Examkin

Soru

Zorluk: ZorTarımsal Destekleme Politikaları

Türkiye ekonomisinde 20002000-20082008 yılları arasında uygulanan 'Tarımsal Reform Uygulama Projesi' (ARIP) çerçevesinde temel araç olarak kullanılan 'Doğrudan Gelir Desteği' (DGD) sisteminden, 20062006 tarihli Tarım Kanunu ve izleyen yıllardaki uygulamalarla birlikte vazgeçilerek; havza bazlı destekler, fark ödemeleri ve hayvancılık destekleri gibi 'üretimle ilişkilendirilmiş' (coupled) desteklere yeniden ağırlık verilmesinin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Doğrudan gelir desteğinin kamu bütçesi üzerindeki finansman yükünün, ürün bazlı fark ödemesi sistemine göre çok daha yüksek ve belirsiz olması
  2. Alan bazlı desteğin üretim kararlarından bağımsız olması nedeniyle stratejik ürün planlaması, arz güvenliği ve birim alan verimliliği üzerindeki teşvik edici etkisinin düşük kalmasıCevap
  3. C
    Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Tarım Anlaşması çerçevesinde, gelişmekte olan ülkeler için alan bazlı desteklerin (Yeşil Kutu) tamamen yasaklanmış olması
  4. D
    Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası'na (OTP) uyum sürecinde, birim alan ödemelerinin tamamen kaldırılıp yerine sadece ihracat sübvansiyonlarının getirilmesinin zorunlu kılınması
  5. E
    Tarımsal ürünlerin iç piyasa fiyatlarını yüksek tutarak, tüketiciden üreticiye gelir transferi yapılmasının bütçe dışı bir finansman yöntemi olarak tercih edilmesi

Cevap

Alan bazlı desteğin üretim kararlarından bağımsız olması nedeniyle stratejik ürün planlaması, arz güvenliği ve birim alan verimliliği üzerindeki teşvik edici etkisinin düşük kalması
Doğrudan Gelir Desteği (DGD), çiftçinin ne ürettiğine bakılmaksızın sadece arazi büyüklüğüne göre yapılan bir ödemedir. Bu durum, çiftçiyi daha verimli üretim yapmaya veya Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu stratejik ürünleri seçmeye teşvik etmez. 20062006 sonrası havza bazlı ve ürün bazlı sisteme geçilerek, desteğin 'belirli bir ürünü belirli bir verim düzeyinde üretme' şartına bağlanması, tarımsal arz güvenliğini ve verimliliği artırmayı amaçlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Politika araçlarının mekanizmasını karşılaştırın
DGD (Doğrudan Gelir Desteği) üretimden bağımsızdır (decoupled); Fark Ödemesi ve Havza Bazlı Destekler üretimle ilişkilidir (coupled).
Desteğin üretime mi yoksa sadece mülkiyete mi verildiğini saptamak gerekir.
2
Üretim hedefleri açısından değerlendirme yapın
DGD sisteminde üretici ürünü ekmese veya düşük verim alsa bile parayı alır. Bu durum Türkiye'nin buğday, pamuk, yağlı tohumlar gibi stratejik ürünlerdeki arz açığını kapatmasını engellemiştir.
Stratejik ürün planlaması için desteğin belirli bir ürünün üretilmesi şartına bağlanması zorunludur.
3
Kurumsal ve yasal dönüşümü analiz edin
20062006 yılında yürürlüğe giren 54885488 sayılı Tarım Kanunu, desteğin amacını sadece gelir transferinden 'verimlilik ve arz güvenliği' odaklı bir yapıya taşımıştır.
Yasal değişikliğin temel motivasyonu, tarım sektörünü piyasa sinyalleriyle uyumlu ama yönlendirilmiş bir yapıya kavuşturmaktır.

Anahtar Kavram

Üretimden Bağımsız (Decoupled) vs. Üretimle İlişkili (Coupled) Destekleme

İpuçları

1
Desteğin mülkiyete mi (alan bazlı) yoksa faaliyete mi (ürün bazlı) verildiği arasındaki 'verimlilik' farkını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Havza Bazlı Destekleme Modeli'nde hangi ürünlerin stratejik kapsamda olduğunu ve Çiftçi Kayıt Sistemi'nin (ÇKS) bu süreçteki rolünü inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tarımsal Destekleme Politikaları

Bu konudan daha fazla soru