Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de GSYH ve Kişi Başına Gelir Analizi

Türkiye ekonomisinin 2002−20072002-2007 dönemindeki GSYH performansı analiz edildiğinde; kişi başına düşen gelirin cari ABD doları cinsinden yıllık ortalama %15\%15 gibi oldukça yüksek bir oranda artarak yaklaşık 3.5003.500 dolardan 9.7009.700 dolara yükselmesi, reel büyüme oranlarının yanı sıra temel olarak aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

  1. Türk lirasının yabancı paralar karşısında reel olarak değer kazanmasıCevap
  2. B
    Dış alem net faktör gelirlerinin (DANFGDANFG) ilk kez pozitif değer alarak GSYH'yi aşması
  3. C
    Yıllık nüfus artış hızının, reel milli gelir büyüme hızının üzerine çıkması
  4. D
    Tarım sektörünün GSYH içindeki payının sanayi ve hizmetler sektörünü geride bırakması
  5. E
    GSYH deflatörü ile ölçülen fiyat artışlarının, tüketici fiyat endeksinin (TU¨FETÜFE) çok altına düşmesi

Cevap

Türk lirasının yabancı paralar karşısında reel olarak değer kazanması
Türkiye ekonomisinde 2002−20072002-2007 döneminde uygulanan sıkı maliye politikası ve yüksek faiz ortamı, yoğun dış sermaye girişine neden olmuş ve Türk lirasının reel olarak değer kazanmasına (enflasyondan daha az artmasına) yol açmıştır. Bu durum, Türkiye'de üretilen mal ve hizmetlerin (GSYH) dolar karşılığını, fiziksel üretim artışından çok daha hızlı bir şekilde yukarı çekerek kişi başına düşen gelirin kağıt üzerinde hızla yükselmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dolar cinsinden kişi başına gelir hesaplama formülünü analiz et.
Kis\ci Bas\cına GSYHUSD=Nominal GSYHTL/Nu¨fusDo¨viz KuruKişi\ Başına\ GSYH_{USD} = \frac{Nominal\ GSYH_{TL} / Nüfus}{Döviz\ Kuru}
Dolar cinsinden gelirin hem üretim artışına hem de kur düzeyine bağlı olduğunu anlamak için.
2
Dönem verilerini karşılaştır.
Reel büyüme ortalama %7\%7 civarındayken, dolar cinsinden artış %15\%15 olmuştur.
Aradaki farkın (artık değer) üretim dışı bir faktörden kaynaklandığını tespit etmek için.
3
Döviz kuru etkisini değerlendir.
Türk lirasının reel olarak değer kazanması (enflasyonun altında kur artışı), TL gelirleri dolara çevirirken matematiksel olarak daha yüksek sonuç verir.
Türkiye'nin 2002−20072002-2007 dönemindeki 'değerli TL' politikasının GSYH rakamları üzerindeki etkisini netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Reel Kur ve GSYH İlişkisi

İpuçları

1
Dolar cinsinden geliri hesaplarken TL değerini kura böldüğümüzü düşünün.
2
Üretim aynı kalsa bile döviz kuru düşerse (veya enflasyonun altında kalırsa) dolar cinsinden gelir ne olur?
3
Türkiye'nin 2000'li yılların başındaki yüksek faiz-düşük kur (değerli TL) politikasının sonuçlarını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de 2013-2023 döneminde kişi başına düşen gelirin 12.500 dolardan 8.500 dolara gerileyip tekrar yükselme sürecindeki 'kur etkisini' analiz eden bir soruya göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Nominal büyüme oranından enflasyonu çıkarıp reel büyümeyi bulduktan sonra, kur artış oranını da hesaba katarak 'Dolar Cinsinden Büyüme = Reel Büyüme + Reel Kur Değerlenmesi' formülü üzerinden mantık yürütebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de GSYH ve Kişi Başına Gelir Analizi

Bu konudan daha fazla soru