Soru

Zorluk: OrtaTarımsal Destekleme Politikaları

Türkiye ekonomisinde 19901990’lı yıllarda uygulanan tarımsal destekleme politikalarının sürdürülebilirliğini yitirmesine ve 20002000 yılında Dünya Bankası destekli Tarımsal Reform Uygulama Projesi (ARIP) ile köklü bir sistem değişikliğine gidilmesine yol açan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Doğrudan Gelir Desteği (DGD) ödemelerinin toplam tarımsal destek bütçesi içindeki payının aşırı yükselmesi
  2. Destekleme alımı yapan kamu kuruluşlarının ve tarım satış kooperatifi birliklerinin finansman açıklarından kaynaklanan "görev zararları"nın bütçe üzerindeki ağır yüküCevap
  3. C
    Tarımsal üretimin milli gelir içindeki payının sanayi sektörünü geçmesi nedeniyle vergi muafiyetlerinin bütçe dengesini bozması
  4. D
    İthalat vergilerinin Dünya Ticaret Örgütü kuralları gereği tamamen sıfırlanması sonucu yerli üreticinin piyasadan çekilmesi
  5. E
    Tarımsal kredilerdeki faiz sübvansiyonlarının sadece ihracat yapan büyük ölçekli çiftçilere verilmesi nedeniyle üretimin düşmesi

Cevap

Destekleme alımı yapan kurumların ve birliklerin finansman açıklarından doğan görev zararlarının kamu maliyesi üzerindeki yükü
Doğru seçenek, 19901990’lı yıllarda uygulanan taban fiyat ve destekleme alımı politikasının yarattığı mali tahribatı ifade eder. Bu dönemde alım yapan kurumlar piyasa fiyatının çok üzerinde alım yapmış, bu durum hem kamu bankalarında hem de bütçede devasa finansman açıklarına (görev zararlarına) neden olmuştur. Bu sürdürülemez mali yük, 20002000 yılında ARIP (Tarımsal Reform Uygulama Projesi) ile sistemin Doğrudan Gelir Desteği (DGD) gibi araçlara kaydırılmasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19901990’lı yılların tarımsal destekleme karakterini tanımlayın.
Bu dönemde destekleme alımları (fiyat desteği) ve girdi sübvansiyonları temel araçlardır.
Sistem değişikliğinin nedenini anlamak için eski sistemin nasıl çalıştığını bilmek gerekir.
2
Eski sistemin mali sonuçlarını analiz edin.
TMO, TEKEL gibi kurumların ve Tarım Satış Kooperatifi Birlikleri'nin (TSKB) piyasa fiyatının üzerindeki alımları büyük finansman açıklarına yol açmıştır.
Bu açıklar kamu bankalarından karşılanmış ve "görev zararı" olarak bütçeye yüklenmiştir.
3
20002000 reformunun (ARIP) temel amacını belirleyin.
Fiyat desteklerini kademeli olarak kaldırıp yerine bütçeden doğrudan ödenen ve daha az maliyetli olan Doğrudan Gelir Desteği (DGD) sistemini getirmek.
Reformun amacı, tarımı desteklerken kamu maliyesindeki istikrarı korumaktır.

Anahtar Kavram

Tarımsal Desteklemede Görev Zararları ve Sistem Değişikliği

Daha Fazla Pratik

ARIP (2000-2008) döneminde uygulanan DGD sisteminin 'üretimden bağımsız' (decoupled) olma özelliğinin DTÖ kuralları ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla