Türkiye ekonomisinde ödemeler dengesi açıklarının finansmanında temel bir unsur olan turizm sektörünün iktisadi yapısı, çarpan etkisi ve uluslararası istatistik standartlarına (BPM6) göre sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ATürkiye'nin yerli havayolu şirketleri tarafından yabancı turistlere satılan uluslararası ulaşım hizmetlerinden elde edilen bedeller, ödemeler dengesinin 'Hizmetler' hesabı altındaki 'Seyahat' kaleminde turizm geliri olarak kaydedilir.
- BTurizm sektörünün toplam çıktı içerisindeki ithal ara malı yoğunluğu imalat sanayine göre daha yüksek olduğu için, döviz kurlarındaki artışlar turizm maliyetlerini sanayi sektörüne kıyasla daha fazla yukarı çeker.
- Turizm sektörü, 'sızıntı oranı' (leakage) düşük bir sektör olduğu için, turizm gelirlerindeki artışın net döviz katkısı ve GSYH üzerindeki çarpan etkisi, ithal ara malına bağımlı olan imalat sanayi ihracatındaki benzer bir artışa göre daha yüksektir.Cevap
- DTurizm gelirleri, dış ticaret dengesine bağlı olarak oluşan 'denkleştirici işlemler' (accommodating transactions) kapsamında yer aldığı için ödemeler dengesinin 'Finans Hesabı' altında izlenir.
- EYurt dışında yerleşik Türk vatandaşlarının Türkiye ziyaretleri sırasında yaptıkları harcamalar, ödemeler dengesinde 'Seyahat' kalemine dahil edilmez; bu harcamalar 'İkincil Gelir Dengesi' altında 'İşçi Gelirleri' olarak kaydedilir.
Cevap
Turizm sektörünün düşük sızıntı oranı nedeniyle net döviz katkısının ve çarpan etkisinin imalat sanayine göre daha yüksek olduğunu belirten ifade doğrudur.
İktisat teorisinde sızıntı (leakage), bir ekonomik döngüden ithalat yoluyla çıkan paradır. Türkiye ekonomisinde imalat sanayi ihracat yapabilmek için yoğun ithal ara malı (enerji, yarı mamul) kullanırken, turizm sektörü büyük oranda yerli tarımsal üretim ve işgücüne dayalıdır. Bu nedenle turizmin net döviz getirisi ve çarpan etkisi iktisadi olarak daha yüksektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Turizm Sızıntısı (Leakage) ve Ödemeler Dengesi Sınıflandırması
İpuçları
1
Ödemeler dengesinde 'Seyahat' ve 'Ulaştırma' başlıklarının ayrımını düşünün.
2
Hangi sektörün üretime devam etmek için daha fazla dışarıdan mal almak zorunda olduğunu hatırlayın.
3
Bir turistin yediği yemek yerli üretimdir ancak ihraç edilen bir otomobilin motoru ithal olabilir; bu durum net döviz girişini nasıl etkiler?
Daha Fazla Pratik
Turizm gelirlerinin GSYH içindeki payı ile istihdamdaki payının yıllar içindeki değişimini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s