Examkin

Soru

Zorluk: ZorTicari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide ticari bankaların kaydi para yaratma süreciyle ilgili olarak; zorunlu karşılık oranının (rrrr) %12\%12, hanehalkının nakit tercih oranının (cc) %20\%20 ve bankaların atıl rezerv oranının (ee) %8\%8 düzeyinde sabit olduğu varsayılmaktadır. Sisteme 200.000200.000 TL tutarında yeni bir nakit mevduat girişi olduğu ve bankaların atıl rezervler dışındaki tüm serbest fonları krediye dönüştürdüğü bir durumda; tüm sürecin sonunda bankacılık sisteminde yaratılan (türetilen) toplam kaydi para miktarı ile sürecin başındaki ilk bankanın kullandırabileceği maksimum kredi miktarı arasındaki fark kaç TL olur?

  1. 140.000Cevap
  2. B
    160.000
  3. C
    300.000
  4. D
    340.000
  5. E
    500.000

Cevap

Bankacılık sisteminde yaratılan toplam kaydi para ile ilk bankanın kredisinin farkı 140.000 TL'dir.
Sistemin yarattığı toplam kaydi para, çarpan etkisiyle oluşan toplam mevduat (500.000 TL) eksi başlangıçtaki nakit mevduat (200.000 TL) işlemiyle 300.000 TL olarak bulunur. İlk bankanın kredisi ise rezervler çıktıktan sonraki tutar olan 160.000 TL'dir. Bu iki değer arasındaki fark 140.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kaydi para çarpanının (mevduat çarpanı) hesaplanması
kd=1rr+c+e=10,12+0,20+0,08=10,40=2,5k_d = \frac{1}{rr + c + e} = \frac{1}{0,12 + 0,20 + 0,08} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Sisteme giren nakit mevduatın toplamda ne kadarlık bir mevduat hacmi oluşturacağını belirlemek için çarpan kullanılır.
2
Sistemdeki toplam mevduat hacminin ve yaratılan kaydi paranın bulunması
Toplam Mevduat (DD) = 200.000×2,5=500.000200.000 \times 2,5 = 500.000 TL. Yaratılan Kaydi Para = 500.000−200.000=300.000500.000 - 200.000 = 300.000 TL.
Kaydi para yaratma süreci, sisteme giren ilk nakit değerin üzerindeki artışı ifade eder.
3
Sürecin başındaki ilk bankanın verebileceği kredinin hesaplanması
Kredi = 200.000×(1−0,12−0,08)=200.000×0,80=160.000200.000 \times (1 - 0,12 - 0,08) = 200.000 \times 0,80 = 160.000 TL.
İlk banka, kendisine yatırılan tutardan zorunlu ve atıl rezervleri ayırdıktan sonra kalan kısmı kredi olarak verebilir.
4
İki değer arasındaki farkın bulunması
300.000−160.000=140.000300.000 - 160.000 = 140.000 TL.
Soruda talep edilen nihai karşılaştırmadır.

Anahtar Kavram

Genişletilmiş Kaydi Para Çarpanı ve Banka Düzeyinde Kredi Yaratımı

İpuçları

1
Önce sistemdeki sızıntı oranlarını (rr, c, e) toplayarak toplam sızıntı oranını ve ardından çarpanı bulun.
2
Yaratılan toplam kaydi parayı bulmak için toplam mevduat hacminden sisteme ilk giren 200.000 TL'yi çıkarmayı unutmayın.
3
İlk bankanın kredisi, rezervler (0,12 + 0,08) ayrıldıktan sonra kalan 160.000 TL'dir. Bulduğunuz toplam yaratılan tutardan bu değeri çıkarın.

Daha Fazla Pratik

Nakit sızıntısı (c) oranının değişmesinin toplam kaydi para miktarı ile para arzı (M1) arasındaki farkı nasıl etkileyeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ticari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Bu konudan daha fazla soru