Examkin

Soru

Zorluk: Orta1930-1946 Dönemi: Devletçilik ve Sanayi Planları

Türkiye’de 19301930’lu yılların başında 'Devletçilik' ilkesinin bir gereği olarak sanayileşmenin devlet eliyle yürütülmesi kararlaştırılmıştır. Bu süreçte hazırlanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (BBYSPBBYSP) için dış dünyadan teknik ve mali destek alınmış, bir uzman heyet Türkiye’ye gelerek çeşitli incelemelerde bulunmuştur. Dokuma, kağıt ve kimya gibi alanlarda kurulacak tesislerin yer ve kapasite seçiminde hazırladığı 'Luybimof Raporu' ile belirleyici olan bu heyet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Barker Heyeti
  2. B
    Hines-Kemmerer Heyeti
  3. Luybimof HeyetiCevap
  4. D
    Thornburg Heyeti
  5. E
    Chenery Heyeti

Cevap

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın teknik hazırlık sürecinde Sovyetler Birliği'nden gelen ve sanayi tesislerinin planlamasını yapan grup Luybimof Heyeti'dir.
Luybimof Heyeti, 19321932 yılında Sovyetler Birliği'nden gelerek Türkiye'nin ilk planlı sanayileşme hamlesi olan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın (BBYSPBBYSP) teknik altyapısını kurmuş ve fabrikaların yer seçimi ile üretim kapasiteleri üzerine belirleyici raporlar hazırlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası Türkiye'nin sanayileşme stratejisi analiz edilir.
Özel sektörün yetersiz kalması nedeniyle devlet eliyle sanayileşmeyi öngören 'Devletçilik' politikasına geçilmiştir.
Sermaye birikiminin yetersizliği ve dış piyasalardaki daralma, devletin öncü rol oynamasını zorunlu kılmıştır.
2
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın (BBYSPBBYSP) hazırlık aşamasındaki dış destekler incelenir.
Sovyetler Birliği'nden hem 88 milyon dolarlık faizsiz kredi hem de teknik uzman desteği alınmıştır.
Planlı ekonomi deneyimi olan Sovyet modeli, Türkiye'nin sanayileşme hedefleriyle örtüşmektedir.
3
Teknik incelemeleri yapan heyetin adı ve sunduğu rapor tespit edilir.
19321932 yılında Türkiye'ye gelen Luybimof Heyeti, sanayi yatırımlarının lokasyonu ve ölçeği hakkında rapor sunmuştur.
Luybimof Raporu, Sümerbank aracılığıyla kurulan fabrikaların (Kayseri Bez, Nazilli Basma vb.) temelini oluşturmuştur.

Anahtar Kavram

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ve Sovyet Teknik Desteği

İpuçları

1
Bu heyet, planlı ekonomi konusunda dünyada ilk deneyime sahip olan ülkeden gelmiştir.
2
Hazırlanan rapor, Türkiye'nin dokuma sanayisindeki (Kayseri ve Nazilli fabrikaları gibi) merkezlerin belirlenmesinde kilit rol oynamıştır.
3
19321932 yılında Sovyetler Birliği'nden gelen bu uzman grubun lideri Profesör Luybimof'tur.

Daha Fazla Pratik

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı kapsamında kurulan fabrikaların hangileri olduğunu ve Sümerbank'ın bu süreçteki rolünü inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Heyetlerin tarihlerini eşleştirerek eleme yöntemi kullanılabilir. 19301930'lar devletçilik dönemidir. Barker, Thornburg ve Chenery ise İkinci Dünya Savaşı sonrası (19451945 ve sonrası) dönem raporlarıdır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

1930-1946 Dönemi: Devletçilik ve Sanayi Planları

Bu konudan daha fazla soru