Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDöviz Kuru Sistemleri

Krugman tarafından geliştirilen 'Hedef Bölge' (Target Zone) modeline göre, döviz kurunun belirlenen alt ve üst sınırlar içerisinde dalgalanmasına izin verildiği bir sistemde; kurun sınırlara yaklaşması durumunda ortaya çıkan ve 'Balayı Etkisi' (Honeymoon Effect) olarak adlandırılan durumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Piyasa aktörlerinin merkez bankasının müdahale taahhüdüne olan güveni nedeniyle, kurun sınırlara yaklaştıkça temel ekonomik göstergelerdeki değişimlere karşı daha az duyarlı hale gelmesi ve istikrar kazanmasıCevap
  2. B
    Döviz kurunun sınırlara yaklaştıkça spekülatif atakların yoğunlaşması sonucu oynaklığın (volatilite) artması ve bandın kırılacağına dair beklentilerin kur üzerinde baskı oluşturması
  3. C
    Merkez bankasının sadece bant sınırlarına ulaşıldığında müdahale etmesi nedeniyle, kurun bandın içindeki hareketlerinin serbest dalgalanma rejimiyle tamamen aynı özellikleri göstermesi
  4. D
    Sermaye hareketlerinin tam serbestliği altında, hedef bölge sisteminin para politikasının bağımsızlığını tamamen ortadan kaldırarak sabit kur rejimiyle her açıdan özdeşleşmesi
  5. E
    Döviz kurunun bant içerisinde temel ekonomik değişkenlerle her noktada doğrusal (lineer) bir ilişki içinde olması ve bandın her seviyesinde aynı esneklikle hareket etmesi

Cevap

Piyasa aktörlerinin merkez bankasının müdahale taahhüdüne olan güveni nedeniyle, kurun sınırlara yaklaştıkça temel ekonomik göstergelerdeki değişimlere karşı daha az duyarlı hale gelmesi ve istikrar kazanmasıdır.
Krugman'ın Hedef Bölge modelinde 'Balayı Etkisi', rasyonel beklentilerin döviz kuru üzerindeki dengeleyici rolünü ifade eder. Merkez bankasının bant sınırlarında müdahale edeceği taahhüdü piyasa tarafından inandırıcı (kredibl) bulunursa, kur sınıra yaklaştığında yatırımcılar kurun ters yönde hareket edeceği beklentisiyle pozisyon alırlar. Bu durum, henüz merkez bankası döviz piyasasına girmeden kurun istikrar kazanmasına ve temel ekonomik göstergelerdeki (para arzı vb.) dalgalanmalara karşı kurun tepkisinin azalmasına neden olur. Bu istikrar artışına 'Balayı Etkisi' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Hedef Bölge (Target Zone) kavramını tanımla.
Merkez bankasının döviz kurunu belirli bir bant (smins_{min} ve smaxs_{max}) içinde tutmayı taahhüt ettiği sistemdir.
Modelin temel çalışma mekanizmasını anlamak için sistemin sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Beklentilerin (Expectations) etkisini analiz et.
Eğer piyasalar merkez bankasının sınırda müdahale edeceğine inanıyorsa, kur üst sınıra yaklaştığında kurun düşeceği, alt sınıra yaklaştığında ise kurun yükseleceği beklentisi oluşur.
Krugman modelinde cari kur sadece mevcut ekonomik temellerin değil, aynı zamanda gelecekteki beklenen kurun da bir fonksiyonudur.
3
Balayı Etkisi (Honeymoon Effect) fenomenini açıkla.
Bu beklentiler, merkez bankası henüz fiili bir müdahalede bulunmadan kurun sınırlardan geri dönmesini sağlar. Bu durum kuru göstergelerdeki değişimlere karşı 'daha az duyarlı' kılar.
Kurun göstergelerdeki değişime (temellere) tepkisinin azalması, grafiksel olarak eğrinin yataylaşması anlamına gelir.
4
'S' Eğrisi ile serbest dalgalanmayı kıyasla.
Serbest dalgalanmada 45 derecelik doğru olan kur-temel ilişkisi, hedef bölgede sınırların içe doğru büküldüğü bir 'S' şeklini alır.
Bu geometrik fark, 'Balayı Etkisi'nin görsel ve matematiksel kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Krugman Hedef Bölge Modeli ve Balayı Etkisi

İpuçları

1
Krugman modelinde piyasaların merkez bankası müdahalesini 'önceden tahmin etmesi' kurun hareketini nasıl etkiler?
2
Balayı Etkisi, kurun ekonomik temellere (para arzı gibi) verdiği tepkinin sınırlara yaklaştıkça artması mı yoksa azalması mı demektir?
3
Grafiksel olarak kur ile temeller arasındaki ilişkinin bir doğru yerine 'S' eğrisi alması, kurun istikrarının arttığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Aynı modelde bandın inandırıcı olmaması durumunda ortaya çıkan 'Boşanma Etkisi' (Divorce Effect) veya spekülatif atak modellerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Döviz Kuru Sistemleri

Bu konudan daha fazla soru