Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTicari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide zorunlu karşılık oranı (rrrr) 0,150,15, hanehalkının nakit tercih oranı (cc) 0,100,10 ve bankaların atıl rezerv oranı (ee) 0,150,15 olarak belirlenmiştir. Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri kapsamında bankacılık sisteminden 40.00040.000 TL tutarında Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satın alması sonucunda, ticari bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam mevduat (kaydi para) miktarı en fazla kaç TL artar?

  1. 100.000100.000 TLCevap
  2. B
    133.333133.333 TL
  3. C
    160.000160.000 TL
  4. D
    266.667266.667 TL
  5. E
    40.00040.000 TL

Cevap

Ekonomideki toplam mevduat artışı 100.000100.000 TL olarak gerçekleşir.
Toplam mevduat artışı, parasal tabandaki değişimin sızıntıları (zorunlu karşılıklar, nakit tercihleri ve atıl rezervler) içeren mevduat çarpanı ile çarpılmasıyla bulunur. Bu soruda çarpan 1/(0,15+0,10+0,15)=2,51 / (0,15 + 0,10 + 0,15) = 2,5 olarak hesaplanmıştır. 40.00040.000 TL'lik rezerv artışı, 2,52,5 katı kadar yani 100.000100.000 TL'lik bir mevduat genişlemesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Parasal tabandaki değişimi ve sızıntı oranlarını belirleyin.
ΔH=40.000\Delta H = 40.000, rr=0,15rr = 0,15, c=0,10c = 0,10, e=0,15e = 0,15
Merkez Bankası'nın DİBS satın alması sisteme rezerv girişi sağlar.
2
Sızıntıları içeren mevduat çarpanını (mdm_d) hesaplayın.
md=1rr+c+e=10,15+0,10+0,15=10,40=2,5m_d = \frac{1}{rr + c + e} = \frac{1}{0,15 + 0,10 + 0,15} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Kaydi para yaratma sürecinde nakit tutma ve atıl rezervler potansiyeli sınırlar.
3
Toplam mevduat artışını (ΔD\Delta D) hesaplayın.
ΔD=ΔH×md=40.000×2,5=100.000\Delta D = \Delta H \times m_d = 40.000 \times 2,5 = 100.000 TL
Sisteme giren her bir birim rezervin çarpan kadar kaydi para yaratması beklenir.

Anahtar Kavram

Sızıntılı Mevduat Çarpanı
Bu soruyu puanla

Konular

Ticari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Bu konudan daha fazla soru