Soru

Zorluk: Orta1930-1946 Dönemi: Devletçilik ve Sanayi Planları

Türkiye'de 19301930'lu yıllarda dünya ekonomik bunalımının etkisiyle uygulamaya konulan "Devletçilik" ilkesi doğrultusunda hazırlanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (193419381934-1938), kamu eliyle sanayileşmenin ilk sistematik adımıdır. Bu plan kapsamında hammadde kaynağı yurt içinde olan sanayi dallarına öncelik verilmiş ve finansman için Sümerbank görevlendirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı kapsamında yer alan ve bu dönemde (193019391930-1939) temeli atılan veya işletmeye açılan sanayi kuruluşlarından biri değildir?

  1. A
    Kayseri Bez Fabrikası
  2. B
    İzmit Kağıt ve Karton Fabrikası
  3. C
    Karabük Demir-Çelik Fabrikası
  4. Ereğli Demir-Çelik FabrikasıCevap
  5. E
    Gemlik Suni İpek Fabrikası

Cevap

Ereğli Demir-Çelik Fabrikası, 19601960 yılında kurulduğu için 193419381934-1938 yıllarını kapsayan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı içerisinde yer almaz.
Ereğli Demir-Çelik Fabrikası (ERDEMİR), 19601960 yılında kurulmuş ve üretime 19651965 yılında başlamıştır. Dolayısıyla 193419381934-1938 Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı döneminde değil, planlı kalkınma dönemine geçiş sürecindeki yatırımlardan biridir. Konya'da bulunan Sümerbank Ereğli Bez Fabrikası ile karıştırılmamalıdır; zira demir-çelik tesisi Zonguldak Ereğli'dedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapılması
Soru 193019391930-1939 arası uygulanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (I. BSYP) kapsamını sorgulamaktadır.
Planın uygulama takvimi ile tesislerin kuruluş tarihlerini eşleştirmek gerekir.
2
Plan kapsamındaki sektörlerin ve tesislerin belirlenmesi
I. BSYP dokuma (Kayseri, Nazilli, Malatya), kağıt (İzmit), kimya (Gemlik, Keçiborlu) ve ağır sanayi (Karabük) alanlarını kapsar.
Bu sektörler yerli hammaddeye dayalı sanayileşme stratejisinin parçasıdır.
3
Seçeneklerin tarihlerle karşılaştırılması
Kayseri Bez (19351935), İzmit Kağıt (19361936), Karabük Demir-Çelik (19371937) ve Gemlik Suni İpek (19381938) tesisleri bu dönemdedir. Ereğli Demir-Çelik ise 19601960 yılında kurulmuştur.
Kronolojik fark, tesisin plan dışı olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (I. BSYP) Yatırımları

İpuçları

1
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın temel amacı, ithal edilen temel tüketim mallarının içeride üretilmesidir.
2
Demir-çelik sanayiinde 19301930'lu yılların en büyük yatırımı Karabük'tedir; Ereğli ise daha modern ve sonraki bir dönem tesisidir.

Daha Fazla Pratik

Sümerbank ve Etibank'ın kuruluş amaçları ile Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla