Examkin

Soru

Zorluk: ZorHazine Garantili Borçlar ve Görev Zararları

Türkiye'de 47494749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde uygulanan "Hazine Garantili Borçlar" ile "Görevlendirme Giderleri" (Görev Zararları) arasındaki işleyiş, hukuki mahiyet ve bütçeye yansıma farklarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Hazine garantili borçlar, borçlu kuruluşun yükümlülüğünü yerine getirememesi durumunda Hazine tarafından "Risk Hesabı" üzerinden karşılanan koşullu yükümlülükler iken; görevlendirme giderleri, Cumhurbaşkanlığı kararı veya kanunla verilen görevler sonucu oluşan ve bütçeden doğrudan karşılanan kesin harcama kalemleridir.Cevap
  2. B
    Her iki yükümlülük türü de merkezi yönetim bütçesinde doğrudan harcama kalemi olarak tanımlanır ve garanti verildiği veya görev tebliğ edildiği an bütçe açığını aynı oranda artırır.
  3. C
    Hazine garantili borçlar yalnızca kamu bankalarının dış kredi kullanımları için sağlanırken; görevlendirme giderleri sadece mahalli idarelerin sosyal projelerinden kaynaklanan maliyetleri kapsar.
  4. D
    Görevlendirme giderleri kapsamında kurumlara aktarılan kaynaklar Hazine tarafından geri çağrılabilir "ikrazlı borç" niteliğindeyken; Hazine garantili borçlar geri ödemesiz hibelerdir.
  5. E
    Hazine garantili borçların ödenememesi sonucu oluşan maliyetler doğrudan ödemeler dengesinde "cari açık" olarak kaydedilirken; görevlendirme giderleri yalnızca iç borç stokunu etkiler.

Cevap

Hazine garantili borçların Risk Hesabı'ndan karşılanan koşullu yükümlülükler olduğu, görevlendirme giderlerinin ise bütçeden doğrudan karşılanan kesin giderler olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Doğru cevap, 47494749 sayılı Kanun'un temel ayrımını yansıtmaktadır. Hazine garantileri, bir riskin gerçekleşmesine bağlı olarak "Risk Hesabı" üzerinden finanse edilen koşullu yükümlülüklerdir. Görevlendirme giderleri (eski adıyla görev zararları) ise, kurumların yürüttüğü kamu hizmeti niteliğindeki görevlerden doğan ve ilgili yıl bütçesinde ödeneği ayrılmış olan kesin harcamalardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hazine Garantili Borçların niteliğini analiz etme
Bu borçlar, asıl borçlunun (KİT, belediye vb.) ödemeyi yapamaması halinde devreye giren "koşullu yükümlülük" (contingent liability) niteliğindedir.
Garanti, risk gerçekleşmeden bütçe üzerinde nakit bir yük oluşturmaz.
2
Garanti ödemelerinin kaynağını belirleme
Garantilerin yerine getirilmesi için oluşturulan kaynak "Risk Hesabı"dır.
Bütçe disiplinini korumak ve ani nakit ihtiyaçlarını karşılamak için bu özel hesap kullanılır.
3
Görevlendirme Giderlerinin (Görev Zararları) niteliğini analiz etme
Bu giderler, kamu bankaları veya KİT'lere verilen (fiyat müdahalesi, düşük faizli kredi vb.) görevlerin maliyetidir ve doğrudan bütçede ödenek olarak yer alır.
Görevlendirme bir risk değil, gerçekleşen bir maliyettir.
4
İki kavramı karşılaştırarak farkı netleştirme
Garantiler "belki" ödenir ve Risk Hesabı'nı kullanır; görevlendirmeler "kesin" ödenir ve doğrudan bütçe ödeneklerini kullanır.
Mali saydamlık ve borç yönetimi kuralları bu ayrımı zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Koşullu Yükümlülük vs. Kesin Gider Ayrımı

Alternatif Yöntem

Kavramları 'Olasılık' üzerinden ayırabilirsiniz: Eğer bir ödeme 'olursa' Hazine öder deniliyorsa bu 'Garanti'dir (Koşullu). Eğer bir görev verildiği için maliyet 'oluştuğu için' Hazine ödüyorsa bu 'Görevlendirme Gideri'dir (Kesin).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Hazine Garantili Borçlar ve Görev Zararları

Bu konudan daha fazla soru