Examkin

Soru

Zorluk: ZorSanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Türkiye'nin sanayileşme tarihçesinde yer alan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1934−19381934-1938) ile 19601960 sonrası uygulanan planlı kalkınma dönemindeki sanayi stratejileri ve 19801980 sonrası yaşanan paradigma değişimi dikkate alındığında, bu dönemlerin sanayi politikası karakteristiklerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı, Türkiye'de makroekonomik dengelerin tamamını kapsayan bütüncül bir kalkınma stratejisinin ilk adımı olup sanayi dışındaki sektörleri de planlama kapsamına almıştır.
  2. B
    1960−19801960-1980 döneminde uygulanan sanayi politikaları, yerli sanayiyi dış rekabete açarak karşılaştırmalı üstünlükler teorisi çerçevesinde ihracat artışını temel büyüme dinamiği olarak belirlemiştir.
  3. C
    İzmir İktisat Kongresi kararları doğrultusunda 1923−19291923-1929 döneminde sanayileşme, devletin temel ağır sanayi kollarında bizzat yatırımcı olduğu devletçi bir modelle yürütülmüştür.
  4. D
    2424 Ocak 19801980 Kararları ile sanayi sektöründe ithal ikameci modelin ikinci aşamasına geçilerek sermaye ve ara malı üreten sanayi dallarının korunması hedeflenmiştir.
  5. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nda temel tüketim mallarının yerli üretimine odaklanılırken, 1960−19801960-1980 döneminde dayanıklı tüketim mallarının ithal ikamesine geçilmiş; 19801980 sonrasında ise devletin üretimdeki payı azaltılarak ihracat teşvikleri ön plana çıkarılmıştır.Cevap

Cevap

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nda temel tüketim mallarının yerli üretimine odaklanılırken, 1960−19801960-1980 döneminde dayanıklı tüketim mallarının ithal ikamesine geçilmiş; 19801980 sonrasında ise devletin üretimdeki payı azaltılarak ihracat teşvikleri ön plana çıkarılmıştır.
Doğru seçenek, Türkiye ekonomisindeki üç ana dönem arasındaki temel sanayileşme farklarını kronolojik ve yapısal olarak doğru özetlemektedir: 19301930'lar (basit tüketim malları üretimi), 1960−19801960-1980 (dayanıklı tüketim malları ithal ikamesi) ve 19801980 sonrası (ihracata dayalı sanayileşme ve piyasa ekonomisi).

Adım Adım Çözüm

1
19301930'lu yılların sanayi planlarını analiz etme
1934−19381934-1938 (BBYSP) sektörel bir plandır ve temel amacı hammadde kaynağı yurt içinde olan dokuma, şeker, şişe-cam gibi temel tüketim mallarının ithalatını keserek yerli üretimi sağlamaktır.
Bu dönemdeki devletçi sanayileşmenin ilk aşamasını anlamak için gereklidir.
2
1960−19801960-1980 planlı dönemi değerlendirme
Bu dönemde 'ithal ikameci sanayileşme' (İİS) benimsenmiş, basit tüketim mallarından dayanıklı tüketim mallarına (otomotiv vb.) geçilmiştir. Ancak bu model iç pazara dönüktür.
Sanayileşme stratejisinin yapısal dönüşümünü (dayanıklı tüketime geçiş) belirlemek için gereklidir.
3
19801980 sonrası paradigma değişimini inceleme
2424 Ocak 19801980 Kararları ile ithal ikame terk edilmiş; devletin ekonomideki payının azaltıldığı, fiyatların serbestleştiği ve ihracatın teşvik edildiği dışa açık model benimsenmiştir.
Günümüz sanayi yapısının temellerini ve tarihsel kopuşu anlamak için kritiktir.

Anahtar Kavram

Türkiye Sanayi Politikalarının Tarihsel Evrimi (Sektörel Planlar -> İthal İkame -> Dışa Açılma)
Bu soruyu puanla

Konular

Sanayi Politikalarının Tarihsel Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru