Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de GSYH ve Kişi Başına Gelir Analizi

Türkiye ekonomisinin 1980 sonrası dışa açılma ve finansal serbestleşme süreciyle birlikte milli gelir kalemleri arasındaki dengeler yapısal bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönemden itibaren istatistiksel veriler incelendiğinde, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYHGSYH) değerinin, Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) değerinden sistemli olarak daha yüksek gerçekleştiği gözlemlenmektedir.

Bu makroekonomik farkın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dış âlem net faktör gelirlerinin (DA^NFGDÂNFG) pozitif bakiye vererek yerli üretim faktörlerinin dışarıdaki kazançlarını artırması
  2. Yabancı sermaye girişi ve dış borçlanmaya bağlı olarak, dış dünyaya yapılan faiz, kâr ve temettü transferlerinin, yerleşiklerin yurt dışından elde ettiği faktör gelirlerini aşmasıCevap
  3. C
    Tarım sektörünün GSYHGSYH içindeki payı düşerken, bu sektördeki istihdamın toplam istihdam içindeki payının artış göstermesi
  4. D
    Sabit sermaye tüketiminin (amortismanlar) milli gelir içerisindeki payının, teknolojik gelişmelere bağlı olarak toplam yatırımlardan daha hızlı büyümesi
  5. E
    Bütçe açıklarının finansmanında kullanılan dolaylı vergilerin, net sübvansiyonları aşarak faktör maliyetiyle hesaplanan geliri piyasa fiyatlarının üzerine taşıması

Cevap

Dış dünyaya yapılan faiz ve kâr transferlerinin, yurt dışından elde edilen gelirlerden fazla olması (DÂNFG'nin negatif olması) nedeniyle GSYH değeri GSMH değerinden büyüktür.
Türkiye ekonomisinde GSYHGSYH'nin GSMHGSMH'den büyük olmasının nedeni, Dış Âlem Net Faktör Gelirlerinin (DA^NFGDÂNFG) negatif olmasıdır. Bu negatif bakiye, Türkiye'de yerleşik olmayan (yabancı) üretim faktörlerine ödenen kâr, faiz ve temettü gibi bedellerin, Türk vatandaşlarının dış dünyadan elde ettiği benzeri gelirlerden daha yüksek olmasından kaynaklanır. Özellikle 1980 sonrası artan dış borçluluk ve doğrudan yabancı yatırımların kâr transferleri bu makası GSYHGSYH lehine açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
GSYHGSYH ve GSMHGSMH arasındaki temel farkı belirleyen formülün hatırlanması
GSMH=GSYH+DA^NFGGSMH = GSYH + DÂNFG (Dış Âlem Net Faktör Gelirleri)
Milli gelir ve yurt içi hasıla arasındaki farkın kaynağı üretim faktörlerinin sahipliği ve coğrafi konumudur.
2
GSYH>GSMHGSYH > GSMH durumunun matematiksel analizinin yapılması
Eğer GSYH>GSMHGSYH > GSMH ise, DA^NFGDÂNFG değeri negatif (küçük sıfır) olmalıdır.
Toplama işleminde sonucun (GSMHGSMH) ana kalemden (GSYHGSYH) küçük olması için eklenen kalemin negatif olması gerekir.
3
DA^NFGDÂNFG kaleminin negatif olma nedenlerinin Türkiye ekonomisi özelinde değerlendirilmesi
Türkiye'de yabancı yatırımların kâr transferleri ve dış borçların faiz ödemeleri, Türk vatandaşlarının veya firmalarının yurt dışından getirdiği gelirlerden fazladır.
1980 sonrası artan yabancı sermaye bağımlılığı ve dış borç stoku bu durumu kalıcı hale getirmiştir.

Anahtar Kavram

Dış Âlem Net Faktör Gelirleri (DA^NFGDÂNFG)

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin 1994, 2001 ve 2009 kriz yıllarındaki GSYH daralma oranlarını karşılaştıran soruları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla