Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTicari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide zorunlu karşılık oranı %20\%20 iken, bir ticari bankaya 50.00050.000 TL tutarında yeni bir nakit mevduat yatırılmıştır. Nakit sızıntısı ve atıl rezervlerin olmadığı varsayıldığında; bu bankanın tek başına yaratabileceği maksimum kredi tutarı ile bankacılık sisteminin tamamının bu mevduat genişlemesi sonucunda yaratabileceği toplam kaydi para (net mevduat artışı) tutarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 40.00040.000 TL ve 200.000200.000 TLCevap
  2. B
    50.00050.000 TL ve 250.000250.000 TL
  3. C
    40.00040.000 TL ve 250.000250.000 TL
  4. D
    10.00010.000 TL ve 50.00050.000 TL
  5. E
    40.00040.000 TL ve 400.000400.000 TL

Cevap

Tek bir bankanın yaratabileceği maksimum kredi tutarı 40.00040.000 TL, bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam kaydi para ise 200.000200.000 TL'dir.
Ticari bankalar kendilerine yatırılan mevduatın zorunlu karşılık kısmını ayırdıktan sonra kalan aşırı rezervlerini (50.000−10.000=40.00050.000 - 10.000 = 40.000 TL) kredi olarak verebilirler. Bankacılık sistemi ise sızıntıların olmadığı bir ortamda bu ilk kredi tutarını çarpan (1/0,20=51/0,20 = 5) etkisiyle 200.000200.000 TL (40.000×540.000 \times 5) tutarında yeni kaydi paraya dönüştürür. Bu durum, toplam mevduatların 250.000250.000 TL'ye ulaşması ancak bunun 50.00050.000 TL'sinin sisteme giren başlangıç parası olması nedeniyle net yaratılan paranın 200.000200.000 TL olması demektir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci bankanın ayırması gereken zorunlu karşılık tutarının hesaplanması
50.000×0,20=10.00050.000 \times 0,20 = 10.000 TL
Bankalar kendilerine yatırılan mevduatın merkez bankası tarafından belirlenen oranını (rrrr) rezerv olarak tutmak zorundadır.
2
Birinci bankanın verebileceği maksimum kredi tutarının (aşırı rezerv) bulunması
50.000−10.000=40.00050.000 - 10.000 = 40.000 TL
Tek bir ticari banka, kendisine yatırılan mevduattan zorunlu karşılıklar çıktıktan sonra kalan 'atıl rezerv' tutarı kadar kredi açarak kaydi para yaratabilir.
3
Basit mevduat çarpanının hesaplanması
1/rr=1/0,20=51 / rr = 1 / 0,20 = 5
Banka sisteminin kredi genişleme kapasitesi zorunlu karşılık oranının tersine eşittir.
4
Bankacılık sisteminin yarattığı toplam kaydi paranın hesaplanması
40.000×5=200.00040.000 \times 5 = 200.000 TL
Sistemin yarattığı toplam kaydi para, ilk bankanın açtığı kredinin çarpan ile çarpılmasıyla bulunur (veya toplam mevduat artışından ilk nakit mevduat çıkarılır: 250.000−50.000=200.000250.000 - 50.000 = 200.000 TL).

Anahtar Kavram

Bireysel Banka vs. Bankacılık Sistemi Kredi Genişlemesi

İpuçları

1
Bir banka kendisine yatırılan paranın tamamını kredi olarak veremez; önce yasal karşılıkları ayırmalıdır.
2
Tek bir bankanın yaratabileceği kredi, ayırdığı zorunlu karşılıktan sonra elinde kalan 'atıl rezerv' kadardır.
3
Sistemin yarattığı toplam kaydi parayı bulmak için ilk bankanın açtığı krediyi (ERER), basit mevduat çarpanı (1/rr1/rr) ile çarpın.

Daha Fazla Pratik

Nakit tercihi (c) ve atıl rezerv tercihinin (e) sürece dahil edildiği sızıntılı bir modelde çarpanın nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ticari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Bu konudan daha fazla soru