Examkin

Soru

Zorluk: ZorFaktör Piyasasında Eksik Rekabet ve Monopolcü Sömürü

Bir firmanın ürün piyasasında karşı karşıya olduğu talep eğrisinin fiyat esnekliği mutlak değerce 1,51,5 olarak hesaplanmıştır. Bu firma, emeğin marjinal fiziki ürününün (MPLMP_L) 66 birim olduğu denge seviyesinde, ürettiği malı birim başına 120120 TL fiyatla satmaktadır. Emeği tam rekabetçi bir piyasadan temin eden bu firmanın, çalıştırdığı işçi başına gerçekleştirdiği "monopolcü sömürü" miktarı kaç TL'dir?

  1. A
    120
  2. B
    240
  3. C
    360
  4. 480Cevap
  5. E
    720

Cevap

Firmanın işçi başına gerçekleştirdiği monopolcü sömürü miktarı 480 TL'dir.
Doğru cevap olan 480 TL seçeneği, firmanın monopol gücü nedeniyle marjinal hasılatının fiyattan düşük olmasını (MR=40MR=40, P=120P=120) ve buna bağlı olarak oluşan VMPVMP ile MRPMRP arasındaki farkı doğru yansıtmaktadır. Hesaplamalara göre VMP=720VMP = 720 TL ve MRP=240MRP = 240 TL olup, aradaki 480 TL'lik fark monopolcü sömürüyü temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal hasılatın (MRMR) hesaplanması
MR=P×(1−1e)=120×(1−11,5)=120×(1−23)=120×13=40MR = P \times (1 - \frac{1}{e}) = 120 \times (1 - \frac{1}{1,5}) = 120 \times (1 - \frac{2}{3}) = 120 \times \frac{1}{3} = 40 TL
Monopol gücüne sahip bir firma için marjinal hasılat, fiyattan düşüktür ve esneklik yardımıyla hesaplanır.
2
Marjinal ürün değerinin (VMPVMP) hesaplanması
VMP=P×MPL=120×6=720VMP = P \times MP_L = 120 \times 6 = 720 TL
Emeğin toplum için yarattığı değer, ürünün piyasa fiyatı ile marjinal verimliliğin çarpımıdır.
3
Marjinal ürün hasılatının (MRPMRP) hesaplanması
MRP=MR×MPL=40×6=240MRP = MR \times MP_L = 40 \times 6 = 240 TL
Firmanın işçiyi çalıştırmak için baz aldığı gelir, marjinal hasılat ile marjinal verimliliğin çarpımıdır.
4
Monopolcü sömürü miktarının bulunması
So¨mu¨ru¨=VMP−MRP=720−240=480Sömürü = VMP - MRP = 720 - 240 = 480 TL
Monopolcü sömürü, işçinin yarattığı değer (VMPVMP) ile ona ödenen gelire temel teşkil eden hasılat (MRPMRP) arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Monopolcü sömürü, ürün piyasasında tekel gücü olan bir firmanın P>MRP > MR olması nedeniyle VMP>MRPVMP > MRP koşulunda çalışması ve işçiye emeğinin değerinden (VMPVMP) daha az ödeme yapmasıdır.

İpuçları

1
Monopolcü sömürüyü hesaplamak için öncelikle firmanın marjinal hasılatını (MRMR) bulmalısınız.
2
MR=P×(1−1/∣e∣)MR = P \times (1 - 1/|e|) formülünü kullanarak MRMR değerini hesaplayın, ardından bu değeri MPLMP_L ile çarparak MRPMRP'ye ulaşın.
3
Son adımda emeğin değerini (P×MPLP \times MP_L) hesaplayıp bulduğunuz MRPMRP değerinden çıkarın.

Daha Fazla Pratik

Eğer firma hem ürün piyasasında monopol hem de faktör piyasasında monopson gücüne sahip olsaydı, sömürü miktarının nasıl değişeceğini analiz ediniz.

Alternatif Yöntem

Sömürü miktarı doğrudan şu formülle de hesaplanabilir: So¨mu¨ru¨=(P−MR)×MPLSömürü = (P - MR) \times MP_L. Burada P−MRP-MR farkı, ürün başına tekelci marjı, MPLMP_L ile çarpımı ise toplam sömürüyü verir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Faktör Piyasasında Eksik Rekabet ve Monopolcü Sömürü

Bu konudan daha fazla soru