Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de GSYH ve Kişi Başına Gelir Analizi

Türkiye'de Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYHGSYH) gelir yöntemiyle hesaplanırken; işgücü ödemeleri, üretim ve ithalat üzerindeki net vergiler ile işletme artığı ve karma gelir kalemleri dikkate alınmaktadır. Türkiye ekonomisinde özellikle 20182018 sonrası süreçte yaşanan makroekonomik gelişmeler ve katma değerin fonksiyonel bölüşüm trendleri göz önüne alındığında, GSYHGSYH bileşenlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşgücü ödemelerinin katma değer içerisindeki payı, özellikle yüksek enflasyon ve kur şoklarının yaşandığı dönemlerde sermaye gelirlerini temsil eden işletme artığı/karma gelir payı karşısında belirgin bir gerileme göstermiştir.Cevap
  2. B
    Gelir yöntemiyle GSYHGSYH hesaplamasında yer alan işletme artığı kalemi, doğrudan dış âlem net faktör gelirlerini (DANFGDANFG) de kapsadığı için Türkiye'de GSMHGSMH değerinin her zaman GSYHGSYH'den büyük çıkmasını sağlamaktadır.
  3. C
    Karma gelir kalemi, sadece kamu sektöründe çalışan memurların elde ettiği ek ders ve mesai ücretlerini ifade ettiği için Türkiye'de GSYHGSYH içindeki ağırlığı %2'nin altına düşmüştür.
  4. D
    Üretim ve ithalat üzerindeki net vergiler, GSYHGSYH'nin en büyük bileşeni olup; bu kalemdeki artışlar reel büyüme oranını doğrudan düşüren bir etki yaratmaktadır.
  5. E
    Tarım sektöründe çalışan nüfusun azalması ve sanayileşme, 'işgücü ödemeleri' kaleminin GSYHGSYH içindeki payının tarihsel olarak en yüksek seviyesine ulaşmasını sağlamıştır.

Cevap

İşgücü ödemelerinin katma değer içerisindeki payının, sermaye gelirlerini temsil eden işletme artığı karşısında gerilemiş olması doğru bir ifadedir.
Doğru yanıt olan ifade, Türkiye ekonomisinin son yıllardaki en belirgin yapısal özelliklerinden birini tanımlar. TÜİK verilerine göre, özellikle 201820222018-2022 yılları arasında işgücü ödemelerinin toplam katma değer içindeki payı yaklaşık 10 puan gerileyerek sermaye kesiminin payı olan işletme artığı lehine bir değişim yaşanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir yöntemiyle GSYH bileşenlerini analiz etme
GSYH=I˙s\cgu¨cu¨O¨demeleri+NetU¨retimVergileri+I˙s\cletmeArtıg˘ı+KarmaGelirGSYH = İşgücü Ödemeleri + Net Üretim Vergileri + İşletme Artığı + Karma Gelir
Milli gelirin nasıl bölüşüldüğünü anlamak için temel formülün bilinmesi gerekir.
2
Türkiye ekonomisindeki güncel trendleri değerlendirme
2018-2022 döneminde işgücü payının azaldığı, sermaye ve kâr payının arttığı görülmektedir.
Yüksek enflasyon dönemlerinde ücretlerin fiyat artışlarının gerisinde kalması, fonksiyonel gelir dağılımını sermaye lehine bozar.
3
GSYH ve GSMH ayrımını netleştirme
Dış Âlem Net Faktör Gelirleri (DANFGDANFG) gelir yöntemi bileşenleri arasında değil, GSYH'den GSMH'ye geçişte bir köprüdür.
Kavramsal karışıklıkları gidermek için GSYH'nin yurt içi, GSMH'nin ise ulusal sınırları aştığı hatırlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Gelir Yöntemiyle GSYH ve Fonksiyonel Gelir Dağılımı

Daha Fazla Pratik

TÜİK'in 2016 yılında geçtiği ESA 2010 revizyonunun GSYH seviyesi ve büyüme oranları üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla