Soru

Zorluk: ZorTurizm Sektörü

Türkiye ekonomisinde 2020 yılında COVID-19 pandemisinin etkisiyle turizm gelirlerinde yaklaşık %72\%72 oranında bir daralma yaşanmış ve sektörden elde edilen döviz girdisi yaklaşık 12,112,1 milyar dolara gerilemiştir.

Bu durumun Türkiye'nin ödemeler dengesi (BOP) üzerindeki etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Turizm gelirlerindeki bu sert düşüş, doğrudan "Dış Ticaret Dengesi" kaleminde bir açık oluşturarak Türkiye'nin toplam ithalat kapasitesinin genişlemesine neden olmuştur.
  2. Hizmet ihracatı gelirlerindeki azalış, "Cari İşlemler Hesabı" bünyesindeki "Hizmetler Dengesi" fazlasını daraltarak mal ticareti açıklarının finanse edilmesini zorlaştırmış ve cari açığı büyütücü bir etki yaratmıştır.Cevap
  3. C
    Sektördeki daralma nedeniyle oluşamayan döviz girdisi, ödemeler dengesinin otomatik dengelenme mekanizması gereği "Net Hata ve Noksan" kaleminde aynı miktarda bir artı bakiye oluşmasını zorunlu kılmıştır.
  4. D
    Turizm sektöründeki kayıplar, "Finans Hesabı" altında yer alan "Doğrudan Yatırımlar" kaleminde bir artışa yol açarak ödemeler dengesinin genel dengesini korumuştur.
  5. E
    Hizmetler dengesindeki bu bozulma, mal ihracatının hızla artmasıyla dengelenmiş ve 2020 yılında Türkiye ekonomisi tarihinde ilk kez cari işlemler fazlası vermiştir.

Cevap

Hizmet ihracatı gelirlerindeki azalışın, Hizmetler Dengesi fazlasını daraltarak cari açığı büyütücü etki yarattığını belirten seçenek doğrudur.
Türkiye ekonomisinde turizm, 'bacasız sanayi' olarak nitelendirilir ve kronik dış ticaret (mal) açıklarının en önemli finansman kaynağıdır. 2020 yılında pandeminin etkisiyle turizm gelirlerinde yaşanan yaklaşık 2222 milyar dolarlık kayıp, hizmetler dengesi fazlasının erimesine ve dolayısıyla mal ticareti açığının cari işlemler dengesi üzerindeki negatif etkisinin şiddetlenmesine neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Turizm gelirlerinin ödemeler dengesindeki yerini tespit etme
Turizm gelirleri, Ödemeler Dengesi'nde "Cari İşlemler Hesabı" altında "Hizmetler Dengesi" kaleminde (hizmet ihracatı olarak) kaydedilir.
Hizmetlerin uluslararası ticareti bu kalemde izlenir.
2
2020 yılındaki değişimin etkisini analiz etme
Pandemi nedeniyle turizm gelirlerinin %72\%72 azalması, Hizmetler Dengesi'ndeki net fazla miktarının ciddi şekilde düşmesine neden olmuştur.
Giderler (turizm gideri) azalsa da gelirlerdeki devasa düşüş net bakiyeyi bozmuştur.
3
Cari işlemler hesabı ile ilişki kurma
Türkiye'de kronik olan mal ticareti açığı (dış ticaret açığı), genellikle turizm gibi hizmet gelirleri fazlasıyla finanse edilir. Bu fazlanın daralması, cari işlemler açığının artmasına yol açar.
Cari İşlemler Dengesi = Mal Dengesi + Hizmetler Dengesi + Birincil Gelir Dengesi + İkincil Gelir Dengesi formülü gereği.

Anahtar Kavram

Hizmetler Dengesi ve Cari İşlemler Hesabı İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Turizm sektörünün çarpan etkisi ve GSYH içindeki dolaylı payı üzerine soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla