Examkin

Soru

Zorluk: Orta1990-2001 Dönemi: Krizler ve İstikrar Paketleri

Türkiye ekonomisinde 19901990’lı yıllarda yaşanan ekonomik istikrarsızlıkları sona erdirmek amacıyla 99 Aralık 19991999 tarihinde IMF ile imzalanan Stand-By düzenlemesi çerçevesinde başlatılan "Enflasyonla Mücadele Programı"nın, 20002000 yılının son çeyreğinde tıkanmasına ve nihayetinde 20012001 Şubat krizine yol açan temel yapısal zafiyet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bankacılık sektörünün yüksek döviz açık pozisyonları ve vade uyumsuzluğu nedeniyle sistemik likidite şoklarına karşı korumasız olmasıCevap
  2. B
    1999 programının temel amacının sadece bütçe disiplinini sağlamak olup, enflasyonla mücadeleyi ve yapısal reformları tamamen dışlamış olması
  3. C
    Merkez Bankası'na 1999 yılında tam "araç bağımsızlığı" verilmiş olması sayesinde faiz oranlarının piyasa dinamiklerinden bağımsız belirlenmesi
  4. D
    Cari işlemler hesabının program süresince sürekli fazla vermesi sonucunda Türk Lirası'nın aşırı değer kaybetmesi
  5. E
    55 Nisan 19941994 Kararları ile getirilen yapısal reformların bankacılık sektörünü her türlü finansal şoka karşı tam korunaklı hale getirmiş olması

Cevap

Bankacılık sektörünün yüksek döviz açık pozisyonları ve vade uyumsuzluğu nedeniyle sistemik likidite şoklarına karşı korumasız olması
Doğru seçenek, 1999−20011999-2001 sürecindeki krizin temel nedenini bankacılık sektörünün zayıf bilanço yapısına bağlamaktadır. Programın döviz kuru çıpasına dayanması, bankaları arbitraj kazancı için dövizle borçlanıp TL'ye yatırım yapmaya itmiş, bu da sistemik bir kırılganlık yaratmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19991999 programının kur rejimini tanımlamak
99 Aralık 19991999 programı, "sürünen parite" (crawling peg) adı verilen, döviz kuru sepetinin 1818 ay boyunca önceden ilan edilen bir takvime göre artırıldığı bir rejim uygulamıştır.
Bu rejimde Merkez Bankası'nın temel görevi kuru tutmaktır, bu da likidite yönetimi imkanlarını sınırlar.
2
Bankacılık sektörünün bu süreçteki davranışını analiz etmek
Bankalar, döviz kurundaki riskin azaldığını düşünerek yurt dışından ucuz döviz borçlanmış ve bu kaynağı yüksek faizli hazine borçlanma senetlerine (TL cinsi) yatırmışlardır.
Bu durum bankaların hem kur riskini (açık pozisyon) hem de vade riskini (kısa vadeli borç, uzun vadeli alacak) artırmıştır.
3
Krizin tetiklenme mekanizmasını belirlemek
20002000 yılı sonunda ortaya çıkan güven kaybı ve likidite sıkışıklığı, bankaların gecelik faizlerinin fırlamasına ve döviz talebinin patlamasına neden olmuştur.
Merkez Bankası, program gereği Net İç Varlıklar hedefi nedeniyle piyasaya yeterli TL likiditesi veremeyince faizler kontrolden çıkmıştır.

Anahtar Kavram

1999 İstikrar Programı ve Bankacılık Sektörü Kırılganlığı

İpuçları

1
99 Aralık 19991999 programı döviz kurunu bir çıpa (çapa) olarak kullanarak enflasyon beklentilerini kırmayı amaçlamıştır.
2
Bu programda Merkez Bankası'nın para arzını serbestçe genişletme yeteneği, IMF ile yapılan anlaşma gereği Net İç Varlıklar hedefiyle sınırlandırılmıştır.
3
Krizin bankacılık sektöründe patlak vermesinin nedeni, bankaların "dövizle borçlanıp TL ile faiz kazanma" stratejisinin kur rejimi tıkandığında iflas etmesidir.

Daha Fazla Pratik

2001 krizinden sonra uygulanan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'nın (GEGP) bankacılık sektörüne getirdiği düzenlemeleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

1990-2001 Dönemi: Krizler ve İstikrar Paketleri

Bu konudan daha fazla soru