Examkin

Soru

Zorluk: Orta1947-1960 Dönemi: Liberalizme Geçiş ve Demokrat Parti Dönemi

19471947-19501950 yılları arasında hazırlanan ve Türkiye'nin devletçilikten liberalizme geçiş sürecine fikri zemin hazırlayan Thornburg ve Barker Raporları'nda, Türkiye'nin ekonomik kalkınması için önerilen temel stratejilere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Tarım sektörünün modernizasyonuna ve makineleşmeye öncelik verilmesi gerektiği savunulmuştur.
  2. B
    Ulaştırma altyapısında stratejik önceliğin demiryollarından karayollarına kaydırılması önerilmiştir.
  3. Ağır sanayi ve sermaye yoğunluklu büyük kamu yatırımlarının devlet eliyle hızlandırılması gerektiği belirtilmiştir.Cevap
  4. D
    Türkiye'nin karşılaştırmalı üstünlüklere sahip olduğu hafif sanayi ve tarıma dayalı sanayi kollarının geliştirilmesi tavsiye edilmiştir.
  5. E
    Devletin ekonomideki rolünün işletmecilikten ziyade altyapı hizmetleri ve düzenleyici rollerle sınırlandırılması istenmiştir.

Cevap

Ağır sanayi ve sermaye yoğunluklu büyük kamu yatırımlarının devlet eliyle hızlandırılması gerektiğini savunan seçenek yanlıştır.
Thornburg ve Barker Raporları, Türkiye'nin 19301930'lu yıllarda uyguladığı devletçi ve ağır sanayi odaklı ithal ikameci modeli sert bir şekilde eleştirmiştir. Bu raporlar, Türkiye'nin sermaye ve teknik bilgi eksikliği nedeniyle ağır sanayi yerine tarım, madencilik ve hafif sanayi dallarına odaklanmasını, ulaştırmada ise demiryolları yerine karayollarına ağırlık verilmesini savunmuştur. Dolayısıyla, devletin ağır sanayi yatırımlarını hızlandırması gerektiği yönündeki ifade, raporların temel felsefesiyle tamamen çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Raporların bağlamını belirleme
19471947 Thornburg ve 19501950 Barker Raporları, II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye'nin Batı blokuna entegrasyonu ve Marshall Yardımı çerçevesinde hazırlanmıştır.
Raporların hangi ideolojik ve siyasi ortamda hazırlandığını bilmek, önerilerini anlamak için kritiktir.
2
Raporların temel önerilerini analiz etme
Raporlar; tarım odaklı büyüme, karayolu yatırımları, özel sektörün teşviki ve devletin ekonomideki payının azaltılması (anti-devletçilik) ilkelerine dayanır.
Bu ilkeler, Demokrat Parti döneminin ekonomi politikalarının da temelini oluşturmuştur.
3
Yanlış olan seçeneği saptama
Ağır sanayi yatırımlarının devlet eliyle artırılması önerisi, 19301930'lu yılların 'Devletçilik' ve 'Sanayi Planları' dönemine aittir; liberal raporlar bu anlayışa karşıdır.
Liberalizme geçiş döneminde ağır sanayi yerine tarım ve hafif sanayi ön plana çıkarılmıştır.

Anahtar Kavram

Thornburg ve Barker Raporları'nın Liberal Ekonomi Önerileri

İpuçları

1
Bu raporların hazırlandığı dönem (19471947-19501950), Türkiye'nin liberalleşme eğiliminde olduğu ve Marshall Yardımı aldığı dönemdir.
2
Raporlar, Türkiye'nin bir sanayi ülkesi olmasından ziyade tarım ve hammadde ihracatına dayalı bir yapıda kalmasını önermişlerdir.
3
19301930'lardaki Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın aksine, bu raporlar ağır sanayi yatırımlarına kesinlikle karşı çıkmıştır.

Daha Fazla Pratik

Demokrat Parti döneminde tarımsal makineleşmenin (traktör sayısı artışının) ekili alanlar ve kentleşme üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

1947-1960 Dönemi: Liberalizme Geçiş ve Demokrat Parti Dönemi

Bu konudan daha fazla soru