Soru

Zorluk: OrtaReeskont ve Faiz Politikaları

Merkez Bankası'nın reeskont faiz oranını piyasa faiz oranlarının üzerine çıkararak "son başvuru mercii" (lender of last resort) olma maliyetini yükseltmesinin, bankaların rezerv yönetimi ve para arzı üzerindeki beklenen etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bankaların serbest rezerv tutma eğiliminin artması ve para çarpanının küçülerek para arzının daralmasıCevap
  2. B
    Ticari bankaların likidite ihtiyaçlarını karşılamak için Merkez Bankası imkanlarına daha fazla başvurması ve para arzının artması
  3. C
    Borçlanma maliyetindeki artışın ticari bankaların kredi faizlerini düşürmeye zorlaması ve yatırım harcamalarının teşvik edilmesi
  4. D
    Zorunlu karşılık oranlarının fiilen düşmesi sonucunda bankaların kaydi para yaratma kapasitesinin artması
  5. E
    Para talebinin faiz esnekliğinin sonsuz hale gelerek ekonominin likidite tuzağına girmesi

Cevap

Bankaların serbest rezerv tutma eğiliminin artması ve para çarpanının küçülerek para arzının daralması
Doğru yanıt olan seçenek, reeskont faiz oranındaki artışın bankaların ihtiyatlılık gereği serbest rezervlerini artırmasına yol açacağını ve bu durumun para çarpanı formülündeki payda değerini büyüterek çarpanın küçülmesine, dolayısıyla para arzının daralmasına neden olacağını doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Politika aracının yönünü belirleme
Merkez Bankası reeskont faiz oranını (idi_d) artırmıştır.
Reeskont oranındaki artış, ticari bankaların Merkez Bankası'ndan borçlanma maliyetini doğrudan yükseltir.
2
Bankaların rezerv tercihlerini analiz etme
Bankaların serbest (ihtiyat) rezerv tutma oranı (ee) artar.
Merkez Bankası'ndan borçlanmanın pahalı hale gelmesi, bankaların olası likidite sıkışıklıklarına karşı kendi ellerinde daha fazla rezerv tutma eğilimine girmesine neden olur.
3
Para çarpanı üzerindeki etkiyi hesaplama
m=1+cr+e+cm = \frac{1+c}{r+e+c} formülünde ee arttığı için para çarpanı (mm) küçülür.
Serbest rezerv oranındaki artış, bankaların yarattığı kaydi para miktarını (çarpan etkisini) azaltır.
4
Nihai para arzı sonucuna ulaşma
Para arzı (MsM_s) azalır.
Ms=m×BM_s = m \times B (Parasal Taban) ilişkisine göre, çarpanın küçülmesi para arzının daralmasına yol açar.

Anahtar Kavram

Reeskont politikasının para çarpanı ve banka rezerv yönetimi üzerindeki aktarım mekanizması.

Alternatif Yöntem

Para çarpanı formülü üzerinden düşünerek: m=1+cr+e+cm = \frac{1+c}{r+e+c}. Reeskont faizi arttığında bankalar Merkez Bankası'ndan borçlanmak yerine kendi ellerinde daha fazla 'serbest rezerv' (ee) tutarlar. Paydadaki ee değeri büyüdüğü için rasyonel olarak çarpan (mm) küçülür.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla