Soru

Zorluk: Orta1990-2001 Dönemi: Krizler ve İstikrar Paketleri

Türkiye ekonomisinde 19991999 yılı Aralık ayında IMF ile imzalanan stand-by anlaşması çerçevesinde uygulamaya konulan ve döviz kurunun önceden ilan edilen bir takvime göre devalüe edildiği "Sürünen Kur" (Crawling Peg) rejiminin, Şubat 20012001 tarihinde çökerek yerini dalgalı kur rejimine bırakmasındaki temel teknik neden aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Merkez Bankası'nın program gereği likiditeye son merci olarak müdahale etme yetkisinin kısıtlanması ve bankacılık sektöründeki likidite sıkışıklığının krizi derinleştirmesiCevap
  2. B
    2424 Ocak 19801980 Kararları ile geçilen serbest döviz kuru rejiminin, sermaye hareketlerinin henüz kısıtlı olması nedeniyle sürdürülemez hale gelmesi
  3. C
    55 Nisan 19941994 Kararları kapsamında uygulanan yüksek oranlı devalüasyonun, kamu açıklarını finanse etmek yerine sadece ihracat teşviklerine odaklanması
  4. D
    20012001 yılında ilan edilen Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'nın temel amacının bankacılık reformu yerine sadece tarımsal destekleme fiyatlarını artırmak olması
  5. E
    19901990’lı yıllar boyunca uygulanan ithal ikameci sanayileşme modelinin 20002000 yılındaki dış ticaret fazlası nedeniyle döviz rezervlerini eritmesi

Cevap

Merkez Bankası'nın likiditeye müdahale yetkisinin kısıtlanması ve bankacılık sektöründeki kırılganlıklar krizin temel teknik nedenidir.
Doğru cevap, 19991999 programının teknik tasarımındaki en büyük zayıflığı ifade etmektedir. Program uyarınca Merkez Bankası, piyasadaki Türk Lirası sıkışıklığını gidermek için piyasaya karşılıksız likidite verememiş (sterilizasyon yasağı), bu durum Kasım 20002000 ve Şubat 20012001 krizlerinde faizlerin binlerle ifade edilen oranlara fırlamasına ve nihayetinde sabit kur benzeri yapının çökmesine neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
19991999 İstikrar Programı'nın kurallarını incele.
Program, Merkez Bankası'nın Net İç Varlıklarını (NİV) sabit tutmasını ve para arzının sadece döviz girişiyle artmasını şart koşmuştur.
Döviz çapasına dayalı bu programda para politikası pasifleştirilmiştir.
2
Bankacılık sektöründeki krizi analiz et.
Bankaların açık pozisyonları ve likidite ihtiyacı artınca, MB'nin piyasaya likidite verememesi faizlerin aşırı yükselmesine neden olmuştur.
Likiditeye son merci olma yetkisinin kısıtlanması sistemin tıkanmasına yol açmıştır.
3
Krizin sonucunu belirle.
Şubat 20012001'de döviz çapası terk edilmiş ve dalgalı kur rejimine geçilmiştir.
Sürdürülemez hale gelen çapa rejimi iflas etmiştir.

Anahtar Kavram

Döviz Çapasına Dayalı İstikrar Programı ve Likidite Kısıtı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla