Türkiye ekonomisinde turizm sektörü, 'bacasız sanayi' olarak nitelendirilse de sektörün yarattığı döviz gelirinin tamamı ülke ekonomisinde kalmamaktadır. Turizm harcamalarının bir kısmının ithal ara mallar (özellikle gıda ve enerji), dış borç faiz ödemeleri, uluslararası tur operatörlerine ödenen komisyonlar ve yabancı sermayeli işletmelerin kâr transferleri gibi kalemlerle yurt dışına çıkması 'turizm sızıntıları' (tourism leakages) olarak tanımlanır. Buna göre, turizm sızıntılarının Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ASektördeki ithal girdi bağımlılığı arttıkça, turizm harcamalarının milli gelir üzerindeki çoğalan (multiplier) etkisi azalır.
- BTurizm sızıntıları, sektörün yerli üretim dallarıyla olan 'geriye doğru bağlantı' (backward linkage) gücünü zayıflatan yapısal bir unsurdur.
- CTurizm sızıntı oranının yüksek olması, elde edilen her bir birimlik brüt turizm gelirinin cari işlemler açığını kapatma kapasitesini düşürür.
- Turizm sızıntılarının artması, ekonominin dış ticaret çarpanını büyüterek turizm kaynaklı büyüme hızını ivmelendirir.Cevap
- ETurizm tesislerinin finansmanında kullanılan yabancı kaynaklı kredilerin faiz geri ödemeleri, ödemeler dengesinde 'birincil gelir dengesi' üzerinden sızıntı yaratan bir kalemdir.
Cevap
Turizm sızıntılarının artması, ekonominin dış ticaret çarpanını büyüterek turizm kaynaklı büyüme hızını ivmelendirir ifadesi yanlıştır.
Turizm sızıntılarının (ithalat, faiz ödemeleri vb.) artması, ekonomideki harcama döngüsünden sızan miktarı artırdığı için 'çoğalan' (multiplier) etkisini küçültür. Çarpan etkisinin küçülmesi ise turizm harcamalarının milli gelir üzerindeki uyarılma kapasitesini zayıflatır, ivmelendirmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Turizm Sızıntıları ve Çoğalan Etkisi
İpuçları
1
Turizm sızıntıları, ekonomideki suyun (paranın) dışarı kaçması gibidir.
2
Bir ekonomide ithalat eğilimi ve kâr transferleri gibi sızıntılar arttığında, yatırım veya harcamanın yarattığı 'kartopu etkisi' (çarpan) ne yönde değişir?
3
Çarpan formülü olan yapısında, 'm' (ithalat/sızıntı) arttığında katsayının küçüleceğini hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de turizm gelirlerinin hesaplanmasında kullanılan 2022 metodoloji revizyonunun ödemeler dengesi üzerindeki istatistiksel etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s