Soru

Zorluk: ZorTurizm Sektörü

Türkiye ekonomisinde turizm sektörü, döviz arzı yaratarak dış ticaret açığının finansmanında ve cari işlemler dengesinin korunmasında kritik bir role sahiptir. Aşağıdaki tabloda, 2019 ve 2020 yıllarına ait turizm sektörü ve ödemeler dengesi verileri karşılaştırmalı olarak sunulmuştur:

Gösterge (Milyar $)20192020
Turizm Geliri34,534,512,112,1
Ziyaretçi Sayısı (Milyon Kişi)51,751,715,915,9
Dış Ticaret Dengesi29,5-29,549,9-49,9
Cari İşlemler Dengesi+5,3+5,335,5-35,5

Bu veriler ve turizm sektörünün Türkiye ekonomisindeki makroekonomik etkileri dikkate alındığında, 2020 yılındaki değişimlerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Turizm gelirlerinin dış ticaret açığını karşılama oranı, 2019 yılındaki %100\%100'ün üzerindeki seviyesinden 2020 yılında yaklaşık %24\%24 seviyesine gerilemiştir.
  2. B
    2019 yılında cari işlemler dengesinin fazla vermesinde, turizm gelirlerinin dış ticaret açığını kompanse edecek büyüklüğe ulaşması temel belirleyici olmuştur.
  3. C
    2020 yılında cari işlemler hesabında gözlenen sert daralma, hizmetler dengesindeki turizm kaynaklı net fazlanın azalmasıyla doğrudan ilişkilidir.
  4. Turizm gelirlerinde yaşanan döviz kaybı, ödemeler dengesi istatistiklerinde 'Net Hata ve Noksan' kalemine doğrudan gelir olarak kaydedilerek cari açığın finansman yapısını güçlendirmiştir.Cevap
  5. E
    Ziyaretçi sayısındaki düşüşün turizm gelirindeki düşüşten daha yüksek oranda gerçekleşmesi, kişi başı ortalama turizm harcamasında bir artış yaşandığını göstermektedir.

Cevap

Turizm gelirlerinde yaşanan döviz kaybının 'Net Hata ve Noksan' kalemine doğrudan gelir olarak kaydedildiği ifadesi yanlıştır.
Net Hata ve Noksan (NHN) kalemi, ödemeler dengesi istatistiklerinde çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği alacak ve borç kayıtlarının birbirini tutmaması durumunda kullanılan bir dengeleme kalemidir. Turizm gelirleri ise 'Cari İşlemler Hesabı' altındaki 'Hizmetler Dengesi' kaleminde izlenir. Turizm gelirlerindeki bir azalma doğrudan cari dengeyi bozar ve NHN bu kaybı bir 'gelir' olarak kaydederek telafi edemez. NHN sadece kaynağı belirsiz sermaye giriş-çıkışlarını temsil eden teknik bir kalemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen tablodaki turizm geliri ve dış ticaret dengesi verilerini karşılaştırın.
2019'da turizm gelirinin (34,534,5 milyar )dıs\cticaretac\cıg˘ından() dış ticaret açığından ( 29,5 milyar milyar ) büyük olduğu, 2020'de ise bu gelirin açığın çok altına (12,112,1 vs 49,949,9) düştüğü görülür.
Sektörün cari denge üzerindeki etkisini ölçmek için karşılama oranlarını belirlemek gerekir.
2
Net Hata ve Noksan kaleminin ödemeler dengesindeki tanımını analiz edin.
Net Hata ve Noksan, ölçüm hataları veya kayıt dışı sermaye hareketlerini içeren bir denkleştirme kalemidir; bir gelir kalemi değildir.
Hatalı olan seçeneği kavramsal düzeyde tespit etmek için ödemeler dengesi hiyerarşisini bilmek gerekir.
3
Ziyaretçi sayısı ve gelir arasındaki oran değişimini hesaplayın.
2019'da kişi başı harcama yaklaşık 667667, 2020'de ise 761761 dolardır.
Verilerdeki oransal değişimlerin (gelir vs. sayı) turist profilindeki veya harcama alışkanlıklarındaki değişimlere işaret edip etmediğini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Dengesi ve Turizm İlişkisi

Alternatif Yöntem

Verilerdeki oransal değişimleri (yüzde düşüşlerini) hesaplamak yerine, mutlak değerler üzerinden karşılama oranlarını (gelir/açık) bularak da çıkarımların doğruluğu teyit edilebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla