Soru

Zorluk: OrtaReeskont ve Faiz Politikaları

Merkez Bankası'nın para politikası duruşunu sıkılaştırmak amacıyla reeskont faiz oranlarını piyasa faiz oranlarının belirgin şekilde üzerinde sabitlemesi ve faiz koridorunun üst bandını (borç verme faizi) yukarı çekmesi durumunda, ticari bankaların rezerv yönetimi ve para arzı üzerindeki etkisi nasıl gerçekleşir?

  1. Bankaların serbest rezerv tutma eğilimi artar, para çarpanı küçülür ve para arzı daralır.Cevap
  2. B
    Bankaların borçlanma maliyeti düşer, kredi arzı artar ve ekonomik büyüme hızlanır.
  3. C
    Mevduat munzam karşılık oranları kendiliğinden düşer ve piyasada likidite fazlası oluşur.
  4. D
    Spekülatif para talebi faiz hassasiyetini kaybeder ve ekonomi likidite tuzağına girer.
  5. E
    Nominal faizlerdeki artış beklenen enflasyonu düşürerek reel faizlerin kalıcı olarak azalmasına neden olur.

Cevap

Bankaların serbest rezerv tutma eğiliminin artması, para çarpanının küçülmesi ve para arzının daralması beklenen temel sonuçtur.
Merkez Bankası reeskont oranlarını piyasa faizinin üzerine çıkardığında, bankalar için 'son başvuru mercii' (lender of last resort) maliyeti artar. Bu durum bankaların olası likidite açıklarını daha maliyetli hale getirdiği için, bankalar ihtiyati amaçla daha fazla serbest rezerv tutmaya yönelirler. Serbest rezerv oranının (ee) artması, para çarpanını küçülterek para arzının daralmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Politika değişikliğinin maliyet analizi yapılır.
Reeskont faizinin piyasa faizinin üzerine çıkması ve üst bandın yükselmesi, bankaların Merkez Bankası'ndan borçlanma maliyetini (cezalandırıcı faiz) artırır.
Bankalar likidite açıklarını kapatmak için Merkez Bankası'na başvurduklarında daha yüksek faizle karşılaşacaklardır.
2
Banka rezerv tercihlerindeki değişim incelenir.
Bankalar, yüksek maliyetli borçlanmadan kaçınmak için daha fazla serbest rezerv (ee) bulundurmaya başlar.
İhtiyati güdüyle tutulan rezervlerin artması, bankaların likidite riskine karşı korunma stratejisidir.
3
Para çarpanı ve para arzı ilişkisi kurulur.
Para çarpanı (m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e}) formülündeki 'e' (serbest rezerv oranı) arttığı için çarpan küçülür ve toplam para arzı (M=m×HM = m \times H) azalır.
Rezervlerin artması, bankaların kaydi para yaratma kapasitesini kısıtlar.

Anahtar Kavram

Reeskont Politikası ve Para Çarpanı İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla