Soru

Zorluk: ZorDöviz Kuru Sistemleri

Bir ekonomide kronik enflasyonla mücadele ve kredibilite tesisi amacıyla 'Para Kurulu' (Currency Board) sistemine geçilmesi kararlaştırılmıştır. Mundell-Fleming modeli ve İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) prensipleri çerçevesinde, sermaye hareketlerinin tam serbest olduğu bu ekonomi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Merkez bankası bağımsız para politikası izleme yeteneğini tamamen kaybederken, sistemin doğası gereği 'son başvuru mercii' (lender of last resort) işlevi önemli ölçüde kısıtlanır.Cevap
  2. B
    Sabit kur çıpası sayesinde merkez bankası, sermaye hareketleri serbest olsa dahi faiz oranlarını yerli ekonomik koşullara göre serbestçe belirleme yetkinliğini korur.
  3. C
    Sistemde para arzı dışsal bir değişken olmaktan çıkarak içselleşir ve maliye politikasının toplam talep üzerindeki etkisi tamamen ortadan kalkar.
  4. D
    Para kurulu uygulaması, ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin piyasadaki arz ve talep koşullarınca belirlendiği bir 'yönetilen dalgalanma' biçimidir.
  5. E
    Döviz rezervlerindeki artışın para arzını genişletmemesi için merkez bankası 'sterilizasyon' işlemleri yoluyla para otoritesinin kontrolünü sürdürür.

Cevap

Para kurulu sisteminde merkez bankasının bağımsız para politikası izleme yeteneğini kaybetmesi ve son başvuru mercii işlevinin kısıtlanması doğrudur.
Para kurulu sistemi, para otoritesinin para basma yetkisini döviz rezervlerine sıkı sıkıya bağlayan katı bir sabit kur rejimidir. İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) gereği, sermaye hareketlerinin serbest olduğu bir ortamda kurun sabitlenmesi, para politikası bağımsızlığından (faiz oranlarını kontrol etme gücünden) feragat edilmesini gerektirir. Ayrıca, para arzı sadece rezerv artışıyla artabildiği için merkez bankası 'son başvuru mercii' olarak bankacılık sistemine ihtiyaç duyulan likiditeyi (rezerv karşılığı olmadan) sağlayamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Para Kurulu (Currency Board) sisteminin temel kuralını tanımlama
Bu sistemde yerli para basımı %100 oranında (veya yasada belirtilen yüksek bir oranda) yabancı bir rezerv paraya (çıpa para) bağlanır.
Sistemin işleyiş mantığını anlamak için para arzı ve rezerv ilişkisini kurmak gerekir.
2
İmkansız Üçlü (Policy Trilemma) analizini uygulama
Sabit Kur + Serbest Sermaye Hareketliliği = Bağımsız Para Politikasından Vazgeçiş.
Ülkenin faiz oranlarının çıpa para biriminin faiz oranlarına eşitlenmesi zorunluluğunu analiz etmek içindir.
3
Son Başvuru Mercii (Lender of Last Resort) işlevini değerlendirme
Merkez bankası, rezervi olmayan bir parayı basamayacağı için bankacılık krizlerinde piyasaya likidite enjekte etme kapasitesini kaybeder.
Para kurulunun en kritik kurumsal maliyetini belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Para Kurulu Sistemi ve İmkansız Üçlü (Trilemma) Dengesi

Daha Fazla Pratik

Para kurulu sisteminin Arjantin (1991-2001) örneğindeki başarısızlık nedenleri ve 'çıkış stratejisi' zorlukları üzerine çalışılabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla