Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMevduat ve Kredi Çarpanları

Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri çerçevesinde piyasadan 1.0001.000 milyon TL tutarında devlet iç borçlanma senedi (DİBS) satın aldığı bir ekonomide, bankacılık sistemine ilişkin bazı parametreler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

DeğişkenDeğer
Zorunlu Karşılık Oranı (rr)%12\%12
Nakit Tercih Oranı (cc)%20\%20
Atıl (Serbest) Rezerv Oranı (ee)%8\%8

Bu verilere göre, bankacılık sisteminde yaratılan toplam vadesiz mevduat hacmi ile sistem tarafından ekonomiye aktarılan toplam kredi hacmi arasındaki fark kaç milyon TL'dir?

  1. 500Cevap
  2. B
    2.000
  3. C
    2.500
  4. D
    5.000
  5. E
    8.333

Cevap

Bankacılık sisteminde yaratılan toplam vadesiz mevduat hacmi ile toplam kredi hacmi arasındaki fark 500500 milyon TL'dir.
Doğru cevap olan 500500 seçeneği, toplam mevduat artışından bankaların ayırmak zorunda kaldığı rezervlerin (zorunlu ve atıl rezerv) çıkarılmasıyla elde edilen farkı temsil eder. Teorik olarak bu fark ΔD×(r+e)\Delta D \times (r + e) formülüyle de bulunabilir: 2.500×(0,12+0,08)=2.500×0,20=5002.500 \times (0,12 + 0,08) = 2.500 \times 0,20 = 500 milyon TL.

Adım Adım Çözüm

1
Vadesiz mevduat çarpanını (kDk_D) hesapla.
kD=1c+r+e=10,20+0,12+0,08=10,40=2,5k_D = \frac{1}{c + r + e} = \frac{1}{0,20 + 0,12 + 0,08} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Sistemdeki tüm sızıntılar (nakit, zorunlu rezerv, atıl rezerv) dikkate alınarak bir birim rezerv artışının yaratacağı toplam mevduat miktarını bulmak gerekir.
2
Toplam vadesiz mevduat hacmindeki artışı (ΔD\Delta D) hesapla.
ΔD=ΔH×kD=1.000×2,5=2.500\Delta D = \Delta H \times k_D = 1.000 \times 2,5 = 2.500 milyon TL
Merkez Bankası'nın APİ alımı sonucu sisteme giren rezervlerin (1.0001.000 milyon TL) toplam mevduat üzerindeki genişleme etkisini belirlemek içindir.
3
Kredi çarpanını (kLk_L) hesapla.
kL=1−r−ec+r+e=1−0,12−0,080,40=0,800,40=2k_L = \frac{1 - r - e}{c + r + e} = \frac{1 - 0,12 - 0,08}{0,40} = \frac{0,80}{0,40} = 2
Bankaların mevduatların bir kısmını rezerv (zorunlu ve atıl) olarak tutmak zorunda olmaları nedeniyle kredi yaratma kapasitesini belirlemek içindir.
4
Toplam kredi hacmindeki artışı (ΔL\Delta L) hesapla.
ΔL=ΔH×kL=1.000×2=2.000\Delta L = \Delta H \times k_L = 1.000 \times 2 = 2.000 milyon TL
Sisteme giren yeni rezervlerin yarattığı toplam kredi miktarını bulmak içindir.
5
İki değer arasındaki farkı bul.
Fark =ΔD−ΔL=2.500−2.000=500= \Delta D - \Delta L = 2.500 - 2.000 = 500 milyon TL
Soruda istenen vadesiz mevduat hacmi ile kredi hacmi arasındaki farka ulaşmak içindir.

Anahtar Kavram

Genişletilmiş Mevduat ve Kredi Çarpanları Arasındaki İlişki

Daha Fazla Pratik

Nakit tercih oranının (c) artmasının para çarpanı ve kredi genişlemesi üzerindeki etkilerini analiz ediniz.

Alternatif Yöntem

Fark doğrudan şu formülle hesaplanabilir: Fark=ΔH×r+er+e+c\text{Fark} = \Delta H \times \frac{r + e}{r + e + c}. Bu formülde değerler yerine konursa: 1.000×0,12+0,080,12+0,08+0,20=1.000×0,200,40=1.000×0,5=5001.000 \times \frac{0,12 + 0,08}{0,12 + 0,08 + 0,20} = 1.000 \times \frac{0,20}{0,40} = 1.000 \times 0,5 = 500 milyon TL sonucuna tek adımda ulaşılır.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Mevduat ve Kredi Çarpanları

Bu konudan daha fazla soru