Soru

Zorluk: OrtaTicari Bankaların Kaydi Para Yaratma Süreci

Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri (APİ) çerçevesinde bir ticari bankadan 60.00060.000 TL tutarında devlet tahvili satın aldığı bir ekonomide; zorunlu karşılık oranı %15\%15, hanehalkının nakit tercih oranı %5\%5 ve bankaların ihtiyat amacıyla tuttukları atıl rezerv oranı %5\%5 olarak belirlenmiştir. Sızıntıların sadece bu üç değişkenden oluştuğu varsayımı altında, bankacılık sisteminde meydana gelecek toplam mevduat (kaydi para) artışı kaç TL'dir?

  1. 240.000240.000Cevap
  2. B
    300.000300.000
  3. C
    400.000400.000
  4. D
    600.000600.000
  5. E
    60.00060.000

Cevap

240.000240.000 TL tutarındaki toplam mevduat artışı
Bankacılık sisteminde toplam mevduat artışı, başlangıçtaki rezerv artışının mevduat çarpanı ile çarpılmasına eşittir. Verilen oranlara göre toplam sızıntı oranı 0,15+0,05+0,05=0,250,15 + 0,05 + 0,05 = 0,25 olup, çarpan değeri 1/0,25=41 / 0,25 = 4 olarak bulunur. Merkez Bankası'nın tahvil alımıyla piyasaya verdiği 60.00060.000 TL rezervin yaratacağı toplam mevduat genişlemesi ise 4×60.000=240.0004 \times 60.000 = 240.000 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
Sızıntı oranlarını belirle
rr=0,15rr = 0,15, c=0,05c = 0,05, e=0,05e = 0,05
Mevduat çarpanı paydasını oluşturacak olan tüm sızıntı kalemlerinin (zorunlu karşılık, nakit sızıntısı ve atıl rezervler) tespit edilmesi gerekir.
2
Mevduat çarpanını (mdm_d) hesapla
md=10,15+0,05+0,05=10,25=4m_d = \frac{1}{0,15 + 0,05 + 0,05} = \frac{1}{0,25} = 4
Sisteme giren her bir birim rezervin toplamda ne kadar mevduat yaratacağını gösteren katsayıdır.
3
Toplam mevduat artışını (ΔDΔD) bul
ΔD=4×60.000=240.000ΔD = 4 \times 60.000 = 240.000 TL
Merkez Bankası tarafından sisteme enjekte edilen başlangıç rezerv tutarı ile çarpanın çarpılması sonucunda toplam genişleme miktarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Mevduat Çarpanı ve Kaydi Para Genişlemesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla