Karl Marx'ın tarihsel materyalist tarih felsefesine göre, toplumun dinamik unsurları olan üretim güçleri (teknoloji, iş gücü vb.) ile daha durağan olan üretim ilişkileri (mülkiyet biçimleri) arasındaki uyum bozulduğunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
- AÜretim ilişkilerinin üretim güçlerini daha hızlı geliştirecek bir esneklik kazanması
- BToplumsal bilincin ve fikirlerin, üretim tarzından bağımsız olarak değişimi başlatması
- Mevcut üretim ilişkilerinin, gelişen üretim güçlerinin önünde birer engel (ayak bağı) haline gelmesiCevap
- DEkonomik sistemin otomatik olarak tam istihdam seviyesindeki doğal dengeye geri dönmesi
- EArtı değerin kaynağının sadece teknolojik ilerleme ve makineleşme olarak kabul edilmesi
Cevap
Mevcut üretim ilişkilerinin, gelişen üretim güçlerinin önünde birer engel (ayak bağı) haline gelmesi
Tarihsel materyalizm kuramına göre, bir toplumdaki üretim güçleri sürekli gelişme eğilimindedir. Ancak bu güçlerin içinde hareket ettiği üretim ilişkileri (mülkiyet formları) daha durağandır. Üretim güçleri belli bir noktaya geldiğinde, artık mevcut mülkiyet biçimleriyle uyumlu olmaktan çıkar ve bu ilişkiler gelişimi kısıtlayan engellere (ayak bağına) dönüşür. Bu çelişki, toplumsal dönüşümün ve devrimlerin temel nedenidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Üretim güçleri ve üretim ilişkileri çelişkisi (Ayak bağı teorisi)
Daha Fazla Pratik
Üretim güçleri ve üretim ilişkileri çelişkisinin toplumsal devrim süreçlerini nasıl tetiklediğini Marx'ın 'Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı' önsözü üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s