Soru

Zorluk: ZorPara Arzını Etkileyen Faktörler (c, r, e oranları)

Merkez Bankası'nın ekonomik durgunlukla mücadele kapsamında piyasaya likidite sağlamak amacıyla Açık Piyasa İşlemleri (APİ) yoluyla tahvil alımı gerçekleştirdiği bir dönemde; hanehalklarının gelecek beklentilerindeki belirsizlik nedeniyle nakit tutma eğilimlerinin artması (cc \uparrow) ve ticari bankaların olası likidite şoklarına karşı daha ihtiyatlı davranarak serbest rezerv oranlarını yükseltmesi (ee \uparrow) durumunda, para çarpanı (mm) ve para arzı (MM) üzerindeki nihai etkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Para çarpanı azalır; para arzı üzerindeki nihai etki, parasal tabandaki artış ile çarpan katsayısındaki azalışın göreceli büyüklüğüne bağlı olarak belirsizdir.Cevap
  2. B
    Para çarpanı artar; nakit tercih oranındaki artışın formülün pay kısmındaki etkisi daha baskın olduğu için para arzı kesinlikle artış gösterir.
  3. C
    Para çarpanı azalır; ancak Merkez Bankası'nın doğrudan müdahalesiyle parasal taban genişlediği için para arzı her koşulda artar.
  4. D
    Para çarpanı değişmez; sistemdeki likidite genişlemesi hanehalkı ve banka davranışlarını nötralize ederek para arzının APİ tutarı kadar artmasını sağlar.
  5. E
    Para çarpanı ve para arzı birlikte azalır; çünkü sızıntı oranlarındaki artışın çarpan üzerindeki daraltıcı etkisi, parasal tabandaki genişlemeyi tamamen etkisiz kılar.

Cevap

Para çarpanı kesinlikle azalır, ancak para arzı üzerindeki etki parasal tabandaki artış ile çarpanın azalışı arasındaki ilişkiye göre belirsiz kalır.
Para çarpanı (m=(1+c)/(c+r+e)m = (1+c)/(c+r+e)) denkleminde paydadaki sızıntı oranları (cc ve ee) arttığında çarpan katsayısı kesinlikle azalır. Merkez Bankası'nın APİ yoluyla tahvil alması ise parasal tabanı (HH) artırır. M=m×HM = m \times H ilişkisine göre, çarpan azalırken parasal taban artıyorsa, para arzının (MM) yönü bu iki değişimden hangisinin daha baskın olduğuna bağlı olarak teorik olarak belirsizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Para çarpanı formülünü analiz edin.
m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e}
Çarpanın bileşenlerini ve değişim yönlerini belirlemek için temel formül gereklidir.
2
Hanehalkı ve banka davranışlarının çarpana etkisini belirleyin.
c    mc \uparrow \implies m \downarrow ve e    me \uparrow \implies m \downarrow
Nakit tercih oranı ve serbest rezerv oranı sızıntı kalemleridir; bu oranların artması çarpan katsayısını küçültür.
3
Merkez Bankası işleminin parasal taban üzerindeki etkisini inceleyin.
APİ Alımı     \implies Rezervler     \uparrow \implies Parasal Taban (HH) \uparrow
Merkez Bankası'nın piyasadan tahvil alması, karşılığında piyasaya likidite (rezerv) vermesi demektir.
4
Para arzı denklemini kullanarak nihai sonucu yorumlayın.
M=m×H    MM = m \downarrow \times H \uparrow \implies M belirsizdir.
Zıt yönlü hareket eden iki değişkenin çarpımı, değişim büyüklükleri bilinmeden kesin olarak öngörülemez.

Anahtar Kavram

Para çarpanı sızıntı oranları (c,r,ec, r, e) ile ters orantılıdır; para arzı ise çarpan ve parasal tabanın çarpımına eşittir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla