Examkin

Soru

Zorluk: ZorHazine Garantili Borçlar ve Görev Zararları

Türkiye'de 47494749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen mali yönetim uygulamaları dikkate alındığında; Hazine garantili borçlar ile görevlendirme giderlerinin (görev zararları) mali nitelikleri ve bütçe dengesi üzerindeki etkileri bakımından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hazine garantili borçlar, borçlu tarafın yükümlülüğünü yerine getirememesi durumunda ortaya çıkan birer 'koşullu yükümlülük' niteliğindeyken; görevlendirme giderleri bütçeden doğrudan kaynak transferi gerektiren kesin harcama kalemleridir.Cevap
  2. B
    Görevlendirme giderleri, ödemeler dengesi içindeki cari işlemler açığını finanse etmek amacıyla kullanılan birer dış borçlanma aracıdır ve merkezi yönetim bütçe açığıyla bir ilgisi bulunmamaktadır.
  3. C
    Hazine garantili borçlar, garanti verildiği an itibarıyla merkezi yönetim iç borç stokuna doğrudan dahil edilirken; görevlendirme giderleri GSYH hesaplamalarında gayrisafi sabit sermaye oluşumu olarak kaydedilir.
  4. D
    Hazine garantili borçların yönetimi TCMB'nin araç bağımsızlığı kapsamında yürütülürken; görevlendirme giderleri dolaysız vergilerin payının dolaylı vergilerden yüksek olması durumunda bütçeye yük getirmez.
  5. E
    Görevlendirme giderleri yalnızca dolaylı vergi gelirleriyle finanse edilen birer yatırım harcaması iken; Hazine garantili borçlar sadece mahalli idarelerin dış borçlanmalarını kapsayan birer iç borçlanma aracıdır.

Cevap

Hazine garantili borçların birer 'koşullu yükümlülük' (contingent liability) olduğu, görevlendirme giderlerinin ise doğrudan bütçe harcaması niteliği taşıdığını belirten seçenek doğrudur.
Doğru cevap olan ifade, 47494749 sayılı Kanun'un temel mantığını yansıtır. Hazine garantili borçlar, asıl borçlu yükümlülüğünü yerine getirdiği sürece bütçe üzerinde bir yük oluşturmaz (bu yüzden 'koşullu yükümlülük' denir). Ancak görevlendirme giderleri, ilgili kuruma verilen görevin maliyetinin bütçeden karşılanması taahhüdüdür ve gerçekleştiği anda bütçeden nakit çıkışı gerektiren kesin bir harcamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların Tanımlanması
Hazine garantili borçlar, bir kurumun borcuna Hazine'nin kefil olmasıdır. Görevlendirme giderleri ise (eski adıyla görev zararı) KİT veya kamu bankalarının kendilerine verilen görev nedeniyle uğradıkları kaybın bütçeden karşılanmasıdır.
Sorunun çözümü için iki mali aracın hukuki ve ekonomik doğasını ayırt etmek gerekir.
2
Bütçe Etkisinin Analiz Edilmesi
Garantiler, borçlu ödeme yapamazsa bütçeyi etkiler (koşullu). Görevlendirme giderleri ise bütçede ödenek ayrılmasını ve nakit transferini gerektirir (doğrudan).
47494749 sayılı Kanun uyarınca risk yönetimi ve bütçe disiplini bu ayrım üzerine kuruludur.
3
Borç Stoku İlişkisinin Kurulması
Görevlendirme giderleri bütçe açığını ve dolayısıyla kamu borçlanma gereğini artırarak borç stokunu dolaylı etkiler. Garantiler ise ancak 'üstlenilen borç' haline geldiğinde stoka dahil olur.
Mali disiplin açısından stok ve akım değişken ayrımını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Hazine Garantili Borçlar (Koşullu Yükümlülük) ve Görevlendirme Giderleri (Doğrudan Harcama) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Risk Hesabı (Risk Account) mekanizmasının garantili borçların bütçe üzerindeki ani yüklerini nasıl hafiflettiğini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hazine Garantili Borçlar ve Görev Zararları

Bu konudan daha fazla soru