Soru

Zorluk: Ortaİki Yanlı Tekel (Bilateral Monopol)

Bir ülkenin ulusal uzay programı kapsamında üretilen çok özel bir uydu bileşeninin tek bir yerli üreticisi bulunmaktadır. Bu bileşenin yasal ve teknik kısıtlar nedeniyle tek alıcısı ise ülkenin Ulusal Uzay Ajansı'dır. Bu piyasa yapısında (iki yanlı tekel) denge fiyatının ve işlem miktarının belirlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Denge fiyatı ve miktarı, tarafların nispi pazarlık güçlerine göre belirli bir fiyat aralığı içerisinde belirlenir.Cevap
  2. B
    Denge fiyatı, her zaman satıcının kârını maksimize eden MR=MCMR = MC koşulunun sağlandığı noktada kesin olarak sabitlenir.
  3. C
    Denge fiyatı, alıcının marjinal girdi maliyetinin (MFCMFC) marjinal ürün hasılatına (MRPMRP) eşit olduğu noktada kesin olarak gerçekleşir.
  4. D
    Piyasa dengesi, faktör arzı ile marjinal ürün hasılatının eşitlendiği tam rekabetçi seviyede kendiliğinden oluşur.
  5. E
    Denge fiyatı, piyasadaki toplam talep esnekliğinin 11'e eşit olduğu noktada sabit bir değer alır.

Cevap

Denge fiyatı ve miktarının tarafların nispi pazarlık güçlerine bağlı olarak belirli bir aralıkta oluşacağı ifadesi doğrudur.
İki yanlı tekel piyasasında hem alıcı hem de satıcı tek tabancadır ve piyasa gücüne sahiptir. Satıcı (monopolcü) fiyatı mümkün olduğunca yukarı çekmek isterken, alıcı (monopsonist) fiyatı mümkün olduğunca aşağı çekmek ister. Bu durum, fiyatın ve miktarın tek bir formülle değil, tarafların nispi pazarlık güçlerine göre bir aralık (kontrat bölgesi) içinde belirlenmesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa yapısını analiz etme
Bir yanda tek satıcı (monopolcü), diğer yanda tek alıcı (monopsonist) olduğu için 'İki Yanlı Tekel' yapısı tespit edilir.
Denge koşullarının hangi kurallara göre işleyeceğini anlamak için yapı tayini şarttır.
2
Tarafların hedef fiyatlarını belirleme
Satıcı en yüksek kârı elde edeceği fiyatı (PmP_m), alıcı ise maliyetini minimize edeceği fiyatı (PsP_s) hedefler.
Pazarlığın hangi sınırlar arasında gerçekleşeceğini (belirsizlik aralığı) belirlemek gerekir.
3
Denge sonucuna ulaşma
Teorik olarak tek bir denge noktası yoktur; nihai fiyat tarafların pazarlık yeteneğine göre bu aralıkta bir yerde oluşur.
Her iki taraf da piyasa gücüne sahip olduğu için çözümün belirsiz olduğunu vurgulamak gerekir.

Anahtar Kavram

İki Yanlı Tekel (Bilateral Monopol) ve Pazarlık Gücü
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla