Türkiye'nin sanayileşme tarihinde, 'lu yılların devletçilik politikaları çerçevesinde hazırlanan; ancak İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesi nedeniyle hayata geçirilemeyen "İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı"nın (), başarıyla tamamlanan Birinci Plan'dan () temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
- Dokuma ve gıda gibi temel tüketim mallarının yerine; madencilik, enerji, makine ve kimya gibi daha sermaye yoğun ağır sanayi yatırımlarına ağırlık vermeyi hedeflemesiCevap
- BDevletin üretimdeki payını azaltarak tüm sanayi yatırımlarının yabancı sermaye ve yerli özel teşebbüs eliyle yürütülmesini öngörmesi
- CSadece hammadde üretimine odaklanarak sanayi tesislerinin kurulmasını ikinci plana itmesi
- DSanayi üretimini durdurup tarımsal modernizasyona öncelik veren bir ekonomik modele geçilmesini planlaması
- Eİthal ikameci yaklaşımı tamamen terk ederek sanayi üretimini doğrudan dış pazarlara yönelik (ihracat odaklı) yapılandırmayı amaçlaması
Cevap
İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı, Birinci Plan'dan farklı olarak dokuma ve gıda gibi temel tüketim mallarının ötesine geçerek; madencilik, enerji, makine ve kimya gibi daha sermaye yoğun ağır sanayi yatırımlarına odaklanmayı hedeflemiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, Türkiye'nin sanayileşme stratejisindeki derinleşmeyi doğru ifade eder. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (), temel olarak halkın zorunlu ihtiyaçlarını karşılayan ve ham maddesi yurt içinde bulunan dokuma, şeker, kâğıt gibi hafif sanayi dallarına odaklanmıştır. Hazırlanan ancak uygulanamayan İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı () ise bu aşamayı geçerek madencilik, enerji, kimya sanayii ve makine üretimi gibi daha stratejik ve sermaye yoğun olan ağır sanayi dallarına geçişi hedefleyen daha kapsamlı bir stratejiye sahipti.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye Ekonomisinde Devletçilik ve Sanayi Planlarının Evrimi
İpuçları
1
Türkiye'nin ilk sanayi planı halkın temel ihtiyaçlarına (tekstil, gıda) odaklanmıştı.
2
Sanayileşme süreci genellikle hafif sanayiden ağır sanayiye doğru evrilir. İkinci planın hedefi bu evrimi tamamlamaktı.
3
Karabük Demir Çelik Fabrikası gibi dev yatırımların mantığını ve madenciliğin (Etibank) önemini hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Planlı Kalkınma Dönemi () ile 'lu yılların Sanayi Planları arasındaki amaç ve kapsam farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s