Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Türkiye'de 1930'lu yıllarda uygulanan devletçilik politikası kapsamında hazırlanan ve 1938-1942 yıllarını kapsaması öngörülen İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın (İBYSP), Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'ndan (BBYSP) temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar doğrultusunda, sanayileşmenin tamamen özel sektör eliyle ve liberal yöntemlerle gerçekleştirilmesini öngörmesi
  2. B
    Sanayileşme stratejisini iç piyasaya yönelik korumacı modelden, 24 Ocak Kararları ile başlayan dışa açık ve ihracata dayalı bir modele dönüştürmesi
  3. Temel tüketim malları yerine; madencilik, elektrik, kimya ve makine sanayisi gibi ara malı ve sermaye malı üreten ağır sanayi kollarına odaklanmasıCevap
  4. D
    Türkiye'de planlı kalkınma dönemini başlatarak, sanayi yatırımlarının koordinasyonunu Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) aracılığıyla yürütmesi
  5. E
    Dayanıklı tüketim mallarının yerli üretimini sağlamak amacıyla otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde montaj sanayisine öncelik vermesi

Cevap

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı, Birinci Plan'dan farklı olarak madencilik, elektrik ve kimya gibi ara malı ve sermaye malı üreten sektörlere odaklanmıştır.
İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı (İBYSP), Birinci Plan'ın (BBYSP) aksine daha teknik ve sermaye yoğunluklu bir yapıya sahiptir. BBYSP dokuma, şeker ve kağıt gibi halkın doğrudan tükettiği malların üretimine odaklanırken; İBYSP, madencilik, elektrik santralleri, kimya ve makine sanayisi gibi ağır sanayi kollarını ve diğer sanayilere girdi sağlayacak olan ara malı üretimini hedeflemiştir. Bu durum, Türkiye ekonomisinin sanayileşme sürecinde daha ileri bir aşamaya geçme niyetini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemlerin hedeflerini karşılaştırın.
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1934-1938), halkın temel ihtiyaçlarını karşılayacak dokuma, şeker, kağıt gibi 'üç beyaz' ve 'üç siyah' olarak adlandırılan tüketim mallarına odaklanmıştır.
İlk aşamada ithalatı en çok yapılan temel tüketim mallarının ikamesi hedeflenmiştir.
2
İkinci Plan'ın (1938-1942) yapısal farkını belirleyin.
İkinci Plan, sanayileşmenin ikinci aşaması olan ve diğer sanayiler için girdi sağlayan ara malları (kimya, enerji) ve sermaye malları (makine) üretimine geçmeyi amaçlamıştır.
Daha derin bir sanayileşme düzeyi ve ekonomik bağımsızlık için ağır sanayi yatırımları zorunlu görülmüştür.

Anahtar Kavram

Sanayi Planları Arasındaki Sektörel Farklılaşma

İpuçları

1
Birinci Plan'ın dokuma ve şeker gibi halkın temel ihtiyaçlarına odaklandığını hatırlayın.
2
İkinci Plan, sanayinin kendi kendini besleyebilmesi için gerekli olan elektrik ve maden gibi 'girdi' üreten alanlara yönelmiştir.

Daha Fazla Pratik

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın neden tam olarak uygulanamadığını (İkinci Dünya Savaşı etkisi) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Sanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru