Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİki Yanlı Tekel (Bilateral Monopol)

Savunma sanayisinde belirli bir teknolojiye sahip tek bir üretici firma ile bu teknolojiyi talep eden tek bir alıcı kurumun (devlet) karşı karşıya geldiği piyasa yapısına "iki yanlı tekel" (bilateral monopol) adı verilmektedir.

Buna göre, iki yanlı tekel piyasasında fiyatın oluşumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Denge fiyatı, monopolcünün kâr maksimizasyonu hedefi ile monopsoncunun maliyet minimizasyonu hedefi arasındaki bir aralıkta tarafların pazarlık gücüne göre şekillenir.Cevap
  2. B
    Denge fiyatı, her zaman satıcı firmanın marjinal hasılatının marjinal maliyetine eşit olduğu (MR=MCMR = MC) noktadaki fiyat düzeyinde kesin olarak sabitlenir.
  3. C
    Piyasa dengesi, faktör arz eğrisi ile marjinal ürün hasılatı eğrisinin kesiştiği noktada tam rekabet şartlarına göre kendiliğinden oluşur.
  4. D
    Denge fiyatı, sadece alıcının marjinal ürün hasılatının marjinal girdi maliyetine (MRP=MICMRP = MIC) eşit olduğu noktada alıcı tarafından belirlenir.
  5. E
    İki yanlı tekel piyasasında işlem hacmi, her zaman tam rekabet piyasasındaki denge miktarının üzerinde gerçekleşerek toplumsal refahı artırır.

Cevap

Denge fiyatı, monopolcünün kârını maksimize etmek istediği yüksek fiyat ile monopsoncunun maliyetini minimize etmek istediği düşük fiyat arasındaki belirsizlik aralığında, tarafların pazarlık gücüne göre belirlenir.
İki yanlı tekel modelinde, satıcı (monopolcü) kârını maksimize etmek için marjinal hasılatın marjinal maliyete eşit olduğu noktadaki yüksek fiyatı isterken; alıcı (monopsoncu) maliyetini minimize etmek için marjinal ürün hasılatının marjinal girdi maliyetine eşit olduğu noktadaki düşük fiyatı teklif eder. Bu iki fiyat seviyesi arasındaki bölgeye 'pazarlık aralığı' veya 'belirsizlik aralığı' denir. Nihai fiyat, tarafların sabrı, alternatifleri ve pazarlık kabiliyetine göre bu aralıkta bir yerde oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa yapısının analiz edilmesi
Satıcı tarafında monopol, alıcı tarafında monopson gücünün olduğu tespit edilir.
İki yanlı tekelin tanımı gereği piyasada tek bir alıcı ve tek bir satıcı karşı karşıyadır.
2
Tarafların fiyat hedeflerinin belirlenmesi
Satıcı MR=MCMR = MC noktasındaki yüksek fiyatı, alıcı ise MRP=MICMRP = MIC noktasındaki düşük fiyatı talep eder.
Her iki taraf da kendi kârını maksimize edecek veya maliyetini minimize edecek fiyat seviyesini savunur.
3
Pazarlık sürecinin değerlendirilmesi
Fiyat bu iki uç nokta arasındaki bir bölgede (belirsizlik aralığı) oluşur.
Dengenin hangi noktada kurulacağı ekonomik teoriden ziyade tarafların psikolojik ve kurumsal pazarlık gücüne bağlıdır.

Anahtar Kavram

İki Yanlı Tekelde Fiyat Belirsizliği

İpuçları

1
Bu piyasa yapısında hem tek bir alıcı (monopson) hem de tek bir satıcı (monopol) vardır.
2
Satıcı fiyatı yukarı, alıcı ise aşağı çekmek ister; bu durum bir çatışma ve pazarlık süreci yaratır.
3
Ekonomik teori bu piyasada tek bir denge noktası öngöremez, sonuç tarafların gücüne bağlı bir aralıktır.

Daha Fazla Pratik

Monopsoncu bir firmanın işgücü piyasasında denge ücretini nasıl belirlediğini inceleyerek iki model arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

İki Yanlı Tekel (Bilateral Monopol)

Bu konudan daha fazla soru