Soru

Zorluk: OrtaReeskont ve Faiz Politikaları

Merkez Bankası'nın reeskont faiz oranını, faiz koridorunun tavanı olan gecelik borç verme faiz oranının (O/NO/N lending rate) üzerinde bir seviyeye yükseltmesinin; ticari bankaların ihtiyati rezerv (serbest rezerv) tutma eğilimi ve para çarpanı (kk) üzerindeki en muhtemel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bankaların olası likidite açıklarını Merkez Bankası'ndan karşılama maliyeti arttığı için ihtiyati rezerv tutma eğilimi artar ve para çarpanı küçülür.Cevap
  2. B
    Bankaların borçlanma maliyetleri düştüğü için serbest rezerv tutma gereksinimleri azalır ve para çarpanı katsayısı büyür.
  3. C
    Faiz koridorunun genişlemesi sonucunda bankalar arası piyasadaki belirsizlik azalır ve para çarpanı faiz oranlarından bağımsız hale gelir.
  4. D
    Beklenen enflasyon oranındaki düşüş nedeniyle nominal faizler geriler ve bu durum serbest rezervlerin alternatif maliyetini sıfıra indirerek para çarpanını maksimize eder.
  5. E
    Spekülatif para talebi faiz oranlarındaki bu artışa duyarsız kaldığı için bankaların mevduat toplama kapasitesi artar ve para çarpanı üzerinde herhangi bir etki oluşmaz.

Cevap

Reeskont faiz oranının koridorun üzerinde belirlenmesi, bankaların likidite açıklarını kapatma maliyetini artırarak onları daha fazla serbest rezerv tutmaya yöneltir ve bu durum para çarpanının küçülmesine neden olur.
Merkez Bankası, reeskont faiz oranını gecelik borç verme faiz oranının üzerinde belirlediğinde, bankalar için Merkez Bankası'ndan likidite sağlamak en maliyetli yol haline gelir. Bu durum bankaları olası bir likidite sıkışıklığına karşı daha hazırlıklı olmaya, yani daha fazla ihtiyati rezerv tutmaya teşvik eder. Serbest rezerv oranının (ee) yükselmesi ise para çarpanı formülünün paydasını büyüterek toplam para arzı yaratma kapasitesini (para çarpanını) azaltır.

Adım Adım Çözüm

1
Reeskont faizi ile faiz koridoru arasındaki ilişkiyi analiz etme
Reeskont faizi koridorun üst bandının üzerinde ise bu bir 'ceza faizi' (penalty rate) niteliği taşır.
Bankaların Merkez Bankası'ndan borçlanma maliyetinin piyasa faizlerinden daha yüksek olduğunu saptamak için.
2
Banka davranışını belirleme
Yüksek maliyetten kaçınmak isteyen bankalar, rezerv açıklarını önlemek için serbest rezerv (excess reserves) oranını (ee) artırırlar.
Borçlanma maliyetindeki artışın ihtiyati nakit tutma güdüsünü nasıl etkilediğini anlamak için.
3
Para çarpanı formülü üzerinden çıkarım yapma
k=1+cc+r+ek = \frac{1+c}{c+r+e} formülünde ee arttığında kk (para çarpanı) değeri düşer.
Bankaların rezerv tercihlerinin toplam para arzı yaratma kapasitesi üzerindeki etkisini matematiksel olarak doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Reeskont Politikasının İhtiyati Rezervler ve Para Çarpanı Üzerindeki Aktarım Mekanizması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla