Soru

Zorluk: OrtaTarımsal Dış Ticaret

Türkiye ekonomisinde genel dış ticaret dengesi kronik olarak açık verirken, tarım ve gıda sektörü geleneksel olarak dış ticaret fazlası veren ve "net ihracatçı" konumunda olan bir yapı sergilemektedir. Ancak bu genel sektörel durum, alt mal grupları bazında incelendiğinde bazı kalemlerde ciddi bir dışa bağımlılık ve dış ticaret açığı göze çarpmaktadır.

Buna göre, Türkiye'nin tarımsal dış ticaretinde net ihracatçı konumunu zayıflatan ve hayvancılık ile gıda sanayiindeki girdi ihtiyacı nedeniyle en yüksek dış ticaret açığının verildiği temel ürün grubu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hububat ve hayvansal üretimde kullanılan proteinli yem hammaddeleriCevap
  2. B
    Dünya üretiminde lider olunan fındık, kuru incir ve kuru kayısı gibi geleneksel ihraç ürünleri
  3. C
    Tarım sektörünün istihdamdaki payı ile milli gelir içindeki payı arasındaki yapısal farklar
  4. D
    Avrupa Birliği ile yapılan Gümrük Birliği anlaşması kapsamındaki işlenmiş tarım ürünleri
  5. E
    Yaş meyve, sebze ve narenciye grubuna dahil olan bahçe bitkileri

Cevap

Hububat ve hayvansal üretimde kullanılan proteinli yem hammaddeleri
Türkiye'de tarım sektörü genel olarak dış ticaret fazlası verse de, özellikle hayvancılık sektörünün ihtiyacı olan karma yem hammaddeleri ve bazı endüstriyel bitki girdileri ile hububat grubunda yerli üretim tüketimi karşılayamadığı için yüksek hacimli ithalat yapılmaktadır. Bu durum, sektörün toplam dış ticaret fazlasının daha yüksek seviyelere çıkmasını engelleyen yapısal bir açık kaynağıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sektörel dış ticaret dengesini analiz etme
Tarım sektörü genel toplamda dış ticaret fazlası vermektedir (İhracat > İthalat).
Genel yapının net ihracatçı olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Alt sektörlerdeki arz-talep dengesini inceleme
Hayvancılık sektörünün büyümesiyle birlikte yem hammaddelerine (soya, mısır vb.) olan talep, yerli üretimi aşmıştır.
Dış ticaret açığına neden olan yapısal darboğazı tespit etmek gerekir.
3
Net ithalatçı olunan kalemleri belirleme
Hububat (özellikle buğdayın bir kısmı ve mısır) ile proteinli yem hammaddeleri grubunda yüksek ithalat hacmine ulaşıldığı görülür.
Sektörel fazlayı baskılayan temel açık kalemini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Tarımsal Dış Ticarette Ürün Kompozisyonu ve Girdi Bağımlılığı

İpuçları

1
Türkiye'nin toplam tarım dış ticareti fazladır, ancak hayvancılık gibi sektörlerin hammadde ihtiyacını düşünün.
2
Türkiye'nin makarna ve un ihracatında dünya lideri olabilmek için bazen 'Dahilde İşleme Rejimi' kapsamında hangi ürünü ithal ettiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Dahilde İşleme Rejimi'nin (DİR) tarımsal ihracattaki rolünü ve buğday ithalatı ile un ihracatı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla