise teminat aranmadığı bilgisine ulaşılır.

Davacı özel bir şirket olduğu için genel kural olan teminat uygulamasına tabi olacağı saptanır.

Seçeneklerdeki diğer hukuki prosedür iddiaları (yürütmeyi kendiliğinden durdurma, itiraz usulü, kararın icrası) değerlendirilir.

İdare mahkemesinde davanın doğrudan yürütmeyi durdurmayacağı, YD kararlarına itirazın 7 gün içinde BİM'e yapılacağı ve kararın uygulanması için başvuru zorunluluğu olmadığı görülerek yanlış seçenekler elenir.

İdari yargılama usulündeki istisnalar ve süreler genellikle şaşırtıcı çeldiriciler olarak kullanılır.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Durdurulması Kümülatif Şartları ve Teminat Kuralı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 10Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, bir idari işlemin yürütülmesinin durdurulmasına (YD) karar verilebilmesi için gerekli olan kanuni şartlar ve bu şartların uygulanma usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunlu olup, mahkemece verilecek kararda bu iki şartın gerçekleşme nedenleri gerekçeleriyle belirtilmelidir.

İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesi durumunda, işlemin uygulanmasının telafisi güç veya imkansız bir zarar doğurup doğurmayacağına bakılmaksızın yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir.

Hazırlık işlemleri, tavsiye kararları veya icrai nitelikte olmayan iç düzen talimatları hakkında da, telafisi güç zarar doğurma riski varsa davanın her aşamasında yürütmenin durdurulması kararı verilebilir.

Vergi mahkemelerinde açılan tüm vergi davalarında, dava konusu işlemin yürütülmesi kendiliğinden durduğu için davacının ayrıca bir yürütmenin durdurulması talebinde bulunmasına gerek yoktur.

Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için idarenin savunmasının alınması mutlak bir şarttır; uygulanmakla etkisi tükenecek olan işlemler dahil hiçbir durumda savunma alınmadan bu karar verilemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunlu olup, mahkemece verilecek kararda bu iki şartın gerçekleşme nedenleri gerekçeleriyle belirtilmelidir.

Cevap

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının kümülatif olarak gerçekleşmesi ve kararın gerekçeli olması zorunludur.

Yürütmenin durdurulması kararı, 2577 sayılı İYUK’un 27. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen iki şartın (telafisi güç veya imkansız zarar ve açıkça hukuka aykırılık) birlikte gerçekleşmesi halinde verilebilir. Kanun, bu kararın verilebilmesi için mahkemenin her iki şartın da somut olayda neden gerçekleştiğini gerekçelendirmesini zorunlu kılmıştır.

Adım Adım Çözüm

2577 sayılı İYUK Madde 27'deki temel şartların analiz edilmesi.

Yürütmenin durdurulması için iki şart öngörülmüştür: 1. Telafisi güç/imkansız zarar, 2. Açıkça hukuka aykırılık.

Yasal dayanağın doğru tespiti için İYUK hükümlerine başvurulur.

Şartların birbiriyle olan ilişkisinin değerlendirilmesi.

Bu iki şartın 'birlikte' (kümülatif) gerçekleşmesi gerekir; biri eksikse karar verilemez.

Kanun metnindeki 've' bağlacı şartların kümülatif olduğunu gösterir.

Kararın usul ve gerekçe yönünden incelenmesi.

Mahkemenin kararda her iki şartın neden gerçekleştiğini somut verilerle ve gerekçeleriyle açıklaması zorunludur.

Anayasa ve İYUK uyarınca yargı kararları gerekçeli olmak zorundadır; özellikle hak arama hürriyetini kısıtlayan veya koruyan kararlarda bu daha kritiktir.

Anahtar Kavram

Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için telafisi güç zarar ve açıkça hukuka aykırılık şartlarının kümülatif olarak varlığı ve kararın gerekçeli olması zorunluluğu.

Daha Fazla Pratik

Yürütmenin durdurulması kararlarına karşı yapılacak itirazların süresi ve itiraz mercileri konusunu çalışarak bu usulün tamamlayıcı aşamalarını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 11Soru →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun $20/A$ maddesi uyarınca ivedik yargılama usulüne tabi olan bir idari işlemin iptali istemiyle açılan davada; yargılama sürecinin işleyişi ve bu süreç sonunda verilen kararlara karşı başvurulacak kanun yolları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken yerindedir?

İvedik yargılama usulünde dava açma süresi

30

gün olup, bu usule tabi işlemlere karşı dava açılmadan önce idareye yapılan ihtiyari başvurular dava açma süresini durdurmaz ve verilen nihai karara karşı doğrudan temyiz yoluna başvurulabilir.

Dava açma süresi işlemin tebliğinden itibaren

60

gün olup, idare mahkemesi tarafından verilen karara karşı tebliğ tarihinden itibaren

30

gün içinde Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulması gerekir.

İdari makamlara yapılacak İYUK

11

. madde kapsamındaki başvurular dava açma süresini kestiği gibi, mahkemece savunma verme süresi herhangi bir ek süre verilmeksizin kesin olarak

30

gün olarak uygulanır.

Mahkemece verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren

30

gün içinde Danıştayda temyiz yoluna başvurulabilir ve temyiz istemi Danıştay tarafından en geç

15

gün içinde kesin olarak karara bağlanır.

Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren savunma verme süresi

30

gün olup, yürütmenin durdurulması istemi bulunması halinde idareye verilen bu süre mahkemece

7

güne indirilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İvedik yargılama usulünde dava açma süresi $30$ gün olup, bu usule tabi işlemlere karşı dava açılmadan önce idareye yapılan ihtiyari başvurular dava açma süresini durdurmaz ve verilen nihai karara karşı doğrudan temyiz yoluna başvurulabilir.

Cevap

İvedik yargılama usulünde dava açma süresi

30

gün olup, dava açılmadan önce yapılan ihtiyari başvurular süreyi durdurmaz ve karara karşı doğrudan temyiz yoluna gidilir.

İvedik yargılama usulünü düzenleyen İYUK md.

20/A

hükmüne göre, dava açma süresi

30

gün olarak belirlenmiştir ve bu usulde idari makamlara yapılacak ihtiyari başvuruları düzenleyen

11

. madde hükümleri uygulanmaz. Ayrıca, yargılamanın hızlı sonuçlanması amacıyla Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusu yapılması imkanı kaldırılmış, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı doğrudan Danıştay nezdinde

15

günlük temyiz süresi öngörülmüştür.

Adım Adım Çözüm

Dava açma süresinin tespiti.

İvedik yargılama usulünde (İYUK md.

20/A

) dava açma süresi

30

gündür.

Kanun koyucu ivedik yargılama gerektiren işlerde süreci hızlandırmak için genel süreyi yarıya indirmiştir.

İYUK madde

11

başvurusunun etkisinin analizi.

İhtiyari idari başvurular (İYUK

11

) bu usulde süreyi durdurmaz.

İYUK md.

20/A-1/a

bendi açıkça

11

. madde hükümlerinin uygulanmayacağını belirtmiştir.

Kanun yolu aşamasının belirlenmesi.

İstinaf yolu kapalıdır, doğrudan temyiz yoluna başvurulur.

Yargılamayı hızlandırmak amacıyla Bölge İdare Mahkemesi aşaması atlanarak doğrudan Danıştay denetimi öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

İvedik Yargılama Usulünde Özel Süreler ve Kanun Yolları İstisnaları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 12Soru →

Bir il müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan Bay (K), görev yerinin değiştirilmesine dair işlemin iptali istemiyle dava açmış ve dava dilekçesinde ilgili işlemin icrasının dava sonuna kadar tehir edilmesini talep etmiştir. Davaya bakan idare mahkemesi, dosya üzerinden yaptığı incelemede dava konusu işlemin bariz bir şekilde hukuka aykırı olduğunu tespit etmesine rağmen, davacının geçici koruma niteliğindeki bu talebini reddetmiştir.

Buna göre, mahkemenin söz konusu talebi reddetmesinin hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

İşlemin icra edilmesi neticesinde, sonradan giderilmesi son derece zor veya olanaksız kayıpların ortaya çıkmayacak olması

Söz konusu işlemin mevzuata aykırı bulunmasının, geçici koruma kararının verilmesi için tek başına yeterli hukuki dayanak oluşturmasına rağmen mahkemenin takdir yetkisini hatalı kullanması

Görev yeri değişikliği tasarrufunun, icrailik vasfı bulunmayan ve hazırlık aşamasında kalan bir işlem türü olarak değerlendirilmesi

Uyuşmazlığın çözümünde idare mahkemesi yerine vergi mahkemesinin görevli olması sebebiyle, görevsiz merci tarafından bu yönde bir tedbir kararı verilememesi

Davacının işlem nedeniyle güncel ve şahsi bir menfaatinin zedelenmiş olmasına rağmen, ihlal edilen mutlak bir hakkının kanıtlanamaması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşlemin icra edilmesi neticesinde, sonradan giderilmesi son derece zor veya olanaksız kayıpların ortaya çıkmayacak olması

Cevap

Mahkemenin yürütmenin durdurulması talebini reddetmesinin yasal dayanağı, kanunun kümülatif (birlikte) aradığı şartlardan olan 'telafisi güç veya imkânsız zarar doğması' unsurunun somut olayda gerçekleşmediğine kanaat getirilmesidir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ile uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının kümülatif (birlikte) gerçekleşmesi zorunludur. Olayda mahkeme, hukuka aykırılığı dosya üzerinden açıkça tespit etmesine rağmen geçici koruma talebini reddetmiştir. Bu durum hukuken ancak ve ancak diğer zorunlu şart olan 'sonradan giderilmesi son derece zor veya olanaksız kayıpların ortaya çıkmayacağı' (telafisi güç zarar doğmayacağı) kanaatine varılmasıyla açıklanabilir.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlıktaki geçici koruma talebinin yasal kurumunu tespit etme

Olaydaki talep, idari yargılamaya özgü olan yürütmenin durdurulması müessesesidir.

Davacının idari işlemin icrasının dava sonuna kadar tehir edilmesini istemesi bu kuruma işaret eder.

Yürütmenin durdurulması kararının yasal şartlarını analiz etme

Kararın verilebilmesi için işlemin hem açıkça hukuka aykırı olması hem de telafisi güç/imkânsız zararlar doğuracak olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Kanun koyucu idarenin işleyişini aksatmamak adına bu iki şartın kümülatif varlığını zorunlu kılmıştır.

Olaydaki mahkeme kararının gerekçesini kanuni şartlarla eşleştirme

Mahkeme birinci şartı (hukuka aykırılık) tespit etmiş ancak talebi reddetmiştir. Bu durum, yalnızca ikinci kümülatif şartın (zarar unsuru) gerçekleşmemesi ile hukuken temellendirilebilir.

Şartlardan biri eksik olduğunda mahkeme yürütmenin durdurulması talebini reddetmek zorundadır.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Durdurulması Kararının Kümülatif Şartları

Soru 13Soru →

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından gerçekleştirilen merkezi ve ortak bir sınava katılan bir aday, sınav sorularının içeriğinin müfredat dışı olduğunu ileri sürerek iptal davası açmayı planlamaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) "Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü" başlıklı $20/B$ maddesi uyarınca, bu davanın açılması ve yürütülmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dava açma süresi, işlemin ilanını veya tebliğini izleyen günden itibaren on gündür ve bu süre içerisinde idareye yapılacak başvurular dava açma süresini durdurmaz.

Genel dava açma süresi olan altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalı; dava açılmadan önce idareye başvurulması halinde dava açma süresi durmalıdır.

Dava açma süresi otuz gün olup, mahkemece yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine yedi gün içinde itiraz edilebilir.

Dava açılmadan önce ilgili kuruma yazılı olarak başvurulup ön karar alınması, bu uyuşmazlık türü için zorunlu bir dava şartıdır.

İdare mahkemesinin verdiği nihai karara karşı, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dava açma süresi, işlemin ilanını veya tebliğini izleyen günden itibaren on gündür ve bu süre içerisinde idareye yapılacak başvurular dava açma süresini durdurmaz.

Cevap

Dava açma süresinin on gün olduğu ve idareye yapılacak ihtiyari başvuruların (İYUK m. 11) bu süreyi durdurmayacağı seçeneği doğrudur.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesi uyarınca, merkezi ve ortak sınavlara ilişkin iş ve işlemlere karşı açılacak iptal davalarında dava açma süresi on gündür. Ayrıca, aynı maddenin (a) fıkrası uyarınca bu uyuşmazlıklarda İYUK'un 11. maddesi (üst makama başvuru ile sürenin durması) uygulanmaz. Bu durum, adayların dava açmadan önce idareye yaptıkları itirazların dava açma süresini durdurmayacağı ve 10 günlük sürenin işlemeye devam edeceği anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık türünün belirlenmesi

Dava konusu işlemin MEB tarafından yapılan bir 'merkezi ve ortak sınav' olduğu saptanmıştır.

Uygulanacak yargılama usulünü (Genel vs. Özel) belirlemek için işlemin niteliği kritiktir.

Özel yargılama usulü kurallarının (İYUK m. 20/B) uygulanması

Dava açma süresinin 10 gün olduğu ve İYUK 11. madde hükümlerinin uygulanmayacağı tespit edilmiştir.

Kanun koyucu, sınavların sonuçlandırılmasındaki ivedilik nedeniyle bu uyuşmazlıklarda süreyi kısaltmış ve durma mekanizmasını kapatmıştır.

Anahtar Kavram

Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulü (İYUK m. 20/B)

Daha Fazla Pratik

İvedik yargılama usulü (m. 20/A) ile merkezi sınav usulü (m. 20/B) arasındaki kanun yolu ve süre farklarını karşılaştıran bir çalışma yapılması önerilir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 14Soru →

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri uyarınca, yürütmenin durdurulması kararlarının uygulanması ve hukuki etkisinin sona ermesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare, yürütmenin durdurulması kararının kendisine tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç

30

gün içinde kararın gereğini yerine getirmekle yükümlüdür.

Yürütmenin durdurulması kararı verilen bir davada davanın reddine karar verilirse, yürütmenin durdurulması kararı bu red kararının kesinleşmesine kadar etkisini sürdürür.

Yürütmenin durdurulması kararlarının uygulanabilmesi için davacının, kararın tebliğinden itibaren

7

gün içinde idareye yazılı başvuruda bulunması zorunludur.

Yürütmenin durdurulması kararına karşı bölge idare mahkemesine itiraz edilmesi, mahkemece aksine bir karar verilmedikçe kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurur.

Vergi mahkemelerince verilen yürütmenin durdurulması kararlarının idare tarafından uygulanma süresi, işlemin niteliği gereği en geç

15

gündür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare, yürütmenin durdurulması kararının kendisine tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç $30$ gün içinde kararın gereğini yerine getirmekle yükümlüdür.

Cevap

İdare, yürütmenin durdurulması kararının kendisine tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç

30

gün içinde kararın gereğini yerine getirmekle yükümlüdür.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasına göre; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Bu nedenle, otuz günlük süreyi belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

İYUK Madde 28 kapsamındaki uygulama süresini tespit et.

İdare, mahkeme kararlarını (esasa ilişkin veya yürütmenin durdurulması) en geç

30

gün içinde uygulamalıdır.

Kanun koyucu, idarenin yargı kararlarını sürüncemede bırakmasını engellemek için kesin bir üst sınır belirlemiştir.

Yürütmenin durdurulması kararının sona erme anını analiz et.

Dava hakkında bir karar (ret veya kabul) verildiği anda yürütmenin durdurulması kararı sona erer.

Yürütmenin durdurulması geçici bir önlemdir ve davanın esası karara bağlandığında bu önlemin amacı ortadan kalkar.

Anahtar Kavram

İdari yargı kararlarının (özellikle YD) idare tarafından uygulanma zorunluluğu ve süresi.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 15Soru →

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından gerçekleştirilen bir merkezî sınava ilişkin sınav sonucunun hatalı hesaplandığını iddia eden bir adayın, bu işlemin iptali istemiyle açacağı davada uygulanacak yargılama usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dava açma süresi genel dava açma süresi olan altmış gündür.

Adayın dava açmadan önce ÖSYM'ye yapacağı itiraz başvurusu, İYUK madde 11 kapsamında değerlendirilerek dava açma süresini durdurur.

Dava açma süresi on gün olup, bu usulde İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi hükümleri uygulanmaz.

Yürütmenin durdurulması talebinin reddi halinde, yedi gün içinde Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir.

İdare mahkemesince verilen nihai karara karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dava açma süresi on gün olup, bu usulde İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi hükümleri uygulanmaz.

Cevap

Dava açma süresi on gün olup, bu usulde İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi hükümleri uygulanmaz.

Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulünde (İYUK m. 20/B), dava açma süresi işlemin tebliğini veya ilanını izleyen günden itibaren 10 gündür. Kanun maddesi uyarınca bu uyuşmazlıklarda İYUK 11. madde (idari makamlara başvuru) hükümleri uygulanmaz; dolayısıyla bu tür başvurular dava açma süresini kesmez veya durdurmaz.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın tabi olduğu yargılama usulünün tespiti

ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınava ilişkin işlem İYUK madde 20/B kapsamında 'Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulü'ne tabidir.

Konu bazlı özel bir yargılama usulü olan 20/B, hızlı karar verilmesi gereken sınav süreçleri için düzenlenmiştir.

Dava açma süresi ve idari başvuru şartlarının kontrolü

Dava açma süresi 10 gündür ve İYUK 11. maddede düzenlenen üst makama başvuru yolu bu usulde kapalıdır (süreyi durdurmaz).

Kanun koyucu sınav süreçlerinin aksamaması için süreleri kısa tutmuş ve ihtiyari idari başvuruların süreci uzatmasını engellemiştir.

Anahtar Kavram

İYUK Madde 20/B: Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulü

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 16Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesinde düzenlenen ivedik yargılama usulü kapsamında, idare mahkemeleri tarafından verilen nihai kararlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde doğrudan temyiz yoluna başvurulabilir.

Mahkeme kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılır.

Dava açılmadan önce idareye yapılan İYUK 11. madde kapsamındaki ihtiyari başvurular, dava açma süresini durdurur.

Temyiz dilekçelerine karşı cevap verme süresi, tebliğden itibaren 30 gün olarak uygulanır.

İdare mahkemesi kararlarına karşı sadece yürütmenin durdurulması istemli olarak istinaf yoluna gidilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde doğrudan temyiz yoluna başvurulabilir.

Cevap

İvedik yargılama usulünde mahkemece verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde doğrudan temyiz yoluna başvurulabilir.

2577 sayılı İYUK’un 20/A maddesinin 2. fıkrasının (g) bendi uyarınca; ivedik yargılama usulünde verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Bu usulde istinaf aşaması bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Dava türünün tespit edilmesi

Uyuşmazlığın 2577 sayılı İYUK m. 20/A kapsamında (ihale, özelleştirme vb.) bir iş olduğu belirlenir.

Uygulanacak usul kurallarının ivedik mi yoksa genel mi olduğunu anlamak için gereklidir.

Kanun yolu aşamasının belirlenmesi

İvedik usulde istinaf kanun yolunun uygulanmadığı (geçilmediği) tespit edilir.

Kanun, yargılama sürecini hızlandırmak amacıyla orta aşama olan istinafı kaldırmıştır.

Süre kontrolünün yapılması

Genel temyiz süresi olan 30 gün yerine, ivedik usule özgü 15 günlük sürenin uygulanacağı belirlenir.

İvedik yargılama usulünde tüm süreler (savunma, temyiz vb.) kısaltılmıştır.

Anahtar Kavram

İvedik Yargılama Usulü Kanun Yolları (Direct Temyiz)

Daha Fazla Pratik

İvedik yargılama usulünde dava açma süresinin (30 gün) genel süreden farkını ve bu usulün hangi konularda (örneğin ihaleler) uygulandığını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 17Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, vergi mahkemelerinde vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması ve yürütmenin durdurulması etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vergi mahkemelerinde dava açılması, dava konusu edilen vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin tahsil işlemini kendiliğinden durdurur.

İdari yargılama hukukundaki genel kural gereği, vergi mahkemesinde dava açılması yürütmeyi kendiliğinden durdurmaz; mutlaka mahkemeden yürütmenin durdurulması kararı alınmalıdır.

Vergi mahkemesinde açılan davaların yürütmeyi durdurabilmesi için davacının dava dilekçesinde açıkça yürütmenin durdurulması talebinde bulunması şarttır.

Ödeme emrine karşı vergi mahkemesinde açılan davalar, 2577 sayılı Kanun uyarınca tahsilat işlemini kendiliğinden durdurur.

Vergi mahkemelerinde açılan davalarda yürütmenin durabilmesi için davacının uyuşmazlık konusu miktarın %25'i oranında teminat göstermesi zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi mahkemelerinde dava açılması, dava konusu edilen vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin tahsil işlemini kendiliğinden durdurur.

Cevap

Vergi mahkemelerinde vergi tarhiyatına karşı açılan davalar, dava konusu edilen miktarın tahsilini kendiliğinden durdurur.

2577 sayılı İYUK'un 27. maddesinin 4. fıkrasına göre, vergi mahkemelerinde vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlülüklerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemini kendiliğinden durdurur. Bu durum, idari yargıdaki genel kuralın aksine mahkeme kararına gerek duyulmaksızın gerçekleşen bir hukuki sonuçtur.

Adım Adım Çözüm

İYUK Madde 27/4 hükmünü analiz et.

Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi ve cezaların tahsilini durdurduğu sonucuna ulaşılır.

Bu hüküm, idari yargıdaki 'dava açmak yürütmeyi durdurmaz' kuralına getirilen özel bir kanuni istisnadır.

Tahsilat işlemleri (ödeme emri, haciz) ile tarhiyat işlemlerini ayırt et.

Kendiliğinden durma etkisinin sadece tarhiyat aşamasındaki uyuşmazlıklar için geçerli olduğu, tahsilat işlemleri için ayrıca karar gerektiği tespit edilir.

Yargıtay ve Danıştay içtihatları ile kanun lafzı, tahsilat aşamasındaki işlemlerin kamu alacağının korunması amacıyla bu istisna dışında tutulduğunu belirtir.

Anahtar Kavram

Vergi Davalarında Kendiliğinden Durma Etkisi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 18Soru →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idari yargı mercilerinin bir idari işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verebilmesi için gerekli olan yasal şartlar ve uygulama esasları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

İdari işlemin sadece açıkça hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesi, telafisi güç bir zarar doğmasa dahi yürütmenin durdurulması için yeterlidir.

Yürütmenin durdurulması talepleri hakkında, davalı idarenin savunması alınmadan hiçbir şekilde karar verilemez.

İdare mahkemelerinde açılan tüm iptal davalarında, davanın açılmasıyla birlikte işlemin yürütülmesi kendiliğinden durur.

Hazırlık işlemleri ve görüş bildiren yazılar gibi kesin ve yürütülmesi zorunlu olmayan idari işlemler hakkında da yürütmenin durdurulması kararı verilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Cevap

Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin 2. fıkrasına göre; idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, gerekçe gösterilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir. Bu iki şartın birlikte bulunması zorunluluğu doktrinde ve yargı kararlarında 'kümülatif şart' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

İYUK 27. maddesinin incelenmesi

Maddede yürütmenin durdurulması (YD) için iki temel şart öngörülmüştür.

Yasal dayanağın doğru tespiti kararın geçerliliği için esastır.

Şartların niteliğinin değerlendirilmesi

Kanun metnindeki 've' bağlacı, şartların kümülatif olduğunu gösterir.

Uygulamada sadece bir şartın varlığı YD kararı verilmesine engel teşkil eder.

Seçeneklerin yasal istisnalar ve usul kuralları açısından elenmesi

İdari yargıda dava açılmasının yürütmeyi kendiliğinden durdurmadığı kuralı teyit edilir.

Vergi mahkemeleri ve idare mahkemeleri arasındaki uygulama farkının ayırt edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Durdurulması Kararının Kümülatif Şartları

Daha Fazla Pratik

Vergi mahkemelerinde yürütmenin kendiliğinden durması kuralının istisnalarını (ödeme emrine karşı açılan davalar gibi) gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 19Soru →

İdari yargılama hukukunda kural olarak dava açılması yürütmeyi durdurmasa da vergi hukukuna özgü "kendiliğinden durma" müessesesi mevcuttur. Buna göre, aşağıdaki dava türlerinden hangisinde, mahkemeden ayrıca bir karar alınmasına gerek kalmaksızın dava açılmasıyla birlikte yürütme kendiliğinden durur?

Vergi mahkemesinde vergi tarhiyatına karşı açılan davalar

İdare mahkemesinde memur atama işlemine karşı açılan davalar

Vergi mahkemesinde ödeme emrine karşı açılan davalar

Danıştayda ilk derece mahkemesi olarak açılan vergi davaları

Vergi mahkemesinde haciz işlemine karşı açılan davalar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi mahkemesinde vergi tarhiyatına karşı açılan davalar

Cevap

Vergi mahkemesinde vergi tarhiyatına karşı açılan davalar

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin 4. fıkrasına göre; vergi mahkemelerinde vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların (tarhiyat davaları) açılması, tahsil işlemini mahkeme kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden durdurur. Bu durum idari yargıdaki genel kuralın en önemli istisnalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

İdari yargıdaki yürütmenin durdurulması genel kuralını hatırla.

Genel kural: Dava açılması yürütmeyi durdurmaz (İYUK m. 27/1).

Yürütmenin durdurulması için 'açık hukuka aykırılık' ve 'telafisi güç zarar' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Vergi davalarına özgü istisnayı (İYUK m. 27/4) analiz et.

İstisna: Vergi mahkemelerinde tarh edilen vergi, resim, harçlar ve benzeri mali yükümlülükler ile bunların zam ve cezalarına karşı açılan davalar yürütmeyi kendiliğinden durdurur.

Kanun koyucu, kesinleşmemiş bir vergi borcunun dava aşamasında tahsil edilmesini önlemek amacıyla bu özel hükmü getirmiştir.

Kendiliğinden durmanın kapsamı dışındaki vergi işlemlerini belirle.

Ödeme emri, haciz, ihtiyati haciz gibi tahsilat işlemleri bu istisna kapsamında değildir.

Bu işlemler verginin hesaplanması (tarh) değil, kesinleşmiş borcun zorla tahsili aşamasıdır.

Anahtar Kavram

Vergi tarhiyatına karşı vergi mahkemesinde açılan davalarda yürütmenin kendiliğinden (ipso jure) durması.

Tahmini Süre:45s

Soru 20Soru →

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yapılan bir merkezi sınavın sorularına karşı açılacak iptal davasında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 20/B maddesine göre uygulanacak dava açma süresi ve usulü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dava açma süresi on gündür ve bu davalarda İYUK'un 11. maddesi hükümleri uygulanmaz.

Dava açma süresi genel dava açma süresi olan altmış gündür.

Dava açma süresi otuz gün olup dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunludur.

Dava açma süresi on gündür ancak idareye başvurulması halinde bu süre durur.

Dava açma süresi on beş gündür ve mahkeme kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dava açma süresi on gündür ve bu davalarda İYUK'un 11. maddesi hükümleri uygulanmaz.

Cevap

Dava açma süresinin 10 gün olduğu ve bu davalarda İYUK 11. madde hükümlerinin uygulanmadığı seçenek doğrudur.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesine göre; Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılacak iptal davalarında dava açma süresi on gündür. Aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca, bu işlerde İYUK'un 11. maddesi (üst makama başvuru) hükümleri uygulanmaz.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın türünü belirle

ÖSYM tarafından yapılan bir merkezi sınav sorusuna karşı dava açılacaktır.

Merkezi sınavlarla ilgili uyuşmazlıklar İYUK Madde 20/B kapsamındaki özel yargılama usulüne tabidir.

İlgili maddedeki dava açma süresini kontrol et

Dava açma süresi 10 gündür.

Özel yargılama usulü gereği süreler genel sürelere göre kısaltılmıştır.

İdari başvuru (İYUK 11) kuralını değerlendir

İYUK 11. madde hükümleri bu davalarda uygulanmaz.

Sınav takviminin aksamaması ve hukuki belirliliğin hızlı sağlanması amacıyla idari itiraz yoluyla sürenin durması engellenmiştir.

Anahtar Kavram

Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Özel Yargılama Usulü (İYUK 20/B)

Daha Fazla Pratik

İvedik yargılama usulü ile merkezi sınav usulü arasındaki süre ve kanun yolu farklarını bir tablo yaparak karşılaştırınız.

Tahmini Süre:45s

Sayfa 1 / 5Sonraki

Yürütmenin Durdurulması ve Özel Yargılama Usulleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram