Soru

Zorluk: OrtaMevduat ve Kredi Çarpanları

Bir ekonomide para arzı ve bankacılık sistemine ilişkin aşağıdaki veriler saptanmıştır:

ParametreDeğer
Zorunlu Karşılık Oranı (rr)%10\%10
Nakit Tercih Oranı (cc)%20\%20
Fazla Rezerv Oranı (ee)%10\%10

Bu verilere göre, parasal tabanda (HH) meydana gelen 100100 birimlik bir artışın, bankacılık sistemindeki toplam kredi hacminde yaratacağı maksimum artış kaç birimdir?

  1. A
    150
  2. 200Cevap
  3. C
    250
  4. D
    300
  5. E
    400

Cevap

Bankacılık sistemindeki toplam kredi hacminde meydana gelecek artış 200 birimdir.
Doğru seçenek olan 200 değeri, kredi çarpanı (kLk_L) kullanılarak hesaplanır. Kredi çarpanı, bankacılık sistemine giren kaynakların sızıntılar (nakit, zorunlu karşılık ve fazla rezerv) düşüldükten sonra ne kadar kredi yaratabileceğini gösterir. Formül kL=(1re)/(c+r+e)k_L = (1-r-e)/(c+r+e) olup, değerler yerleştirildiğinde kL=0,80/0,40=2k_L = 0,80 / 0,40 = 2 bulunur. Parasal tabandaki 100100 birimlik artış bu çarpanla çarpıldığında toplam kredi hacminin 200200 birim artacağı saptanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi çarpanı formülünü belirlemek.
kL=1rec+r+ek_L = \frac{1 - r - e}{c + r + e}
Parasal tabandaki değişimin kredi hacmi üzerindeki toplam etkisini ölçmek için genişletilmiş kredi çarpanı kullanılmalıdır.
2
Verilen oranları formülde yerine koyarak çarpanı hesaplamak.
kL=10,100,100,20+0,10+0,10=0,800,40=2k_L = \frac{1 - 0,10 - 0,10}{0,20 + 0,10 + 0,10} = \frac{0,80}{0,40} = 2
Sistemdeki sızıntılar (nakit, zorunlu karşılık ve fazla rezerv) çarpanın değerini belirler.
3
Parasal tabandaki artışı kredi çarpanı ile çarparak toplam etkiyi bulmak.
ΔL=ΔH×kL=100×2=200\Delta L = \Delta H \times k_L = 100 \times 2 = 200
Çarpan mekanizması, başlangıçtaki parasal genişlemenin kredi yaratımı yoluyla katlanarak artmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Kredi Çarpanı (Genişletilmiş)

İpuçları

1
Kredi çarpanı ile para çarpanı arasındaki farkı hatırlayın; pay kısmında nakit (cc) yer almaz.
2
Formül: (1re)/(c+r+e)(1 - r - e) / (c + r + e). Pay kısmı krediye dönüşen oranı, payda ise toplam sızıntıları temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Zorunlu karşılık oranı artırıldığında kredi çarpanının ve para çarpanının nasıl etkileneceğini analiz eden soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam mevduat artışını (ΔD=ΔH/(c+r+e)ΔD = ΔH / (c+r+e)) bulduktan sonra, bu tutardan nakit ve toplam rezerv sızıntılarını düşerek de kredilere ulaşabilirsiniz: ΔL=ΔD×(1re)ΔL = ΔD \times (1-r-e).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla