Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMevduat ve Kredi Çarpanları

Merkez Bankası'nın bankacılık sisteminden 500500 milyon TL tutarında devlet iç borçlanma senedi (DİBS) satın aldığı bir ekonomide; zorunlu karşılık oranı %15\%15, nakit tercih oranı %10\%10 ve bankaların fazla rezerv tutma oranı %0\%0 olarak belirlenmiştir. Bu verilere göre, bankacılık sisteminde yaratılabilecek toplam yeni mevduat (kaydi para) tutarı kaç milyon TL olur?

  1. A
    125125
  2. B
    500500
  3. 20002000Cevap
  4. D
    3333,33333,3
  5. E
    50005000

Cevap

Bankacılık sisteminde yaratılabilecek toplam yeni mevduat tutarı 20002000 milyon TL'dir.
Doğru yanıt olan 20002000 milyon TL, Merkez Bankası'nın gerçekleştirdiği 500500 milyon TL'lik açık piyasa alımı sonucu sisteme giren rezervin, sızıntı oranlarının (r+c+er+c+e) toplamı olan 0,250,25'e bölünmesiyle (yani 44 çarpanıyla çarpılmasıyla) elde edilir. Bu durum, her 11 TL'lik rezervin sistemde 44 TL'lik mevduat hacmi oluşturabildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Parasal tabandaki (rezervlerdeki) değişimi belirleyin.
ΔH=500\Delta H = 500 milyon TL
Merkez Bankası'nın DİBS satın alması, bankacılık sistemine doğrudan rezerv girişi sağlar.
2
Ekonomideki sızıntı oranlarını tanımlayın.
r=0,15r = 0,15 (zorunlu karşılık), c=0,10c = 0,10 (nakit tercih), e=0e = 0 (fazla rezerv)
Mevduat genişlemesini sınırlayan tüm oranların toplama dahil edilmesi gerekir.
3
Genişletilmiş mevduat çarpanını hesaplayın.
md=1r+c+e=10,15+0,10+0=10,25=4m_d = \frac{1}{r + c + e} = \frac{1}{0,15 + 0,10 + 0} = \frac{1}{0,25} = 4
Mevduat çarpanı, başlangıç rezervindeki bir birimlik değişimin toplam mevduat hacminde yaratacağı katlanmış artışı gösterir.
4
Toplam mevduat değişimini hesaplayın.
ΔD=ΔH×md=500×4=2000\Delta D = \Delta H \times m_d = 500 \times 4 = 2000 milyon TL
Sisteme giren rezerv miktarı ile mevduat çarpanının çarpımı, toplam kaydi para yaratma kapasitesini verir.

Anahtar Kavram

Genişletilmiş Mevduat Çarpanı

İpuçları

1
Merkez Bankası DİBS satın aldığında bankaların rezervleri artar; bu artış kaydi para yaratma sürecinin yakıtıdır.
2
Sadece zorunlu karşılıkları değil, nakit sızıntısını da hesaba katan genişletilmiş mevduat çarpanı formülünü (1/[r+c+e]1 / [r + c + e]) hatırlayın.
3
Oranların toplamı %25\%25 yani 0,250,25'dir. 1/0,251 / 0,25 işleminin sonucu çarpanın 44 olduğunu gösterir.

Daha Fazla Pratik

Eğer bankalar %5\%5 oranında fazla rezerv tutmaya karar verseydi, toplam mevduat hacminin nasıl değişeceğini hesaplayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Mevduat ve Kredi Çarpanları

Bu konudan daha fazla soru