Examkin

Soru

Zorluk: ZorSanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Türkiye'de sanayileşme stratejilerinin tarihsel gelişimi incelendiğinde; 19301930’lu yılların sanayi planları, 1960−19801960-1980 dönemi ithal ikameci yaklaşım ve 19801980 sonrası dışa açılma süreci arasındaki yapısal farklılıklar önem arz etmektedir. Buna göre, Türkiye’nin sanayi politikalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı temel tüketim mallarının yerli üretimine odaklanırken, İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nda ara malları ve sermaye malları üretimine yönelik bir hedef gözetilmiş, ancak İkinci Dünya Savaşı nedeniyle bu plan tam olarak uygulanamamıştır.Cevap
  2. B
    19341934 yılında uygulanmaya başlanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından hazırlanan ilk kapsamlı kalkınma belgesi olması yönüyle 19631963 sonrası dönemle yöntem birliği içindedir.
  3. C
    1960−19801960-1980 yılları arasında uygulanan ithal ikameci sanayileşme stratejisi, yerli sanayi ürünlerinin ihracatını artırmak için döviz kurunun serbest bırakılmasını ve devlet sübvansiyonlarının kaldırılmasını temel almıştır.
  4. D
    İzmir İktisat Kongresi kararları doğrultusunda 1923−19291923-1929 yılları arasında sanayileşme, devletin üretimde doğrudan yer aldığı tam devletçilik modeliyle kamu iktisadi teşebbüsleri aracılığıyla yürütülmüştür.
  5. E
    2424 Ocak 19801980 kararları ile sanayide korumacı duvarlar yükseltilmiş, ithalat kısıtlanmış ve dayanıklı tüketim malları üretiminin devlet tarafından doğrudan finanse edilmesi süreci derinleştirilmiştir.

Cevap

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı temel tüketim mallarına (dokuma, şeker, kağıt), İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı ise ara ve sermaye mallarına (maden, enerji, makine) odaklanmıştır; ancak ikincisi İkinci Dünya Savaşı nedeniyle tam uygulanamamıştır.
Doğru ifade, Türkiye'nin 1930'lu yıllardaki planlı sanayileşme çabasının iki aşamasını doğru şekilde ayırmaktadır. Birinci Sanayi Planı'nda dışa bağımlılığı azaltmak için tekstil ve gıda gibi temel alanlara girilirken, İkinci Sanayi Planı'nda sanayinin derinleşmesi hedeflenmiş (ara malları), fakat küresel savaş bu süreci sekteye uğratmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapılması
1930'lu yıllar Devletçilik ve Sanayi Planları dönemidir.
Sorunun talep ettiği karşılaştırmanın temelini kurmak.
2
I. ve II. Sanayi Planlarının farkının belirlenmesi
I. Plan dokuma gibi temel tüketim mallarına, II. Plan maden ve enerji gibi ağır sanayi/ara mallarına odaklanır.
1930'lu yıllardaki planların içsel dönüşümünü anlamak.
3
Diğer tarihsel blokların (1960 ve 1980) stratejileriyle karşılaştırma
1960-80: İthal İkameci (Korumacı), 1980+: İhracata Yönelik (Dışa Açık).
Seçeneklerdeki kavramsal karmaşayı elemek.

Anahtar Kavram

Sanayi Politikalarının Kronolojik ve Yapısal Dönüşümü

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de 1963-1980 arası Kalkınma Planları ile 1934-1938 arası Sanayi Planları arasındaki kurumsal farklara (DPT'nin varlığı gibi) odaklanılması tavsiye edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru