Soru

Zorluk: ZorPara Arzı Tanımları (M1, M2, M3)

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından uygulanan parasal büyüklükler metodolojisinde; "para yaratan sektörler"in "para tutan sektörler"e olan yükümlülükleri para arzı tanımlarının kapsamını belirlemektedir. Bu metodolojiye göre merkezi yönetim (genel bütçeli idareler vb.) para tutan sektörler kapsamı dışında tutulurken; yerel yönetimler ve sosyal güvenlik kurumları para tutan sektörler içerisinde kabul edilmektedir.

Buna göre; merkezi yönetim kapsamındaki bir kamu idaresinin ticari bir bankadaki vadesiz mevduat hesabında bulunan 750.000750.000 TL tutarındaki fonun, bir belediyenin (yerel yönetim) aynı bankadaki vadeli mevduat hesabına aktarılması durumunda M1M1 ve M2M2 para arzı büyüklüklerindeki değişim aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. M1M1 değişmez, M2M2 artar.Cevap
  2. B
    M1M1 artar, M2M2 artar.
  3. C
    M1M1 azalır, M2M2 değişmez.
  4. D
    M1M1 değişmez, M2M2 değişmez.
  5. E
    M1M1 azalır, M2M2 artar.

Cevap

Para arzı büyüklüklerinde M1M1 değişmezken, M2M2 artış gösterir.
Doğru yanıt, paranın hareket ettiği birimlerin sektörel sınıflandırmasına dayanmaktadır. TCMB metodolojisine göre merkezi yönetim birimlerinin mevduatları para arzı tanımlarına dahil edilmezken, yerel yönetimlerin (belediyelerin) mevduatları dahil edilir. İşlem öncesinde fon merkezi yönetimde olduğu için para arzında yer almamaktadır. İşlem sonucunda fon yerel yönetimin vadeli mevduat hesabına geçtiği için, vadeli mevduatları kapsayan M2M2 para arzı artar. Ancak fon vadesiz bir hesaba geçmediği için M1M1 büyüklüğü değişmez.

Adım Adım Çözüm

1
Sektörel kapsamın belirlenmesi
Merkezi yönetim (Hazine, Bakanlıklar vb.) para tutan sektör dışındadır; Yerel yönetimler (Belediyeler) para tutan sektör içindedir.
TCMB metodolojisinde merkezi yönetim mevduatları likidite kontrolü amacıyla para arzı tanımlarına dahil edilmez.
2
Başlangıç durumunun analizi
M1=0M1 = 0, M2=0M2 = 0 (Söz konusu fon için başlangıç etkisi)
Fon merkezi yönetime ait bir hesapta olduğu için başlangıçta hiçbir para arzı tanımına dahil değildir.
3
İşlem sonrası durumun analizi
Fon yerel yönetimin vadeli hesabına geçtiğinde M2M2 kapsamına girer.
Yerel yönetimler para tutan sektördür ve vadeli mevduatları M2M2 tanımı içerisindedir (M2=M1+M2 = M1 + Vadeli Mevduat).
4
M1M1 üzerindeki etkinin kontrolü
M1M1 değişmez.
Fon vadesiz mevduat hesabına değil, vadeli mevduat hesabına aktarıldığı için M1M1 (Dolaşımdaki para + Vadesiz mevduat) etkilenmez.

Anahtar Kavram

Parasal Büyüklüklerde Sektörel Kapsam ve Kurumsal Birimler

İpuçları

1
Para arzı tanımlarında 'kimin' parayı tuttuğu, paranın 'türünden' (vadesiz/vadeli) önce gelir.
2
Merkezi yönetim mevduatları (Hazine hesapları gibi) TCMB para arzı tanımlarının (M1, M2, M3) tamamında kapsam dışıdır.
3
İşlem, para arzı kapsamında olmayan bir birimden, M2M2 kapsamında olan bir birimin vadeli hesabına para girişidir.

Daha Fazla Pratik

Bankalar arası mevduatların (interbank) para arzı tanımlarındaki yerini ve neden dışlandığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla