Soru

Zorluk: Orta24 Ocak 1980 Kararları ve Dışa Açılma Süreci

Türkiye'de 2424 Ocak 19801980 Kararları ile ithal ikameci sanayileşme modelinden vazgeçilerek ihracata dayalı dışa açık büyüme stratejisine geçilmiştir. Bu dönüşüm sürecinde, kamu açıklarını kontrol altına almak ve fiyat mekanizmasındaki bozulmaları gidermek amacıyla Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ürünlerine yönelik uygulanan temel politika değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. KİT ürünlerine sağlanan devlet sübvansiyonlarının kaldırılarak fiyatların maliyetler doğrultusunda serbestçe belirlenmesine izin verilmesiCevap
  2. B
    Üretim maliyetlerini düşürmek amacıyla KİT ürünlerinin fiyatlarının 'Fiyat Kontrol Komitesi' aracılığıyla denetlenmeye başlanması
  3. C
    Yerli sanayiyi korumak için KİT'lerin ithal ara malı kullanımının gümrük vergileriyle sınırlandırılması
  4. D
    KİT bütçe açıklarının Merkez Bankası kaynaklarından kısa vadeli avanslar yoluyla finanse edilmesine devam edilmesi
  5. E
    KİT yatırımlarının artırılması amacıyla sanayi planlarındaki hedeflerin özel sektör için de zorunlu hale getirilmesi

Cevap

Kamu İktisadi Teşebbüsleri ürünlerine sağlanan devlet sübvansiyonlarının kaldırılarak fiyatların maliyetler ve piyasa koşulları doğrultusunda belirlenmesine imkan tanınmasıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 2424 Ocak 19801980 Kararları'nın temel amaçlarından biri olan fiyat mekanizmasındaki çarpıklıkları giderme hedefini yansıtır. KİT ürünlerine yapılan sübvansiyonların kesilmesi ve fiyatların piyasa koşullarına bırakılması, hem kamu finansmanını rahatlatmış hem de kaynak dağılımında etkinliği artırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemsel model değişikliği analiz edilir.
19601960-19801980 arası 'İthal İkameci Sanayileşme', 19801980 sonrası ise 'İhracata Dayalı Büyüme' modelidir.
Sorunun bağlamını anlamak için ekonomik modelin yönü belirlenmelidir.
2
KİT'lerin bütçe üzerindeki etkisi değerlendirilir.
19801980 öncesinde sübvansiyonlar nedeniyle KİT'lerin büyük zarar etmesi ve kamu açıklarını artırması.
Kararların neden alındığına dair mali gerekçe tespit edilmelidir.
3
Fiyatlandırma politikasındaki değişim belirlenir.
Fiyat Kontrol Komitesi'nin kaldırılması ve sübvansiyonların kesilmesi.
Yapısal dönüşümün temel taşı olan piyasa mekanizmasına geçiş adımı tanımlanır.

Anahtar Kavram

İhracata Dayalı Dışa Açık Büyüme ve KİT Reformu

Daha Fazla Pratik

Bu kararların ardından 19891989 yılında çıkarılan 3232 Sayılı Karar ile Türk lirasının konvertibilitesi ve sermaye hareketlerinin serbestleşmesi arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla