Soru

Zorluk: OrtaMonopolde Fiyat Farklılaştırması

Bir monopolcü firmanın, her bir tüketiciye ödemeye razı olduğu en yüksek fiyatı (rezervasyon fiyatı) her birim için ayrı ayrı talep ettiği 'birinci derece (tam) fiyat farklılaştırması' uygulaması durumunda; firmanın marjinal hasılat (MRMR) eğrisi ile toplumsal refahın durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Marjinal hasılat eğrisi talep eğrisi ile çakışır ve üretim düzeyi tam rekabet seviyesinde gerçekleştiği için darı kayıp sıfıra iner.Cevap
  2. B
    Marjinal hasılat eğrisi talep eğrisinin altında yer alır ve kâr maksimizasyonu miktarında toplumsal refah kaybı oluşur.
  3. C
    Tüketici artığı maksimum seviyeye ulaşır ve kaynak dağılımında Pareto etkinliği firma kârı aleyhine sağlanır.
  4. D
    Fiyat marjinal maliyetin üzerinde belirlenir ve marjinal hasılat ortalama maliyete eşitlendiğinde üretim durdurulur.
  5. E
    Talep eğrisi sonsuz esnek hale gelir ve firma sadece normal kâr elde ederek tam rekabet piyasası gibi davranır.

Cevap

Marjinal hasılat eğrisinin talep eğrisi ile çakıştığı ve toplumsal refah kaybının (darı kaybı) ortadan kalktığı seçenek doğrudur.
Birinci derece fiyat farklılaştırmasında monopolcü firma, her tüketiciye ödemeye razı olduğu en yüksek fiyatı uygulayarak tüketici artığının tamamını ele geçirir. Bu strateji sayesinde firma ek birim satarken önceki birimlerin fiyatını düşürmek zorunda kalmadığı için marjinal hasılat eğrisi talep eğrisi ile çakışır. Üretim, son birimin fiyatı marjinal maliyete (P=MCP=MC) eşit olana kadar devam eder. Bu durum, tam rekabet piyasasındaki üretim seviyesi ile aynıdır ve kaynak dağılımında etkinlik sağlandığı için monopolün yarattığı toplumsal refah kaybı (darı kayıp) tamamen ortadan kalkar.

Adım Adım Çözüm

1
Fiyat farklılaştırması türünün analiz edilmesi
Birinci derece fiyat farklılaştırmasında firma her birim için tüketicinin ödemeye razı olduğu maksimum fiyatı (rezervasyon fiyatı) alır.
Bu durum, firmanın ek birim satmak için önceki birimlerin fiyatını düşürmesine gerek bırakmaz.
2
Marjinal hasılat (MRMR) ve Fiyat (PP) ilişkisinin belirlenmesi
MR=PMR = P olur, yani marjinal hasılat eğrisi talep eğrisi ile çakışır.
Her birim kendi rezervasyon fiyatından satıldığı için marjinal hasılat doğrudan o birimin fiyatına eşit olur.
3
Denge üretim miktarının analizi
Firma kâr maksimizasyonu için MR=MCMR = MC koşulunu sağlar, bu da P=MCP = MC noktasına (talep eğrisi üzerinde) kadar üretim yapılması demektir.
Bu üretim seviyesi tam rekabet piyasasındaki üretim miktarı ile aynıdır.
4
Refah etkisinin değerlendirilmesi
Toplumsal refah maksimize edilir ve darı kayıp (ölü kayıp) sıfı olur; ancak tüketici artığının tamamı üreticiye geçer.
Üretim miktarı etkin seviyede olduğu için kaynak dağılımında etkinlik sağlanmış olur.

Anahtar Kavram

Birinci derece fiyat farklılaştırmasında marjinal hasılatın talep eğrisine eşitlenmesi ve kaynak dağılımında etkinliğin (Pareto etkinlik) sağlanması.

Daha Fazla Pratik

İkinci derece fiyat farklılaştırması (blok fiyatlandırma) ve üçüncü derece fiyat farklılaştırmasının (alt piyasalar) refah etkilerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla