Soru

Zorluk: ZorFaktör Piyasasında Eksik Rekabet ve Monopolcü Sömürü

Bir işletme, ürettiği malı monopol (tekel) gücüne sahip olduğu bir piyasada satmakta, üretimde kullandığı emek faktörünü ise tam rekabetçi bir işgücü piyasasından temin etmektedir. İşletmenin karşı karşıya olduğu mal talebinin fiyat esnekliği mutlak değerce 33, malın piyasa fiyatı 120120 TL ve emeğin marjinal fiziki ürünü (MPLMP_L) 55 birimdir. Bu işletme kârını maksimize edecek düzeyde emek istihdam ettiğine göre, işçi başına gerçekleşen "monopolcü sömürü" miktarı kaç TL'dir?

  1. A
    100
  2. 200Cevap
  3. C
    400
  4. D
    600
  5. E
    800

Cevap

İşçi başına gerçekleşen monopolcü sömürü miktarı 200200 TL'dir.
Doğru yanıt olan 200200 TL seçeneği, emeğin yarattığı piyasa değeri olan 600600 TL (VMPVMP) ile monopolcü firmanın marjinal hasılatı üzerinden belirlediği ve işçiye ödediği 400400 TL (MRPMRP) arasındaki farkı temsil eder. Bu fark, monopolcünün piyasa gücü nedeniyle işçiden elde ettiği sömürü miktarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Emeğin marjinal ürün değerini (VMPVMP) hesaplayınız.
VMP=P×MPL=120×5=600VMP = P \times MP_L = 120 \times 5 = 600 TL
Tam rekabetçi bir ürün piyasası olsaydı işçiye ödenmesi gereken üst sınırı belirlemek için VMPVMP hesaplanır.
2
Marjinal hasılatı (MRMR) esneklik formülünü kullanarak hesaplayınız.
MR=P×(11e)=120×(113)=120×23=80MR = P \times (1 - \frac{1}{|e|}) = 120 \times (1 - \frac{1}{3}) = 120 \times \frac{2}{3} = 80 TL
Ürün piyasasında monopol gücü olduğu için işletme faktör talebini belirlerken fiyatı değil, marjinal hasılatı dikkate alır.
3
Emeğin marjinal ürün hasılatını (MRPMRP) hesaplayınız.
MRP=MR×MPL=80×5=400MRP = MR \times MP_L = 80 \times 5 = 400 TL
İşletmenin faktör piyasasında tam rekabetçi olduğu durumda işçiye ödediği ücret MRPMRP düzeyine eşittir.
4
Monopolcü sömürü miktarını bulunuz.
Sömürü =VMPMRP=600400=200= VMP - MRP = 600 - 400 = 200 TL
Monopolcü sömürü, ürün piyasasındaki eksik rekabet nedeniyle işçinin üretime kattığı değer (VMPVMP) ile ona ödenen ücret (MRPMRP) arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Monopolcü sömürü, ürün piyasasında monopol gücüne sahip olan bir firmanın, faktör piyasasında tam rekabetçi olsa dahi işçiye emeğinin marjinal ürün değerinden (VMPVMP) daha az ödeme yapmasıdır (MRP<VMPMRP < VMP).

İpuçları

1
Monopolcü sömürünün tanımı gereği VMPVMP ve MRPMRP değerlerini ayrı ayrı hesaplamanız gerekir.
2
Ürün piyasasında monopol olduğu için P>MRP > MR olduğunu unutmayın. Marjinal hasılatı (MRMR) bulmak için MR=P(11/e)MR = P(1 - 1/|e|) formülünü kullanın.
3
VMP=120×5VMP = 120 \times 5 ve MRP=[120×(2/3)]×5MRP = [120 \times (2/3)] \times 5 işlemlerini yaptıktan sonra ikisi arasındaki farkı bulun.

Daha Fazla Pratik

Ürün piyasası tam rekabetçi olsaydı monopolcü sömürü miktarının neden sıfır olacağını tartışınız.

Alternatif Yöntem

Monopolcü sömürü doğrudan şu formülle de hesaplanabilir: So¨mu¨ru¨=(PMR)×MPLSömürü = (P - MR) \times MP_L. Burada (PMR)(P - MR) ifadesi ürün başına sömürüyü, MPLMP_L ile çarpımı ise toplam sömürüyü verir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla